T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO:2024/1340
KARAR NO:2025/152
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:05/03/2024
NUMARASI:2021/396 (E) - 2024/197 (K)
DAVANIN KONUSU:Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ:30/01/2025
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, davalı ...'ya ait, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, yaya geçidinden karşıya geçmeye çalışan müvekkili ...'a çarparak ağır şekilde yaralanmasına sebep olduğunu, sigorta şirketine yaptıkları başvuruya cevap alamadıklarını, adli yardım taleplerinin kabulü ile 10 TL çalışma gücü kaybı, 10 TL bakıcı gideri, 10 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 30 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacılar için ayrı ayrı 25.000 TL olmak üzere toplam 75.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş; 18/01/2024 tarihli bedel artırım dilekçesiyle maddi tazminat tutarını 254.515,53 TL'ye yükselterek olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı ...AŞ vekili ile davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesinin 12/01/2021 tarih ve 2019/19 (E) - 2021/24 (K) sayılı kararıyla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-g ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararına karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Dairemizin 03/06/2021 tarih ve 2021/762 (E) - 2021/863 (K) sayılı ilamıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1-a/6. maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı ... yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile davalı ...AŞ tarafından yapılan 100.000 TL geçici ödemenin mahsubu sonucunda davacı ...'ın 136.840,33 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 7.675,20 TL geçici bakıcı gideri ve 10.000 TL tedavi giderinin 16/06/2019 kaza tarihinden itibaren (davalı ...AŞ yönünden 06/08/2019 temerrüt tarihinden itibaren ve poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla) yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine; davacılar ..., ... ve ...tarafından davalı ...AŞ'ye yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının koşulları oluşmadığından reddine, davacı ... tarafından davalılar ... ve ...'ya yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının kabulü ile davacı ...'ın 25.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine; davacı ... tarafından davalılar ... ve ...'ya yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ...'ın 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine; davacı ... tarafından davalılar ... ve ...'ya yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ...'ın 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen tazminat miktarlarının düşük olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiş, Mahkemenin 29/05/2024 tarihli ek kararıyla HMK'nin 344. maddesi gereğince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davalı ...AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Adli Tıp Kurumu (ATK) 2. İhtisas Kurulu raporunun Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı dosyaya sunulan bilimsel uzman mütalaası ile sabit olduğunu, müvekkili şirketin geçici iş göremezlik, geçici ve sürekli bakıcı gideri ile tedavi giderlerinden sorumluluğu bulunmadığını, bakıcı gideri hesaplamasına ilişkin itirazlarının değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğunu, aktüer hesaplamasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkil şirket yönünden manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş olmakla her bir davacı yönünden ayrı ayrı müvekkil şirket lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararına dayanak ATK 2. İhtisas Kurulu raporunun Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığının dosyaya sunulan bilimsel uzman mütalaası ile sabit olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadan çelişkinin giderilmesi için dosyanın ATK Üst Kuruluna gönderilmesi taleplerinin reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiş, Mahkemenin 11/06/2024 tarihli ek kararıyla HMK'nin 344. maddesi gereğince davacılar vekilinin maddi tazminat davası yönünden istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Eldeki davada Adli Tıp Kurumu (ATK) Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 18/08/2021 tarihli raporda, davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki araç ile kavşağın da bulunduğu olay mahalli yaya geçidine yaklaşıyor olması sebebiyle mevcut hızını azaltıp, teyakkuz halinde seyrini sürdürmesi, ilk geçiş hakkını yaya geçidi üzerinden karşıya geçmeye çalışan davacı yayaya vermesi gerekirken anılan bu hususlara riayet etmediğinden, yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçmeye çalışan 2010 doğumlu davacı yayaya çarptığı kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'ın yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçmeye çalıştığı sırada, davalı sürücü idaresindeki aracın sadmesine maruz kaldığı kazada kusursuz olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Davacının maluliyetine ilişkin Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 29/09/2023 tarihli raporun yorum ve sonuç kısmında kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmeliğe göre kişinin tüm vücut engellilik oranının %2 olduğu, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 12 aya kadar uzayabileceği, sürekli bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 3 ay bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceğinin bildirildiği, mahkemece söz konusu rapor dikkate alınarak hesaplama yapan bilirkişi raporunun hükme esas alındığı anlaşılmış olduğundan yaralanan yayanın çocuk olduğu göz önüne alındığında kaza tarihine göre doğru yönetmelik esas alınarak yapılan maluliyet tespiti yerindedir.Yargıtay 17. (kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 yaşam tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da \"progresif rant\" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/6135 E. ve 2022/10604 K., 2021/16078 E. ve 2022/10550 K., 2021/13398 E. ve 2022/10498 K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/2598 E. ve 2021/34 K., 2019/3713 E. ve 2020/2420 K. sayılı kararları). İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan tarihli tazminat hesap raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplama yerinde olup Kanuna ve Yargıtay'ın süreklilik gösterilen kararlarına uygun biçimde brüt asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Yeni Genel Şartların A.5.b. maddesinde tedavi süresine ilişkin geçici bakıcı gideri ve çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık giderleri teminatı kapsamında olduğu ve bu teminatın da ... (...) sorumluluğunda olduğu, bu nedenle sigorta şirketlerinin sorumluluğunun bulunmadığı açıklanmış ise de 6111 sayılı Yasa ile değişik 2918 sayılı Yasanın 98. maddesinde ... tarafından karşılanacak tedavi giderleri arasında geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı sayılmamıştır. Bu durumda ...'nin sorumluluğu alt norm düzeyindeki genel şartlar ile genişletilemiyeceğinden, sözü geçen ilgili genel şart hükmünün uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır. Bu durumda sigorta şirketlerinin geçici iş göremezlik zararı ve geçici bakıcı giderinden sorumluluğu devam etmektedir. Dolayısıyla, bu yöne ilişkin mahkemenin kabulünde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda (KTK) manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nin \"manevi tazminat\" başlıklı 56/1. maddesine göre, \"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.