T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/82
KARAR NO \t: 2025/79
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ....
ÜYE\t\t: ....
ÜYE\t\t: ....
KATİP\t\t:....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 25/10/2024
NUMARASI\t\t: 2024/1335 Esas, 2024/1273 Karar
DAVACI\t\t: ....
VEKİLİ\t\t: ....
DAVALI \t: HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU\t: Zayi Belgesi Verilmesi
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:
Talep eden, dilekçesinde özetle: ....bankasının Terme şubesinden aldığı 1 adet 25 yapraklı karnesinin müvekkili bankanın çek merkezi tarafından Terme şubesine gönderilmek üzere....'ya teslim edildiğini, .... çalışanları ile yapılan görüşmede çek karnesi kargo nezdinde iken kayıp olduğunun anlaşıldığını beyanla, öncelikle teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına, 1 adet 25 yapraklı çek karnesinin zayi olduklarına dair TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmesini mahkememizden talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, Kargo poşetlerinin içinde olması gereken çek karneleri, kargo poşetlerinin içeresinden çıkmadığını, kargo firması uhdesindeyken bu çek karnelerinin kargo poşetlerinin içinden alındığının tespit edildiğini, çek karnesinin hırsızlık neticesinde kaybolduğu tespit edilen 3 adet çek karnesinin bankanın faaliyet alanı ile ilgili belge olduğunu, müvekkili bankanın saklamakla yükümlü olduğunu, ancak hırsızlık nedeniyle zayi olduğunu, tespit edilen çek karneleri için zayi belgesi verilmesinin zaruri olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER \t\t:
Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta, davacı banka vekili, dava dışı müşterisine ait basımı yapılan 1 adet 25 yapraklı çek karnesinin müvekkili bankanın çek merkezi tarafından Terme Şubesine gönderilmek üzere kargoya verildiğini ve kargoda kaybolduğunu ileri sürerek, çek defteri hakkında TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istenilmiştir. Her ne kadar çek defteri TTK'nın 82. maddesi kapsamında ticari defter ve belge olmadığından bu madde kapsamında zayi belgesi verilmesi mümkün olmasa da HMK' nın 33. maddesinde düzenlenen uygulanacak normun hakim tarafından re'sen tespit edilmesi ve uygulanması ilkesi gereğince hakim, uygulanacak normu kendisi tespit eder ve hukuki nitelendirme bakımından taleple bağlı değildir. Bu kapsamda, davaya konu talebin TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla \"kıymetli evrakın zıyası/ çek iptali\" olarak değerlendirilmesi gerekir.
\tZayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
\tTTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.
Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacının, zayi nedeniyle iptali istenilen boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliği taşımadığından bu madde kapsamında iptali istenemez.
Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM \t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davacı vekilinin İstinaf Başvurusunun Esastan REDDİNE.
2.Alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına.
Karar kesin olduğundan harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi'nce yazılmasına.
3.İş bu kararın, bilgi mahiyetinde İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara tebliğine.
Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.16/01/2025
....
Başkan
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Katip
....
¸e-imza
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 16/01/2025
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!