T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 17/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 20/01/2025
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 17/03/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; davalı ... tarafından Antalya Genel İcra Müdürlüğünün....Esas sayılı icra takip dosyası ile müvekkili aleyhine ... keşide tarihli, 10/06/2024 vadeli ve 1.000.000,00 USD bedelli senetle ilgili kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, müvekkili aleyhine başlatılan iş bu takibin haksız ve kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin Akdeniz Üniversitesi Ruh Sağlığı Hastalıkları Kliniğinde 16.04.2021 tarihinde yapılan muayenesinde, IQ:75 olarak sınırda mental kapasitede olduğunu, tüm bulgular ışığında muhakeme yeteneğinde sorun yaşayabileceği ve kolay kandırılabilir bir durumda olabileceğinin tespit edildiğini ve aynı gün ve tarihli durum bildirir raporun düzenlendiğini, bu rapor doğrultusunda Kemer Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... Esas, ... Karar sayılı ve 03/03/2022 tarihli kararı ile \"Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı\" nedeni ile TMK m. 405 gereğince müvekkili ...süresiz olarak kısıtlandığını ve annesi olan ...'ın velayeti altında bırakılmasına karar verildiğini, müvekkilinin kısıtlanmasına dair işbu kararın kesinleştiğini, buna göre müvekkili tam ehliyetsiz olduğundan borçlanma ehliyetinin de olmadığnı, hal böyle iken davalı yan tarafından müvekkili aleyhine başlatılan takibin haksız olup hiçbir hüküm ifade etmediğini, TTK'nın 670/1. maddesinin \"Sözleşme ile borçlanmaya ehil olan kişi, kambiyo senetleri ile borçlanmaya da ehildir.” şeklinde düzenlendiğini, bu hüküm gereğince bir kişinin kambiyo senedi düzenleyerek borçlanabilmesi için fiil ehliyetine sahip olması gerektiğini, dolayısıyla tam ehliyetsiz bir kimsenin kambiyo senedi ile borç altına girmesinin hiçbir hüküm ifade etmediğini, tam ehliyetsiz bir kişi herhangi bir şekilde kambiyo senedi ile borç altına girerse, bu işlemin batıl olduğunu ve bunun herkese karşı ileri sürülen bir def’i olduğunu, müvekkilinin TMK m.405 gereğince kısıtlanmış olduğundan senet tanzim tarihinde tam ehliyetsiz olduğunu ve yaptığı işlemlerin yok hükmünde olduğunu, müvekkili ve vasisi konumundaki annesinin, davalının senet tanzim tarihinde ve halen müvekkilinin tam ehliyetsiz olduğunu bilen birisi olduğunu ve kısıtlının bu durumundan istifade ile aldatıp kandırmak suretiyle hile ile boş senede imzasını tedarik ettiğini ve daha sonra sahte senede dönüştürdüğünü, müvekkilinin beyan ve iddialarına göre; davalı yanın, müvekkili ile müvekkilinin halasının oğlu olan .. vasıtasıyla tanıştıklarını, davalı tarafın müvekkilinin akıl hastalığı sebebiyle kısıtlandığını bilmediğini, bu hususun Bahçelievler Polis Merkezi Amirliğinde alınan ifadesi ile davalı yanın da kabul ve ikrarında olduğunu, davalı yanın müvekkilinin akıl zayıflığı durumunu fırsat bilerek müvekkili ile yakınlaşmaya çalıştığını ve müvekkiline çeşitli vaatler sunarak müvekkili ile arkadaşlık kurduklarını, müvekkili ... bu durumunu bilen ve aileyi yakından tanıyan davalı ...'ın önce doktor olduğunu belirttiği bir bayanla ...tanıştırdığını, sanki bu bayan şahıs ile müvekkili... arasında duygusal bir yakınlık olacak havası vererek müvekkilinin iradesini sakatladığı, sonrasında doktor olduğunu söylediği bu bayan için masraf yaptığını söyleyerek 14.000,00 TL para istediğini, bu paranın 4.000,00 TL kısmını müvekkilinin ödediğini, geriye kalan kısım için ise davalı ...'nın müvekkilinden senet talep ettiğini, 10.000,00 TL bedelli olduğunu söylediği bir senedi müvekkili ..,. imzalattığını, ancak müvekkilinin imzaladığı bu senedi davalı yanın 1.000.000,00 USD bedelli olarak doldurduktan sonra Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine koyduğunu, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... Soruşturma sayılı dosyası ile yürütülen soruşturmada davalı yan hakkında \"İşsiz olduğu ve bir geliri bulunmadığı anlaşılan şüphelinin 1.000.000 USD'yi ...a elden verdiğine dair basit bir yalandan ibaret savunmasına itibar edilmediği, zira şüphelinin elden verdiğini belirttiği 1.000.000 USD ile ilgili en azından daha önce bankada hesap açtırdığını ispatlaması gerektiği, bu haliyle bir geliri bulunmayan şüphelinin bu kadar parayı evinde biriktirdiğinin kabulünün gerekeceği, bu durumun ise hayatın olağan akışına uygun olmadığı,\" belirtilerek davalı hakkında İddianame düzenlendiğini ve Antalya 3.Ağır Ceza Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyası ile \"Kişinin Algılama Yeteneğinin Zayıflığından Yararlanılarak ve Kamu Kurum ve Kuruluşları, vb. Tüzel