T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\t T.C.
\t KAYSERİ
\t 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: ***
KARAR NO\t: ***
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ... - ***
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI\t: ... -
VEKİLLERİ\t: Av. ... -
\t Av. ... -
DAVA\t: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ\t: ***
KARAR TARİHİ\t: ***
KARAR YAZIM TARİHİ\t: ***
Mahkememize açılan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA\t\t: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... tarihli kat karşılığı inşaat sözlemesi düzenlendiğini ve müvekkiline ait 124 m2' lik arsa içerisindeki evin verilmesi karşılığında 118 pafta 630 ada 7 numaralı parselde 100 m2' lik zemin daire verilmesinin kararlaştırıldığını, 703 numaralı üye kimlik numarası verildiğini, arsa dışında ayrıca müvekkili tarafından bugüne kadar ödemelerde yapıldığını, ancak davalı tarafça bugüne kadar dairesinin tapusunun verilmediğini ve 19.000,00-TL daha ödeme yapılması gerektiğinin ileri sürüldüğünü, ayrıca müvekkilinin arsasında bulunan evinin yıkıldığını ve bunun karşılığı herhangi bir kira parasının da ödenmediğini belirterek öncelikle müvekkiline verilmesi gereken daire üzerine üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi için tedbir konulmasına ve Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, 118 pafta, 630 ada, 7 numaralı parselde bulunan 100-m2'lik zemin dairelerden bir adedinin tapu kaydının müvekkili adına tesciline, bunlar olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00-TL'nin evin bugünkü değerinin karşılığının yasal faizi ile davalıdan tahsiline, müvekkiline ait evin yıkıldığı tarihten itibaren belirlenecek kira yardım parasının yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA\t: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle davanın genel hükümler dairesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, ayrıca 14.04.2003 tarihinden bu yana 10 yılı aşkın süre geçtiğini bu nedenle talebin zaman aşımına uğradığını, davacı ile kooperatif eski yönetim kurulu başkanı tarafından yapılan sözleşmenin şekil şartları bakımından kooperatifin çift imza ile temsil edilmesi nedeni ile davalı kooperatifi borç altına sokamayacağını, ayrıca davacının devir ettiği taşınmazın 124-m2 değil, 66,95-m2 olduğunu, kooperatifin en az 160-m2' lik arsaya karşılık 100-m2 daire verme sözleşmeleri yapıldığını, davacının tapusunu devir ettiği taşınmaza ilaveten 1.200,00-TL para ödemesi sonucu arsa eksikliğini tamamlamaya yettiğini, sözleşmede kira parası verileceğine dair bir kayıt ve beyanda olmadığını, harsız açılan davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, düzenlenen sözleşme gereği verilmesi gereken dairenin tapu kaydının davacı adına tescili, olmadığı takdirde belirlenecek değerinin ve ödenmeyen kira parasının tahsili istemi ile açılan tapu iptali tescil ve alacak istemine ilişkindir.
