T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ..
KARAR NO\t\t:...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:....
ÜYE\t\t: .....
ÜYE\t\t: ....
KATİP\t\t: ....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI \t:1.
VEKİLİ\t\t: Av....
DAVALI\t\t:....
VEKİLİ : Av. ....
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati haciz
KARAR TARİHİ :...
GEREKÇE TARİHİ :...
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar karşı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TALEP: İhtiyati haciz talep eden...... vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların müvekkiline olan borcuna karşılık olarak talep konusu çeki verdiklerini, vadesi geldiği halde borçlarını ödemediklerini, talep konusunun rehinle temin edilmemiş olduğunu, borçlunun mallarını elinden çıkarmak suretiyle alacaklıdan mal kaçırma girişiminde olması nedeniyle borçlunun borca yeter miktarda menkul, gayrimenkul ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; \"Talebin dayanağı olan belgenin/belgelerin asılları ile ihtiyati haciz isteyenin onayladığı aslına uygun fotokopileri ve dosya kapsamı ile talebe konu borcun rehinle temin edilmediği, vadesinin geçtiği ve ödenmediği hususları anlaşılmıştır....... Karar sayılı içtihatında belirtildiği üzere ..... hükmüne göre . . kararı verilebilmesi için mahkemenin 'alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması' yeterlidir. Mahkemenin 'alacağın varlığına kanaat getirmesinden' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bununla birlikte, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, İhtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2'nci maddesinde yer alan 'hukuk devleti' ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İ.İ.K'nun 264'üncü maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır. Ayrıca, İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için 'alacağın yargılamayı gerektirmemesi' şeklinde bir koşulda kanunda öngörülmemiştir. Aksine, ihtiyati hacze konu her alacağın, kural olarak İ.İ.K.'nun 264'üncü maddesi kapsamında 'yargılamayı gerektirmesi' olasılığı, kanunda açıkca kabul edilmektedir. Tüm bu nedenlerle ihtiyati haciz istemi talebinin mahkememizce incelenmiş ve kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hükmün kurulması gerektiği vicdani kanısına varılmıştır.\" gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.
İTİRAZ ÜZERİNE İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine; \"İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle \"Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.\" şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK.'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. .......karar sayılı ihtiyati haciz kararı verilmiş, itirazcının...... havale tarihli itiraz dilekçesi vermesi üzerine 6100 sayılı HMK'nun 394/4 maddesi gereğince duruşma açılmış, usulüne uygun davetiye taraflara tebliğ edilmiş, tebliğ neticesinde talep eden vekili ve itiraz eden vekili duruşma günü hazır bulunmuş, talep konusu çekin süresinde ibraz edildiği ve banka tarafından karşılıksızdır şerhinin işlendiği bu hali ile çeke dayanak alacağın götürülecek borç niteliği kazandığı ve alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili yer mahkemesi halinde geldiği anlaşıldığından; mahkememizce verilen ihtiyati hacize itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. \" gerekçesiyle ret kararı verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karşı taraf istinaf dilekçesinde; müvekkillerinin adresinin .. olduğunu, davaya konu çekin keşide yerinin de .. olduğunu, kambiyo senetlerinden doğan alacakların aranacak alacaklardan olduğunu, bu nedenle alacaklının yerleşim yerinin yetkili olmadığını
bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı TBK m. 207 ve devamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için karşılıksız çıkan çek nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 257'ye göre ihtiyati haciz kararına yapılan yetki itirazının reddi kararına itirazdır.
Davalının istinaf talebi ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılması istemine ilişkindir. .. senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan.. götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen.. alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz. Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir. Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir. Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösterilmemiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içermekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabilir. Çeke dayalı takiplerde yetkili icra dairesi takip talebine ekli çekler göz önüne alınarak yukarıda yazılı kurallara göre belirlenmelidir. ....
Davaya konu çekin düzenleme yerinin .. olduğu, her iki davalının yerleşim yerinin de .. olduğu anlaşılmakla bu gerekçelerle karşı tarafın istinaf talebinin kabulüne, kararın kaldırılmasına ve yeniden karar verilmesine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-) 1-İhtiyati haciz kararına itiraz eden.. istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
.....Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-İhtiyati haciz kararına itiraz eden .....yatırdığı ... TL'nin istek halinde iadesine,
3-İhtiyati haciz kararına itiraz eden...... yatırdığı .... TL istinaf başvuru harcının ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz eden . .. verilmesine,
B-) HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
1-İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... yetki itirazının KABULÜNE,
2-İhtiyati haciz talep eden tarafın ihtiyati haciz talebinin yetkisizlik nedeniyle REDDİNE,
3-İhtiyati haciz talep edenden alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın ihtiyati haciz talep edenden tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-İhtiyati hacze itiraz eden ...vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.500,00 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz eden . . verilmesine,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleşince artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
7-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nin 362/1-f. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi...
\t\t\t\t
. .
Başkan
.
¸e-imzalıdır
. . .
Üye
.
¸e-imzalıdır
..
Üye
.
¸e-imzalıdır
. .
Katip
.
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. \"5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.\"