T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/580 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/417
DAVA\t\t\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t\t: 11/07/2013
KARAR TARİHİ\t\t: 15/09/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı asil asliye hukuk mahkemesine verdiği ve ... Esasına kaydedilen dava dilekçesinde özetle; davalı ...'a gönderdiği ihtarname ile davalıdan kooperatife üyelik sorununu sorduğunu, verilen cevapta da kooperatifteki bir üyelik hakkını ... tarihinde kendisine devrettiğini bildirdiğini, bir üyeliğe karşı ... m2 tarla bedelinin güncel değerinin ...-TL olduğunu, kooperatif üyeliğinin devrine ilişkin davalı ile arasında herhangi bir sözleşme yapılmadığını, ... C.Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında kooperatif yönetiminin kendisinin üyelik kaydının olmadığını beyan ettiğini, davalının cevabi ihtarına bakılırsa, bir hissesini ... yılında kendisine devrettiğinden bir üyeliğe karşılık ... m2 tarla hissesinin devri yapılmadığından, üye alınmadığından üyeliği devralıp başkalarına da devretmediğinden bir üyelik arsa bedelinin dava tarihinden yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı asil ve vekili duruşmadaki beyanlarında özetle; kooperatifte 5 üyeliği olduğunu, üyeliklerini başkalarına devrettiğini, davacı ile arasında üyelik devri ile ilgili herhangi bir anlaşma bulunmadığını, davacının kooperatifin tüm işlerini yürüttüğünü, kooperatif üyeliklerini kendisinin başkalarına devrettiğini, davacıya herhangi bir satış yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca iddia edilen olayların üzerinden ... yıl geçtiğinden taleplerin zaman aşımına uğradığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında ise davacı ... tarafından kooperatif aleyhine açmış olduğu alacak davasında kooperatifin resmi karar defterine 1/2 üyelik hissesinin üçüncü kişiye devredildiği, 1/2 üyelik hissesine karşılık gelen ... m2 tarla bedelinin güncel değeri olan ....-TL'nin davalı kooperatiften dava tarihinden yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davasını .... tarih ... sayılı karara istinaden açtığını, aradan ... yıl geçtiğini, ayrıca Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyası ile kooperatif aleyhine açılan üyelik tespiti davasının yargılaması sonucunda davacının kooperatife iki üyelik hakkının bulunduğunun belirlendiğini ve verilen kararın kesinleştiğini, davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, davacının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında da ortaklığın tespiti istemli dava açtığını, bu davada da yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde yönetim kurulunun ... tarihli kararında ...'ın istifasının kabul edilerek davacının üye olarak kaydının yapıldığı ve üyelik aidatlarının karşı tarafa ödenmesine karar verildiği, yönetim kurulunun ... tarihli ... sayılı kararında ise ...'un bir payının davacıya devrinin kabul edildiğini, ... tarihli kararda ise ..., ..., ... vs parça parça paylarını ... ve ...'a satış ve devirlerinin kabul edildiğini, ortaklık paylarının bölünmesi mümkün olmadığından devir işleminin hukuken geçerli olmadığını, yönetim kurulunun aynı tarihli ... sayılı kararınında da ... İşçi'ye ... ve ...'tan alınan bir payın verildiğini, davacının ortaklık defterinde kaydının olmadığını, aidat ve diğer ödemelerine rastlanmadığı hiçbir genel kurula katılmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde ortaklık ilişkisinin son bulduğunu belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ... tarih karar ile görevsizlik kararı verilmiş, davacının başvurusu üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilam ile asıl ile birleşen davanın ayrı ayrı zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin ... tarih... Esas ...Karar sayılı ilam ile; \"Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. Birleşen davada davacının temyiz itirazlarına gelince;Davalı yasal süre geçtikten sonra zamanaşımı def'inde bulunmuş, davacı taraf ise zamanaşımı def'ine karşı açık bir şekilde muvafakat etmemiştir. 