Taraf vekilleri delillerini sunmuş, satış sözleşmesi, kooperatif defter ve kayıtları, genel kurul tutanakları, ana sözleşme, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü kayıtları, delil olarak bildirilmiş, celbi gereken kayıt ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Delillerin toplanmasından sonra, taşınmazın bulunduğu yerde keşif icra edilerek, dosya ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, fen bilirkişi taşınmazı belirleyerek krokisini sunmuş, Mülk bilirkişisi ..., İnşaat mühendisi Yrd. Doç. Dr. ..., Ticaret Hukuku Öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. ... ve Mali Müşavir *** yaptıkları inceleme ve değerlendirmeler sonucu 28.09.2014 tarihli raporları ile davalı kooperatif tarafından taahhüt edilen dairenin bulunduğu binadaki her bir dairenin 120-m2 olarak inşa edildiğini, keşif sırasında incelemelere göre Hilal Apartmanı olarak isimlendirilen davalı kooperatif tarafından inşa edildiği belirlenen binadaki zemin kat bir dairenin dava tarihi olan 04.10.2013 tarihindeki rayiç değerinin 109.080,00-TL olduğunu, davacıya verilmesi taahhüt edilen daire 100-m2 olduğundan bu binada bulunan zemin kat dairenin 100-m2 olması halinde dava tarihindeki rayiç değerinin 90.900,00-TL olduğunu, davacının kira yardımı talebi ile ilgili olarak anlaşmaya konu olan taşınmazın arsa niteliğinde oluşu, bu taşınmaz üzerindeki evin yıkılıp yıkılmadığına dair herhangi bir bulguya da rastlanılmadığından kira talebi ile ilgili bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, davacının arsa karşılığı kooperatife ortak olduğu ve vecibesi olan arsayı kooperatife devrettiği, ayrıca kooperatif tarafından sözleşme ile kendisine yüklenen 1.200,00-TL bedel ödeme borcunu da yerine getirdiği, bu sebeple daire talebinin mümkün olabileceği, ancak kooperatifin arsa açısından devir miktarının yeterli olmadığı iddiasının benzer sözleşmeler açısından değerlendirilmesi gerektiğini, aynı zamanda kooperatifin davacıya belirtilen daireyi tahsis ettiğine dair bir bulgu olmadığını, genel kurulda alınan kararlar gereği, evi yıkılan arsa sahiplerine kira ödeme yapılması kararı verildiğinden ve davacının arsayı devrettiği ve arsa üzerindeki evin yıkıldığı anlaşıldığından, kararlara göre, dava tarihine kadar ana para ve işlemiş faiz olarak 4.722,66-TL isteyebileceği davacının istediği aylık 250,00-TL kira bedelinin ancak emsal durum varsa mümkün olacağını, ihtilaf hakkında tam kanaate varabilmek için davalı kooperatifin benzer sözleşmeler ortak yaptığı kişilerle kaç m2 arsaya 100-m2 daireler verdiği, binası yıkılan arsa sahiplerine hangi tarihten başlayarak kira ödediği, ne dair belgelerin verilmesi gerektiği, ancak bunların talep edilmesine rağmen davalı kooperatif tarafından herhangi bir belge ve kayıt verilmediğini belirlemişlerdir.
Dosya kapsamı ve itirazlar dikkate alınarak, bilirkişilerden ek rapor alınmış, bilirkişiler 21.12.2015 tarihli ek raporlarında, davalı kooperatifin diğer arsa sahipleri ile yapmış olduğu sözleşmeler incelendiğinde 180 m2'lik arsaya karışlık 100-m2 normal daire verildiğini, davacıya ise 144-m2 arsa karşılığı 100-m2 zemin daire verildiğini, bu uygulamanın da Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi ve hakkaniyet ilkelerine göre uygun olduğunu, davalı kooperatifi evi yıkılan arsa sahiplerine kira ödemesi yapmış olduğunu bu nedenle davacının da davalı kooperatiften kira ve gecikme faiz olarak toplam 4.722,66-TL talep edebileceği kanaatine varıldığını belirlemişlerdir.
Davalı kooperatif tarafından sunulan ve mahkememiz dosyasına celp edilen diğer kayıt ve belgeler, alınan rapor ve ek rapora yapılan itirazlar nazara alınarak, bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınmış, bilirkişiler 13.02.2017 tarihli ek raporlarında ise; davacının hisseli olan arsası ile ilgili olarak davalı kooperatife arsa karşılığı üye olduğundan benzer nitelikteki ortaklara tahsis edilen konutun rayiç değerinin saptanarak, Yargıtay 11. H.D.'nin kararlarına göre, tazminat hesabının yapılmasının mümkün olmadığına, davacıya verilmesi kararlaştırılan zemin kat 100 m2'lik meskenin bulunduğu arsanın hisseli oluşu, bu hisseler ile ilgili ortaklığın giderilmesi için Kayseri 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ortaklığın giderilmesi davası sürdürüldüğünü, mevcut hali ile taşınmazda ruhsat alınması, kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulması mümkün olmadığından, tapu iptali ve tescil talebinin mümkün olmadığını, davacıya verilen zemin kat 100 m2'lik daire ile ilgili tapu iptali ve tescili mümkün olmadığından bu dairenin dava tarihindeki değeri olan 90.900,00-TL, daire bedelini davacının talep etme hakkı bulunduğunu, davacının talep edebileceği kira alacağının 4.722,66-TL olduğunu belirlemişlerdir.