\"TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, dosya kapsamına, tespit edilen kusur durumlarına, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre manevi tazminat müessesinin amacı ve hakkaniyet ilkesi dikkate alınarak, mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarında isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı ayrı manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına her bir davacı yönünden reddedilen tazminat miktarına göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 10/3. maddesi uyarınca ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmiş olması gerekirken tek bir vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olup davalı sigorta şirketinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları yerindedir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:A-Davalılar ... ve ... vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, B-Davalı ...AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile,Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre:1-Davacı ... yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile davalı ...AŞ tarafından yapılan 100.000 TL geçici ödemenin mahsubu sonucunda davacı ...'ın 136.840,33 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 7.675,20 TL geçici bakıcı gideri ve 10.000 TL tedavi giderinin 16/06/2019 kaza tarihinden itibaren (davalı ...AŞ yönünden 06/08/2019 temerrüt tarihinden itibaren ve poliçe limitiyle sorumlu olmak kaydıyla) yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 2-Davacılar ..., ... ve ... tarafından davalı ...AŞ'ye yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının koşulları oluşmadığından reddine, 3-Davacı ... tarafından davalılar ... ve ...'ya yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının kabulü ile davacı ...'ın 25.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 4-Davacı ... tarafından davalılar ... ve ...'ya yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ...'ın 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 5-Davacı ... tarafından davalılar ... ve ...'ya yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ...'ın 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 21.826,11 TL karar ve ilam harcından, peşin harç olarak alınan 256,27 TL ve ıslah harcı olarak alınan 869,20 TL olmak üzere toplam 1.125,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.700,64 TL harcın (davalı ...AŞ 16.260,48 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 256,27 TL peşin harç ve 869,20 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.169,87 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davacı ... maddi tazminat yönünden yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 40.177,33 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,9-Davacı ... manevi tazminat yönünden yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine,10-Davacı ... manevi tazminat yönünden yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine,11-Davalı ... manevi tazminat yönünden yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine,12-Davalılar ... ve ... manevi tazminat yönünden yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 5.000 TL vekâlet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... ve ...'ya verilmesine,13-Davalılar ... ve ... manevi tazminat yönünden yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 5.000 TL vekâlet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... ve ...'ya verilmesine,14-Reddedilen manevi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davacı ...'dan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalı ...AŞ'ye verilmesine, 15-Reddedilen manevi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davacı ...'tan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalı ...AŞ'ye verilmesine, 16-Reddedilen manevi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davacı ...'tan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalı ...AŞ'ye verilmesine, 17-Davacı tarafından sarf edilen 6.000 TL bilirkişi ücreti, ATK Başkanlığının 18/08/2021 tarihli ... numaralı 700 TL ATK fatura bedeli, ATK Başkanlığının 17/11/2023 tarihli ... numaralı 3.345 TL ATK fatura bedeli ve 1.081,70 TL posta giderinden ibaret toplam 11.126,70 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 10.789,56 TL'nin (davalı ...AŞ 8.648,78 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,18-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanun'un 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320 TL'nin kabul ve ret oranına göre 1.280 TL'nin (davalı ...AŞ 1.019,44 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine, 40 TL'nin davacılardan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine,19-Davacı tarafından yatırılan ve bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa resen iadesine, B-İstinaf İncelemesi Bakımından:1-Davalı ...AŞ tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından iadesine,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 21.826,11 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 1.110,03 TL istinaf karar ve ilam harcı mahsup edilerek, bakiye 20.716,08 TL istinaf karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf aşamasında davalı ...AŞ tarafından sarf edilen 290 TL posta ve tebligat gideri ile 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsili ile davalı ...AŞ'ye verilmesine, 4-Davalılar ... ve ...'nın istinaf kanun yolu başvuruları nedeniyle harcadıkları yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran taraflara iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/01/2025