T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO:2021/1353
KARAR NO:2025/279
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:26/4/2021
NUMARASI:2017/402 (E) - 2021/375 (K)
DAVANIN KONUSU:Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ:20/2/2025
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili tarafından davalı ... AŞ'ye internet sitesi üzerinden 12/11/2016 ile 12/12/2016 tarihleri arasında 1 ay süreyle kiraya verilen ve ... AŞ'ye (eski unvanı ... Kooperatifi) ... poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin davalı ...'in yönetiminde iken meydana gelen kazada hasar gördüğünü belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde 15.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 24/3/2021 günü sunduğu dava değeri belirleme dilekçesiyle talep ettiği maddi tazminat miktarının, 1.000 TL yoksun kalınan kâr tazminatı, 29.500 TL'de araç hasar tazminatı olmak üzere toplam 30.500 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince, davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine; davalı ...'e karşı açılan hasar tazminatı ve kâr kaybı tazminatına ilişkin davaların ayrı ayrı reddine; 39.159,01 TL hasar tazminatı ile 1.244,10 TL kâr kaybı tazminatının, 21/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte... Kooperatifinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... AŞ vekili dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi ilamının eksik incelemeye dayalı, usul ve kanuna aykırı olduğunu; ...poliçesinin sigortalı ile karşılıklı görüşülüp imza altına alınarak yapılan sigorta sözleşmesi olduğunu, taraflar arasında düzenlenen ... poliçesinde aracın rayiç bedelinin 29.765 TL olduğu konusunda mutabık kalınmasına karşın, pert olan araçta bilirkişi raporu ile hesaplanan maddi hasar tutarına hükmedildiğini; kaldı ki bilirkişi raporunda maddi hasarın 32.159,01 TL olarak belirtilmesine karşın rakam dahi hatalı yazıldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ortaya çıkan zarardan ... ve ... AŞ'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, adı geçen şirketin internet sitesinden alıntı görüntülerden de anlaşılacağı üzere, kira süresince müvekkilinin aracının uğrayacağı her türden kaza sonucu oluşacak hasar nedeniyle garanti altında olduğunu, diğer davalı ... AŞ aracılığıyla bu hasarlar nedeniyle uğranılacak tüm zararların derhal ve hiçbir mağduriyete mahal verilmeden giderileceği konusunda taahhütte bulunulduğunu; müvekkilinin ... poliçesi kendisine tebliğ edilmediği gibi, içeriği konusunda da bilgilendirilmediğini; işleten sıfatı ile hareket eden davalı ... AŞ'nin müvekkiline karşı yükümlülüklerine ve taahhütlerini yerine getirmediğini, işleten sıfatıyla kiracı bulan adı geçen şirketin, teslim ettiği kişi ile ilgili gereken özen yükümlülüğüne de aykırı davrandığını; kaza sonucunda davalıların hepsinin ortadan çekilerek müvekkilinin pert olduğu aracıyla ortada bırakıldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Eldeki davda, davacı ...'na ait ... plakalı otomobile ilişkin adı geçen davacı ile davalı ... AŞ arasında 25/10/2016 günü 25/10/2016 başlangıç, 25/10/2017 bitiş tarihleri arasında geçerli ... sigortası poliçesi düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Somut olayda tartışılması gereken hukuki sorun, davacı ...'na ait ... plakalı otomobilde davalı ...'in yönetiminde iken 21/11/2016 günü meydana gelen kazada oluşan hasardan, davalı sürücü ... ile kira sözleşmesine aracılık eden ... AŞ ve ... sigortacısı ... AŞ'nin sorumlu olup olmadığına ilişkindir. Cevap dilekçesinde, kullanıcı ve üyelik sözleşmesinin kullanıcılar tarafından elektronik onaylanması koşuluyla site üyeliğin aktif hale getirildiğini, davacının da aynı biçimde kullanıcı ve üyelik sözleşmesini onayladığını, müvekkili şirketin kira sözleşmesinin tarafı olmayıp yalnızca aracı hizmet sağlayıcı olduğunu savunan davalı ... AŞ vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan ve davacı tarafından inkar edilmeyen ... Kullanıcı ve Üyelik Sözleşmesinin 8'inci maddesinde aracın sözleşmelerdeki maddelere, üyelik kurallarına ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na (KTK) uygun olmayan biçimde kullanılması durumunda ve kiracının kusurlu kullanımından dolayı ortaya çıkacak sigorta kapsamında olmayan zararlardan, değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin takip eden hükümler saklı kalmak koşuluyla, tamamından kiracının sorumlu olacağı; araçta oluşacak değer kaybı ve kazanç kaybından ise kiracanın kötüniyeti, kastı, sigorta poliçesindeki kapsam ve prosedürlere uymayarak sigortanın devre dışı kalmasına neden olması (gerekli tutanakların tutulmaması, fotoğraf çekilmemesi, alkollü araç kullanımı, bildirilen sürücüden başka bir sürücüye kullandırılması vb.) ve benzeri durumlarda kiralayan veya araç sahibinin zarara uğraması halinde mümkün olup olağan kaza veya hasar hallerinde araçta oluşacak değer kaybı ve kazanç kaybının kiralamanın doğal sonucu olduğu ve yukarıda belirtilen durumlar haricinde kiracıdan talep ve tanzim edilemeyeceği, kiralayanın ve/veya araç sahibinin bunlara ilişkin dava ve talep haklarından şimdiden feragat ettiğinin kabul edildiği belirtilmiş; hükme esas alınan makine yüksek mühendisi bilirkişi raporunda ise, davaya konu otomobilin hasarsız haliyle kaza tarihi itibarıyla piyasa rayiç bedelinin 37.000 TL, hasarlı haliyle kaza tarihi itibarıyla değerinin 13.000 TL buna göre zarar miktarının 24.000 TL olduğu