T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 07/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 02/10/2024
DAVANIN KONUSU: İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177))
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 07/03/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; .... Şti. aleyhine Mersin 8. İcra Müdürlüğü'nün.... Esas sayılı dosyası ile ilamlı icra takibi başlattıklarını, takibin kesinleşmesi üzerine icra dosyasında yapmış oldukları UYAP sorgusunda borçlu şirketin mal varlığı tespit edilemediğini, Denizli 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyasından 26.11.2020 tarihinde borçlu şirketin ticaret sicil kayıtlarındaki adresine hacze gidildiğini ancak borçlu şirketin adresinin kapalı olduğu ve faaliyette bulunmadığının tespit edildiğini, İİK'nın 177. maddesinin \"Aşağıdaki hallerde alacaklı evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir.1- Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle kaçar, alacaklıların haklarını ihlal elen hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoliyle yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;2- Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;3- 308 inci maddedeki hal varsa;4- İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse, Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır. (Ek 2. fıkra: 09.11.1988 - 3494 S.Kanun/Madde 36) Bu Kanunun 178 inci maddesinin ikinci fıkrası burada da uygulanır.” hükmünü içerdiğini, davalı şirketin ilama müstenit borcunu ödemediği gibi malum yerleşim yerinin de bulunmadığını, Yüksek Mahkeme kararında da belirtildiği üzere borçlu şirket ilama müstenit borcunu icra emriyle istenildiği halde ödememişse alacaklı tarafından borçlu şirketin iflasının talep edilebileceğini, açıklanan nedenlerle....’nin iflasına karar verilmesi için iş bu davanın açılması gerektiğini belirterek ....’nin iflasına, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı tarafa dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi dosyaya sunulmamıştır.
Ayrıca davalı şirket yetkili temsilcisi ...a beyanlarının tespiti amacıyla çıkartılan davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen şirket yetkili temsilcisi duruşma gün ve saatinde hazır bulunmadığından beyanları tespit edilememiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece 10.11.2021 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı kararla; davanın kabulü ile davalı şirketin İcra ve İflas Kanunu'nun 177/4.maddesi uyarınca iflasına, iflasın 10/11/2021 tarih saat 10:51 itibariyle açılmasına karar verilmiş, işbu kararın davalı tarafından kararın istinaf edilmiş, Dairemizin 25.03.2022 tarih ...Esas...Karar sayılı ilamı ile kararının kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma ilamı neticesinde dava dosyası Mahkemenin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dairemiz kaldırma kararı sonrası Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; \"Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin... Esas...Karar sayılı ilamında davacının İcra ve İflas Kanunu'nun 177/1.maddesi uyarınca mı dava açtığı, 177/4.maddesi uyarınca mı dava açtığı yönünde açıklama istenilerek yargılama yapılması gerektiğinden kararın kaldırılmasına karar verildiği mahkememizin 04/04/2022 tarihli tensip tutanağının 3 nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline talebini açıklaması için kesin süre verildiği, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde 14/04/2022 havale tarihli talep açıklama dilekçesinde davalarının İcra ve İflas Kanunu'nun 177/4.maddesine göre açtıklarını beyan etmiş, bu suretle davacının davasını 177/4.madde kapsamında hasrettiğini beyan etmekle mahkememizce İcra ve İflas Kanunu 177/4. maddesi uyarınca yargılama yapılmıştır.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ...Karar sayılı ilamında ilamlı icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinde haciz istenildiği, iflas talebinin icra emrinde bulunmadığı, iflas talebinin kabulü için iflas talebi ile yapılmış ilamlı takip bulunmadığından İcra ve İflas Kanunu'nun 177/4.maddesi uyarınca yasal koşulların oluşmadığı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin... Esas .... Karar sayılı ilamında açıklandığında davacının İcra ve İflas Kanunu'nun 177/4. maddesi uyarınca açılan davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.\" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının gerekçesinin dosya kapsamına uymadığını, gerek davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarındaki “... Caddesi ... Sokak No:... Kat:... .../...” adresine ve gerekse davalı şirket yetkilisi ...’nın “... Mah. ...Sk. No:...