Mahkememizin 19/07/2017 tarih ... karar sayılı kararı ile davacının tapu iptali talebinin reddine, 90.900,00-TL daire bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4.722,66-TL kira yardımı parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebi yönünden usulünce açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Mahkememizin 19/07/2017 tarih ... karar sayılı ilamının taraflarca istinaf edildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı ilamı ile tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine temyiz yolu açık olmak üzere verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, daire tarafından 12/02/2020 tarih 2019/2596 esas 2020/409 karar sayılı ilamıyla BAM kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmünün davalı yararına bozulmasına karar verildiği, dosyanın mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılarak yargılamasına bu esas üzerinden devam edildiği, verilen bu kararın da Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2023 tarihli 2022/2947 esas 2023/3207 karar sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verildiği görülmekle, dosya mahkememize gelerek ... esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda taraflar arasında yapılan sözleşmenin konusu olan ve imar uygulaması sonucu oluşan ada üzerinde kat karşılığı inşaat yapımı ile ilgili davacı dışında diğer pay sahipleri ile kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı, imzalanmamış olsa da diğer arsa sahiplerinin mevcut sözleşmeye muvafakat edip etmediği hususlarında taraflara süre verildiği, yapılan araştırma ve sunulan beyanlardan bir kısım paydaşlarla anlaşma sağlanamadığı ve taraflar arasında Kayseri 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında ortaklığın giderilmesi davasının bulunduğu anlaşılması üzerine dosya bozma ilamı uyarınca hesaplama yapılması için rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, alınan 03/09/2021 havale tarihli raporda; Yargıtay bozma ilamı ve mahkeme ara kararı nazara alınarak davacının davalı kooperatife devrettiği ... Mahallesi, ... ada, 2 parselde kayıtlı 2.591,59-m2 yüz ölçümlü taşınmazdaki 62/2400 (66,95-m2) hissenin dava tarihi olan 04/10/2013 tarihi itibariyle toplam değerinin 25.869,48-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirdikleri görülmüştür.
03/09/2021 tarihli rapora karşı tarafların yaptığı itirazlar, dosyaya sunulan belgeler ve tanık beyanları doğrultusunda bilirkişi heyetinden alınan 04/02/2022 tarihli ek raporda : davacının davalı kooperatife devrettiği ... Mahallesi, ... ada, 2 parselde kayıtlı 2.591,59-m2 yüz ölçümlü taşınmazdaki 62/2400 (66,95-m2) hissenin dava tarihi olan 04/10/2013 tarihi itibariyle toplam değerinin 25.869,48-TL olduğu, mahkemenin 10/11/2021 tarihli ara kararı uyarınca dinlenen tanık beyanları ve davacı vekilinin 15/09/2021 tarihli itiraz dilekçesi ve sözleşmede dikkate alınarak davacı tarafından davalı kooperatife 144-m2 verildiğinin kabul edilme ihtimaline binaen davacının taşınmazdaki hisse değerinin ikinci alternatif olarak (144-m2 * 386,40-TL/m2) 55.641,60-TL olduğu yönünde ek raporlarını sunmuşlardır.
