T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2024
DAVA : El Atmanın Önlenmesi - Haksız İşgal Tazminatı
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 20/03/2025
Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında 05/12/2024 tarihli kararına karşı davacı vekilince 13/01/2025 tarihli, davalı ...'nun 23/12/2024 istinaf başvuruları üzerine dosya dairemize tevzi edilmekle hazırlanan inceleme raporu ile yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin15/04/2003 tarihinde kurulan kurucusu ve %50 ortağı olduğu ... Petrol Şirketi'nin Antalya ili ... ilçesi ... Mah. ... Ada ... ve ... parsel üzerinde kain akaryakıt ve servis istasyonunda akaryakıt hizmetleri alanında faaliyet gösterdiğini, ... Petrol Şirketi'nin 1.731,97 m2'lik taşınmazın 74800/173197 hissesine tekabül eden 748,0 m2'sinin maliki olduğunu, ... Petrol Şirketinin yönetimini 2010 tarihinden beri hakimiyetinde bulunduran davalı ...'nun 18/06/2019 tarihinden sonra ... Ada ... Parseldeki şirket hak ve alacaklarının korunması ve alacakların tahsili noktasında işlemleri yerine getirmemesi, şirketin her geçen gün telafisi güç ve imkansız zararlara uğraması ve de ...'nun Mahkememizin ... E.- ... K. Saylı kararıyla şirket müdürlüğünden azledilmesi nedeniyle ... Petrol Şirketinin hak ve alacaklarının korunması ve tahsili amacıyla açıldığını belirterek, Antalya ili ... ilçesi ... Mah. ... Ada ... Parseldeki 74800/173197 hisseye tekabül eden 748 m2'lik taşınmaza Davalı ... Petrol Şirketi tarafından 18/06/2019 tarihinden beri devam eden haksız elatmanın önlenmesi ve davalı ... Petrol Şirketi'nin taşınmazdan tahliyesine, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre zarfında hesaplanacak olan ve şimdilik 1.000.000,00-TL tutarındaki haksız işgal tazminatının (ecrimisil) davalı ... Petrol Şirketi'nden tahsili ile müvekkilin ortağı olduğu ... Petrol Şirketi'ne ödenmesine, şimdilik 1.000.000,00-TL tutarında haksız işgal tazminat alacağına ilişkin davalı ... Petrol Şirketi adına kayıtlı malvarlığı değerleri üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına, kabul edilmemesi halinde; Antalya ili ... ilçesi ... Mah. ... Ada ... Parseldeki 74800/173197 hisseye tekabül eden 748 m2'lik taşınmazın davalı ... Petrol Şirketi'nin kullanımında olması nedeniyle 18/06/2019 tarihinden dava tarihine kadar yoksun kalınan kar ve uğranılan zararın hesaplanarak müvekkilin ortağı olduğu ... Petrol Şirketi'ne ödenmesine, şimdilik 1.000.000,00-TL tutarında yoksun kalınan kar ve zarara ilişkin davalı ... Petrol Şirketi adına kayıtlı malvarlığı değerleri üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağının davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Tensiple birlikte karar verildiğinden davalı tarafça cevap verilemediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/12/2024 tarih ... E ... K. Sayılı kararı ile; \"Davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince usulden reddine, Davacı ve/veya davalıdan herhangi birinin talebi halinde dava dosyasının görevli Alanya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, davacının ... Petrol şirketinni %50'si oranında ortağı olduğunu, davanın şirket ortağı olarak TTK'nın 555 maddesine dayalı olarak açıldığını, davanın ticari dava olduğunu, davaya bakmakla görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... istinaf dilekçesiyle, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava müdahalenin meni, davalı ... Şirketinin dava konusu taşınmazdan tahliyesi ve ecrimisil istemli dava olup ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde \"davanın HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince usulden reddine, talep halinde dosyanın görevli Alanya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine\" dair verilen karara karşı davacı ve davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, davacının ... Petrol şirketinni %50'si oranında ortağı olduğunu, davanın şirket ortağı olarak TTK'nın 555 maddesine dayalı olarak açıldığını, davanın ticari dava olduğunu, davaya bakmakla görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... istinaf dilekçesiyle, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.
Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında; eldeki davada istenen meni müdahale ve ecrimisilin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun(TMK) 683. ve 995. maddeleri ve 08.03.1950 günlü, 22/4 sayılı YİBK'nda kabul edildiği gibi haksız fiil benzeri olup, üstün bir hakka dayanmadan başkasının taşınmazını işgal eden, böylece haksız kazanç sağlayan tarafın iade etmekle yükümlü bulunduğu bir tazminat türü olduğu; her ne kadar taraflar tacir ve çekişme konusu taşınmaz üzerinde ticari faaliyet yapıyor ya da yapacak olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, esasen dava dilekçesinde de bu yönde bir iddiaya yer verilmediği, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Aksi uygulama, Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir.
Bu anlatımlar doğrultusunda ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin ve davalı ...'nun istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin ve davalı ...'nun istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE;
2- Davalı ... için alınması gerekli 615,40 TL'si istinaf harcından peşin alınan 427,60 TL'si harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL'sinin davalı ...'dan alınarak Hazineye irat kaydına;
3- Davacı için istinaf harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına;
4- Talep eden tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına;
5- İstinaf incelemesi duruşma açılmadan sonuçlandırıldığından taraflar leh ve aleyhine ücreti vekalet takdirine yer olmadığına;
6- Kararın yerel Mahkemesince taraflara tebliğine;
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.nun 362/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.20/03/2025
...\t\t\t\t