İç Kapı No:... .../ ...” adresine tebligat yapıldığını ancak davalı şirket ve yetkili temsilcisinin duruşmada hazır bulunmadıklarını, anlaşılacağı üzere İİK 177/4. madde koşullarının davada yerine getirildiğini, öte yandan İlk Derece Mahkemesince Mersin 8. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasından ilamlı icra takibi başlatıldığı ve ödeme emrinde haciz istenildiğini, iflas talebinin icra emrinde bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de bu gerekçenin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamı ile sabit olduğu üzere... aleyhine Mersin 8. İcra Müdürlüğü'nün.,.. E. sayılı dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine icra dosyasında yapmış oldukları UYAP sorgusunda borçlu şirketin mal varlığı tespit edilemediğini, Denizli 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. sayılı dosyasından 26.11.2020 tarihinde borçlu şirketin ticaret sicil kayıtlarındaki adresine hacze gidildiğini ancak borçlu şirketin adresinin kapalı olduğu ve faaliyette bulunmadığının tespit edildiğini, İİK'nın 177. maddesinin \"Aşağıdaki hallerde alacaklı evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir.1- Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle kaçar, alacaklıların haklarını ihlal elen hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoliyle yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;2- Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;3- 308 inci maddedeki hal varsa;4- İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse, Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır. (Ek 2. fıkra: 09.11.1988 - 3494 S.Kanun/Madde 36) Bu Kanunun 178 inci maddesinin ikinci fıkrası burada da uygulanır.” hükmünü içerdiğini, davalı şirketin ilama müstenit borcunu ödemediği gibi malum yerleşim yerinin de bulunmadığını, Yüksek Mahkeme kararlarında da belirtildiği üzere borçlu şirket ilama müstenit borcunu icra emriyle istenildiği halde ödememişse alacaklı tarafından borçlu şirketin iflası talep edilebileceğini, Mahkemeye yaptıkları açıklamada da belirttikleri üzere İİK 177/4. mad.“- İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır.” hükmü düzenlenmiş olup, işbu davanın İİK'nın 177/4. maddesine dayalı doğrudan iflas isteminin maddi vakıaları olan \"ilama müstenit alacağın icra emriyle istendiği halde ödenmediği\" maddi vakıasına yer verilmek suretiyle açıldığını, Yerel Mahkemece verilen kararın dosya kapsamına ve hukuki düzenlemelere aykırı olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.
Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
Dava, İİK'nın 177/4. maddesine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
İİK'nın 177. Maddesine göre; \"1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal elen hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa, 2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa, 3-308. maddedeki hal varsa, 4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse\" önceden takibe hacet kalmaksızın alacaklının doğrudan borçlunun iflasını istemesi mümkündür.
İlamların icrasına ilişkin hükümler 2004 sayılı İİK'nın 24 ile 41. maddeleri arasında düzenlenmiş, İİK'nın 32 ve devamı maddelerinde ise para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir. İİK'nın 32. maddesinde; \"Para borcuna veya teminat verilmesine dair olan ilam icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder. Bu emirde 24 üncü maddede yazılanlardan başka hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı gösterilir ve nihayet yedi gün içinde ödenmesi...\" hükmü, haciz veya iflas istemek yetkisi başlıklı 37. maddesinde; \"İcra emrinde yazılı müddet geçtiği halde borcunu ödemeyenlerin malları haczolunur yahut borçlu iflasa tabi eşhastan olup ta alacaklı isterse yetkili ticaret mahkemesince iflasına karar verilir.\" hükmü yer almaktadır.
İlamı icraya koyarak borçluya icra emri gönderen alacaklı icra emrine konu alacağın ödenmemesi üzerine haciz yolu ile takibe devam edebileceği gibi haciz yolu ile takibini İİK 43/2'ye göre iflas yoluna çevirmeden doğrudan doğruya ticaret mahkemesine başvurarak borçlunun doğrudan doğruya iflasına karar verilmesini isteyebilir. İİK'nın 177/4. maddesi gereğince doğrudan doğruya iflas davası açmak için kural olarak ilamın kesinleşmesine gerek yoktur. Ancak, takibin dayanağı ilam için İstinaf Mahkemesinden ya da Yargıtay'dan \"icranın geri bırakılması\" kararı alınması halinde Ticaret Mahkemesi, ilamın kesinleşmesini \"bekletici mesele\" yapmalıdır (Mahmut Coşkun, Konkordato ve İflas, 2. Baskı, sayfa 726).