6100 sayılı HMK'nın 141. maddesine göre savunmanın serbetçe genişletilebileceği aşama ikinci cevap dilekçesinin verilmesi ile sona erer, ön inceleme aşamasında karşı tarafın \"açık muvafakatine\" bağlıdır, ön inceleme aşaması bittikten sonra ise kesinlikle savunma genişletilemez. Kaldı ki, taraflar arasındaki uyuşmazlık 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile ilgili olup, aynı Yasa'nın 99/2 maddesi uyarınca basit yargılama usulüne tabidir. Yine 6100 sayılı HMK'nın 319. maddesi uyarınca da, basit yargılama usulünde savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının cevap dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayacağı aşikâr olduğu gibi zamanaşımı def'inin hukuki sonuç doğurabilmesi için cevap dilekçesinin yasal cevap süresi içinde verilmesinin gerekliliği izaha muhtaç bir husus değildir. Açıklanan yasa hükümleri karşısında, yasal cevap süresi geçtikten sonra ileri sürülen ve davacı yanın da açıkça muvafat etmediği zamanaşımı def'ine hukuki değer tanınarak birleşen davanın bu nedenle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu durumda, birleşen davanın esasına girilip, taraf delilleri toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.\" gerekçeleriyle karar bozulmuş, davalı vekilinin karar düzeltme yoluna başvurması sonucu Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ...tarih ... Karar sayılı ilamı ile bu kez; \"Her ne kadar dairemizin ... tarihli bozma ilamında birleşen davada davalı tarafından süresinde yapılmış bir zamanaşımı itirazı olmadığı belirtilmişse de dava dilekçesinin ... tarihinde davalı tarafa tebliğ edilmiş olduğu, davalının .... tarihinde cevap dilekçesi sunarak zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmüştür. Bu nedenle bozma ilamındaki tespit hatalı olmuştur. Ancak Kooperatif Hukuku uyarınca kooperatifle üyesi arasında ihtilaflarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyeceğinden mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı görülmüştür. Öte yandan, asıl davada davalı ... tarafından davaya cevap verilmediği gibi süresinde yapılmış bir zamanaşımı itirazı da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebepten ötürü asıl dava yönünden de davanın zamanaşımı nedeniyle reddi hatalıdır. Bu nedenlerle, asıl ve birleşen davada davacı tarafından Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde ikame edilen ... E., ... K. sayılı dosyanın da nazara alınıp verilen kararın işbu davalarda kesin hüküm oluşturup oluşturulmayacağı da değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. Dairemizce, mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulması gerekirken sehven farklı gerekçeyle bozulmuş olduğu anlaşılmakla asıl davada resen birleşen davada davalı kooperatif vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile bozma kararının kaldırılması ve kararın değişik gerekçeyle bozulması gerekmiştir.\" gerekçesi ile mahkememiz kararı farklı gerekçe ile bozularak dosya mahkememize iade edilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı tarafından Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi, ifade tutanağı, birleşen dosya davalısı kooperatif vekili tarafından ... tarihli ... nolu yönetim kurulu karar örneği, ... tarihli üye kayıt defterinin 32 sayfasının fotokopisi, .... tarihli ...'un üyeliğini ...er'e devrettiğine dair hisse devir sözleşmesi dosyaya ibraz edilmiş, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dava dosyası getirtilmiş, kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Antalya ...Noterliği'nden ihtarname aslı istenmiş, gelen yazı cevabı dosyaya konulmuş, tarafların tüm delilleri toplanmıştır.
Asıl dava, hisse devir sözleşmesinin gereğinin davalı ... tarafından yerine getirilmemesi sebebiyle bir hisseye karşılık gelen arsa bedelinin tahsili, birleşen dava ise kooperatifin davacıya vermesinin gerekli olduğu iddia edilen 1/2 üyeliğin, davacıya verilmemesi sebebiyle bu üyeliğe denk gelen arsa bedelinin tahsili davasıdır.
Kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapan mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; kooperatifin incelenen üye kayıt defterinde Antalya Asliye ... Hukuk Mahkemesince verilen karar uyarınca ... ve ... nolu üye olarak iki adet hissesinin bulunduğu, karara istinaden üyeliğin ... tarihinde üye defterine kaydının yapıldığı, ... nolu üyeliğine ... tarihi itibariyle, ... nolu üyeliğine de ... tarihi itibariyle ...'ya devrettiği, davacının kooperatifte üyeliğinin kalmadığını, davacının ...'dan aldığını iddia ettiği ... nolu üyelikte dava dışı üçüncü kişinin üye olarak kaydının yapıldığını, davalı ...'un da kooperatifte bir üyeliğinin bulunduğunu, bu üyeliğini de ... tarihinde ...'e sattığını, davalı ...'nin de kooperatif üyesi olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacı davalı ...'a yönelttiği asıl davada, gerek dava dilekçesinde gerekse duruşmadaki beyanında, davalının kooperatifteki ... nolu hissesini ... yılında kendisine sattığını, ancak kooperatiften edindiği bilgiye göre ...'nin bu hisseyi başkasına devrettiğini öğrendiğini belirterek bir hisseye karşılık gelecek arsa bedelini davalı ...'den istemektedir. Davacı taraf iddiasına delil olarak, ...'nin noter yoluyla kendisine çektiği ... tarih, ...yevmiye numaralı fotokopiden ibaret cevabi ihtarnamesini sunmuştur. İhtarnamenin incelenmesinde ...'nin hisselerden birini davacıya sattığı ve bedelini de aldığı yönünde kabulü görülse de davalı tarafın hisse devri ilişkisini kabul etmemesi karşısında ihtarnamenin doğru olup olmadığının araştırılması gerekmiştir. Bu doğrultuda Antalya ...Noterliği'ne müzekkere yazılarak ...tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin aslı istenmiştir. Gelen yazı cevabında ... tarihli evrakların imha edildiği belirtilerek buna ilişkin imha tutanağı gönderilmiştir. Bu haliyle ortada ihtarname aslının bulunmaması ve davalının hisse devir ilişkisini kabul etmemesi karşısında yemin deliline de dayanmamış olan davacı taraf, davalı ile aralarındaki hisse devir ilişkisini ve iddialarını ispatlayamadığından asıl davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı, davalı kooperatife yönelttiği birleşen davada, ... tarih ... sayılı kooperatif kararında hissesinin ... İşçi'ye satıldığı yazılı olsa da bunun doğru olmadığını, kendisinin hisse satışı yapmadığını, üyeliğinin kooperatif tarafından başkasına verildiğini belirterek buna karşılık gelen tazminatın ödenmesini istemiştir. Davalı kooperatif ise daha önce bu iddiasında Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılama yapıldığını ve karar verildiğini, kararın da kesinleştiğini belirterek kesin hüküm itirazında bulunmuştur.
Antalya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas .... karar sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından kooperatif aleyhine ... tarihinde kooperatifte ... üyelik hakkının bulunduğunun tespiti ve değerinin faizi ile birlikte ödenmesi talepli dava açıldığı, davanın önce reddedildiği, Yargıtay incelemesinde kararın bozulduğu, bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde bozmaya uygun olarak mahkeme tarafından verilen kararda, davacının kooperatifte iki üyelik hakkının bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verildiği, dosyadaki Yargıtay bozma kararı ile bu karara uyan yerel mahkeme kararının içeriğinde davacının ..... tarihli ... nolu karar ile ...'ın istifası nedeniyle onun yerine üye olarak alınması ayrıca ... tarihli ... nolu karar ile ...'un üyeliğini davacıya devretmesi nedeniyle iki adet üyeliğinin bulunduğunun tespit edildiği, davacının ... İsçi'ye hisse satışı yaptığı ile ilgili kooperatif kararına dayanak bir satış belgesi olmadığından davacının kooperatifte halen hissesinin olduğu sonucuna varıldığı, mahkeme kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
Birleşen dosyada talep konusu hisse ile ilgili olarak daha önce Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılama yapılıp neticeten ... İşçi'ye yapılan satışa ilişkin kooperatif kararına dayanak satış belgesinin olmaması nedeniyle talep konusu hissenin davacıya ait olduğu zaten belirlenmiş olup bu yönde kesin hüküm olduğundan HMK'nın 114/1-i ve 115/2 maddeleri uyarınca kesin hüküm sebebiyle birleşen davanın dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A-Davacının davalı ... aleyhine açtığı mahkememizin .... Esasına kayıtlı asıl dava yönünden;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile bakiye ...-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
B-Davacının davalı kooperatif aleyhine mahkememiz dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada açtığı dava yönünden;
1-Davanın kesin hüküm sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ....-TL harçtan mahsubu ile bakiye ...-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı kooperatife verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi'nde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/09/2020
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)