Kişiliklerin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık\" suçundan kamu davası açıldığını, davalı yanın müvekkili ile kurduğu yakınlık neticesinde müvekkiline dedesi ve nenesinden yüklü miktarda miras kalacağını bilen birisi olduğunu, hem müvekkiline kalacak olan miras hem de müvekkilinin akıl zayıflığını fırsat bilen davalı yanın müvekkilini evlendirme vaadiyle kandırdığını belirterek müvekkilinin Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile ilgili davalı yana borcunun olmadığının tespiti ile senedin ve haksız takibin iptaline karar verilmesini, haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebi ile davalı aleyhine alacağın %20’sini aşar oranda kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Mahkemece henüz dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeden karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; \"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça dava açılırken dava değeri 35.743.446,62 TL belirtildiği ve adli yardım talebinde bulunduğu, mahkememizin 18/12/2024 tarihli ara kararı ile adli yardım talebinin reddine karar verildiği, Mahkememizce tensip tutanağı ve 18/12/2024 tarihli ara karar ile birlikte davacı tarafa 610.408,70 TL peşin harç ve 427,60 TL başvuru harcını ikmal etmesi için iki haftalık kesin süre verildiği, tensip tutanağının davacı vekiline 25/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği ancak davacı tarafça eksik harcın ikmal edilmediği\" gerekçesiyle HMK'nın 120, 150. ve 492 sayılı Harçlar Kanunu 30. maddeleri gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinde görülen davada peşin harç ve başvuru harcının ikmal edilmesi için taraflarına tensip zaptı ile süre verilmiş ise de dava dilekçesinde aynı zamanda taraflarınca adli yardım talebinde de bulunulduğunu, Mahkemece adli yardım talebinin reddine karar verildiğini, Mahkemece yapılan yargılamada eksik harcın ikmal edilmediğinden bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmişse de verilen bu kararın usule ve kanuna aykırı olduğunu, verilen kesin sürede eksik harcın yatırılmaması halinde önce dosyanın işlemden kaldırılmasına, süresinde yenilenmez ve harç ödenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken doğrudan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usule ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.
Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
Dava, kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun \"Nispi Harçlarda Ödeme Zamanı\" başlıklı 28/1-a maddesinde; \"...Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir....\" şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.
Yine Harçlar Kanunu'nun \"Noksan Tesbit Edilen Değer Üzerinden Harcın Ödenmesi\" başlıklı 30. maddesi; \"Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.\" hükmünü içermektedir.
Aynı kanunun \"Harcı Ödenmeyen İşlemler\" başlıklı 32. maddesinde ise; \"Yargı işlemlerinden alınacak harclar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harcları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.\" şeklindeki düzenleme yer almaktadır.
Harçlar Kanunu, harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır. Harçlar Kanunu'nun 30'uncu maddesinde peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409'uncu maddesinde (6100 sayılı HMK’nın 150. maddesi) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulmasının, noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu, aynı Kanun'un 32'nci maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı düzenlenmiştir.
Bu durumda Mahkemence 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde öngörüldüğü üzere harcın yatırılmaması davayı takipsiz bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK’nın 150/1. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK’nın 150. maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken anılan husus gözetilmeden verilen iki haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça eksik harcın ikmal edilmediği gerekçesiyle doğrudan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacının istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksik harca ilişkin 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca işlem yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi yönünden dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekillinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2025 tarihli ...Esas ...Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının istem halinde İlk Derece Mahkemesi'nce davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesi'nce ilgili tarafa İADESİNE,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.17/03/2025
...\t\t\t\t...