Başka bir anlatımla; doğrudan iflas davası açabilmesi için, hükmün kesinleşmiş olması şart değildir. Ancak, icraya konan hükmü temyiz etmiş olan borçlu, İİK'nın 36. maddesine göre icra dairesinden bir süre almak ve Yargıtay'dan veya İstinaf Mahkemesinden icranın geri bırakılması hakkında karar getirmek suretiyle, hükmün kesinleşmesine kadar, iflas davasının ertelenmesini sağlayabilir. Borçlu, icranın geri bırakılması kararı almamışsa, ticaret mahkemesi, iflasa karar vermeden önce, hüküm borçlu lehine bozulacak olursa, iflas davası olduğu yerde durur. (İİK m. 40)
Borçlu, Yargıtay'dan icranın geri bırakılması (tehiri icra) kararı alıp ticaret mahkemesine ibraz edince, ticaret mahkemesi, hükmün kesinleşmesine kadar iflas davasını erteleyerek, hükmün kesinleşmesini, iflâs davasında bekletici sorun (HMK m. 165) yapar. Borçlu aleyhine verilen hüküm kesinleşirse, ticaret mahkemesi, borçlunun iflâsına karar verir. Buna karşılık, hüküm Yargıtay'ca borçlu lehine bozulur, bu defa borçlunun hiç borçlu olmadığına (borçlu aleyhine açılmış olan alacak davasının reddine) karar verilir ve bu hüküm kesinleşirse, ticaret mahkemesi iflâs davasını reddeder.
Yargıtay'ın temyiz talebi hakkında bir karar vermesinden önce, ticaret mahkemesi borçlunun iflasına karar verirse, iflas açılır. Bundan sonra Yargıtay hükmü borçlu lehine bozarsa, iflas işlemleri yine olduğu yerde durur. Bu bozma üzerine borçlunun, hiç borcu olmadığına karar verilir ise ve bu karar kesinleşirse, o zaman iflas işlemlerinin İİK'nın 40/2. maddesi uyarınca eski hale getirilmesi gerekir. Burada Ticaret Mahkemesi'nin iflas kararının kaldırılması hakkında şekli bir karar vermesi gerekir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara, 2013, Sh. 1148, 1149) Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 18.04.2002 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında da, icra emrinin dayanağını oluşturan hükmün, borçlunun temyizi üzerine bozulması halinde, sonucunun beklenmesi gerektiği belirtilmiştir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16.03.2015 tarih ve 2014/4394 Esas 2015/1653 Karar sayılı ilamı)
Somut olayda; takibe dayanak Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/09/2019 tarih ve .... Esas ...Karar sayılı kararı davalı tarafça istinaf edilmiş olup Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 21/09/2023 tarihli... Esas ...Karar sayılı kararıyla davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile (istinafın konusu olmayan birleşen 2011/104 Esas sayılı dosyada ilk derece mahkemesi hükmü aynı kalmak kaydıyla) asıl dava ve birleşen ... Esas sayılı davada verilen kararların düzeltilmesi amacıyla kararın kaldırılmasına karar verildiği, işbu kararın temyiz edildiği ve henüz kesinleşmediği, ayrıca davalı tarafça dava konusu icra takip dosyasına ilişkin Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takas mahsup talepli dava açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 27/12/2023 tarihli ...Esas ....Karar sayılı kararla davanın kabulü ile vekalet ücreti ve tahsil harcı hariç olmak üzere Mersin 8. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının icrasının geri bırakılmasına, Denizli 1. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası alacağının 10/12/2021 takas talep tarihi itibariyle vekalet ücreti ve tahsil harcı hariç olmak üzere 531.578,62.-TL olduğunun tesbiti ile bakiye dosya alacağı yönünden icranın geri bırakılmasına karar verildiği, işbu karar davalı tarafça istinaf edilmiş olmakla Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 15/01/2025 Tarihl.. Esas...Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, işbu kararın davalı tarafça temyiz edildiği ve henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Yerel Mahkemece, Dairemiz kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama sırasında 2. celsede Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının neticesinin bekletici mesele yapılmasına karar verilmiş ise de; 7. celsede bekletici mesele ara kararından dönülerek davanın esası hakkında karar verildiği görülmekle; Mahkemece esasen yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda dava konusu takibe ilişkin icranın geri bırakılması kararı verilen Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesi, sonucuna göre yukarıda Yargıtay'ın hükmü borçlu lehine bozması ve icranın geri bırakılması ile ilgili açıklamalar kıyasen uygulanarak karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.
Sonuç olarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile, Mahkemece Mahkemece, Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesi, sonucuna göre yukarıda Yargıtay'ın hükmü borçlu lehine bozması ve icranın geri bırakılması ile ilgili açıklamalar kıyasen uygulanarak karar verilmesi yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekillinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02.10.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının istem halinde İlk Derece Mahkemesi'nce davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesi'nce ilgili tarafa İADESİNE,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07/03/2025
...