bildirilmiştir. Diğer yandan davalı ... AŞ tarafından cevap dilekçesinin ekinde, ... plakalı otomobilin davacı ... tarafından, davalı sürücü ...'e, 12/11/2016 günü saat 21.00'dan, 12/12/2016 günü saat 20.00'a kadar sürede kiralandığına ilişkin Mesafeli Araç Kiralama Sözleşmesi sunulmuştur. Bilindiği gibi ... Sigortası Genel Şartlarının (KSGŞ) A.1'inci maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya kalkışılması sonucu oluşan maddi zararlar ... sigortası teminatı kapsamındadır. KSGŞ'nin 3.3.1.1'inci maddesi uyarınca sigorta şirketi, aracı hasar tarihi itibarıyla rayiç değerine kadar teminat altına alır. Eldeki davada da, davacı ile davalı sigorta şirketi arasında akdedilen ... sigortası poliçesinin 1'inci sayfasında araç bedeli olarak 29.765 TL ibaresine yer verilmiş olmakla birlikte, poliçesinin 3'üncü sayfasında rayiç değerinin tespitine ilişkin hükümde tespit edilen en az üç değerin ortalamasının rayiç değer olarak kabul edileceği hükmüne yer verilmiştir. Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dikkate alındığında, açıklanan... Kullanıcı ve Üyelik Sözleşmesinin 8'inci maddesi karşısında ... sigortası kapsamında olan zarardan kiralayan ve ... AŞ'nin sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığının anlaşılması karşısında adları geçen davalılara karşı açılan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Ancak, makine yüksek mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen rapor içeriğine göre ... poliçesini düzenleyen ... AŞ'nin, davacıya ait otomobilin hasarsız haliyle kaza tarihi itibarıyla rayiç değeri ile hasarlı haliyle kaza tarihi itibarıyla piyasa rayiç değeri arasındaki 24.000 TL zarar miktarından sorumlu tutulması gerekirken, tam hasarlı (pert/total) aracın onarım bedeli ile kâr kaybı tazminatına hükmolunmasında isabet görülmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:I-Davacı ... vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b/1'inci maddesi gereğince esastan reddine,II-Davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesinin kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle HMK'nin 114/1-b ve 115'inci maddeleri uyarınca usulden reddine, 2-Davalı ...'e karşı açılan hasar tazminatı istemine ilişkin davanın reddine, 3-Davalı ...'e karşı açılan kâr kaybı tazminatı istemine ilişkin davanın reddine, 4-Davalı ... AŞ'ye karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 24.000 TL maddi tazminatın davaya konu trafik kazasının meydana geldiği 21/11/2016 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacı ...'na verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.639,44 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan karar ve ilam harcı 256,17 TL, tamamlama harcı olarak alınan, 265 TL olmak üzere toplam 521,17 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 1.118,27 TL karar ve ilam harcının davalı ... AŞ'den tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,6-İlk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 13'üncü maddesinin 1'inci ve 3'üncü fıkraları uyarınca, a-Kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen 4.080 TL maktu vekâlet ücretinin, davalı ... AŞ'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacı ... verilmesine, b-Kısmen reddine karar verilen maddi tazminat talebine göre belirlenen 4.080 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'ndan tahsil edilerek vekille temsil edilen davalı ... AŞ'ye verilmesine,7-İlk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrası uyarınca, a-4.080 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'ndan tahsil edilerek vekille temsil edilen davalı ... AŞ'ye verilmesine,b-4.080 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'ndan tahsil edilerek vekille temsil edilen davalı ...'e verilmesine, 8-Davacı tarafından harcanan 2.100 TL bilirkişi ücreti, 556,60 TL tebligat posta masrafı, 31,40 TL başvurma harcı, 4,60 TL vekâlet harcı olmak üzere toplam 2.692,60 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına (24.000/30.500) göre belirlenen, 2.118,76 TL yargılama giderinin davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacı ...'na verilmesine, bakiye yargılama giderinin adı geçen davacı üzerine bırakılmasına, 9-Davacı tarafından peşin ödenen ve maddi tazminat davası nedeniyle hükmolunan karar ve ilam harcından mahsubuna karar verilen toplam 521,17 TL karar ve ilam harcının davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacı ...'na verilmesine, 10-Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine, III-İstinaf incelemesi bakımından; 1-Davalı ... AŞ tarafından peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, talep halinde ilk derece mahkemesi tarafından geri verilmesine, 2-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davalı ... AŞ tarafından harcanan posta ve tebligat gideri 32,50 TL, istinaf kanun yolu başvuru harcı 162,10 TL olmak üzere toplam 194,60 TL yargılama giderinin, davacı ...'ndan tahsil edilerek, davalı ... AŞ'ye verilmesine, 3- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 59,30 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 556,10 TL karar ve ilam harcının davacı ...'ndan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı ... tarafından istinaf başvuru nedeniyle sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf kanun yolu incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince, kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 20/2/2025