Mahkememizin 09/03/2022 tarihli, ... Karar sayılı kararı ile tapu iptali talebinin reddine, 25.869,48-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya dair talebin reddine, kira yardımına ilişkin talebin reddine, davacının kademeli olarak talepte bulunduğu 1 adet dairenin tapu iptali ve tescili istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebi yönünden usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar karşı taraf vekillerince temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2023 tarihli, 2022/2947 Esas, 2023/3207 Karar sayılı kararı ile mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiş, bozma kararı üzerine dosya yeniden mahkememize gönderilerek yukarıdaki esas numarasına kaydedilmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2023 tarihli 2022/2947 esas 2023/3207 karar sayılı bozma ilamı sonrasında bozmaya uyularak öncelikle Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu taşınmazda ... adına kayıtlı 31/2400 oranındaki hissenin davacıya devredilip devredilmediğine ilişkin kayıtlar getirtilmiş, akabinde bilirkişi heyetinden alınan 03/07/2024 tarihli raporda: Yargıtay bozma ilamında belirtilen dava dışı ...'in hissesinin devredilip devredilmediğine ilişkin olarak yapılan incelemede dosyada mevcut Kocasinan Tapu Müdürlüğünün 14/04/2023 tarih ... yevmiye nolu resmi senet ile davacı ...'e ait 31/2400 hisse ile dava dışı ...'e ait 31/2400 hisse olmak üzere toplam 62/2400 hissenin davalı kooperatife devredilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğu, dosyada mevcut sözleşme isimli davacı ... ile davalı Komşukent Yapı Kooperatifi arasında 29/05/2003 tarihli sözleşmede bahsi geçen bedelin davacı ... tarafından:
¸
Toplam 1.200,00-TL ödendiğinin tespit edildiği görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Yargıtay bozma ilamının içeriği, alınan ek rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Kocasinan Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 14/04/2003 tarihli, ... yevmiye numaralı resmi senedi ile davacı ...'e ait 31/2400 hisse ile dava dışı ...'e ait 31/2400 hisse olmak üzere toplam 62/2400 oranında hissenin davalı kooperatife devredildiği, ...'in bozma öncesi 10/11/2021 tarihli duruşmada tanık sıfatıyla alınan beyanında hissesini davacıya verip alacağını aldığını, dava konusu edilen taşınmaz ile ilgili her hangi bir alacağı kalmadığını beyan ettiği, yine bozma öncesi alınan 04/02/2022 tarihli ek raporun alternatifli 2. Hesaplamasında davalı kooperatife 144 metrekare verildiğinin kabul edilmesi halinde 55.641,60-TL davacının alacaklı olduğu hesap edilmiş ise de resmi tapu kayıtlarına göre devredilen hisse yüz ölçümünün 66,95 metre kare olduğu, bu miktar baz alındığında davacının hak ettiği bedelin ilgili ek raporun birinci alternatif hesaplaması olan 25.869,48-TL olduğu, bu nedenle davacının tapu iptal talebinin reddine, 25.869,48-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, tüm paydaşlar sözleşmeye muvafakat etmediklerinden TMK 692. Maddesi uyarınca sözleşmenin geçersiz olacağı ve bu halde ifa yerine geçen tazminat ile kira tazminatı ve kira yardımı olarak adlandırılan olumlu zarar niteliğindeki zararların talep edilmesi mümkün olmadığından kira bedeline ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının 1 adet dairenin tapusunun verilmesi ve manevi tazminat talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin önceki hükümlerle ilgili bozma bulunmaması nedeniyle bu kısımlar kesinleşmiş olduğundan bu konularda yeniden hüküm kurulmayarak aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının tapu iptali ve tescil isteminin reddine,
2-Davacının terditli talebinin kısmen kabulü ile 25.869,48-TL'nin 04/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Kira bedeline ilişkin talebin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.767,14-TL ilam harcından, tahsil edilen 170,78-TL peşin harç ve 1.462,23-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 134,13-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 24,30-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç, 1.462,23-TL ıslah harcı, 177,50-TL keşif harcı, 85,70-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 397,80-TL temyiz yoluna başvurma harcı, 3.150,00-TL bilirkişi ücreti, 75,00-TL keşif araç ücreti ve 445,30-TL posta ücreti olmak toplam 5.988,61-TL'nin kabul - red oranına göre hesaplanan; (davalı tarafın yaptığı 200,00-TL posta ücreti, 85,70-TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 184,70-TL tehiri icra karar harcı ve 397,80-TL temyiz yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 868,20-TL'nin kabul-red oranına göre hesaplanmış mahsubu ile) 986,82-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333.maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 25.869,48-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/11/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı