T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/2225
KARAR NO\t\t: 2025/223
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t(...)
ÜYE\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t (...)
ÜYE\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t(...)
KATİP\t\t: ...\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/10/2024
NUMARASI\t\t: 2024/786 Esas - 2024/774 Karar
DAVACI\t\t: ... (T.C. NO:...) - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... -
DAVALI\t\t: ... - ... - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ\t\t: Menfi Tespit (Ticari İşletme Rehninden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t\t: 30/09/2024
KARAR TARİHİ\t\t: 03/02/2025
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 24/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının Kocaeli İli, Gebze İlçesi, HacıHalil Mahallesi, 764 Ada, 12 Parsel, 14 Bağımsız Bölümde kayıtlı dükkan vasıflı taşınmazı 11/02/2020 tarihinde ipotekli olarak satın alarak 1/2 hisse oranında taşınmaz maliki olduğunu, taşınmaz ticarethane sayılan dükkan vasfında haiz olduğundan dava sayın mahkemede açıldığını, taşınmazın kaydında dava dışı Gebze Gayrimenkul Yatırım A.Ş.'nin Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.'ye olan borçlarını teminen 2.000.000,00 TL bedelli 11/11/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek ile 4.000.000,00 TL bedelli 08/06/2017 tarih ve ... Yevmiye numaralı üst sınır ipotekleri mevcut olduğunu, ipotek alacaklısı Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından dava dışı borçlu Gebze Gayrimenkul Yatırım A.Ş. aleyhine İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile 2.000.000,00 TL bedelli 11/11/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek ile 4.000.000,00 TL bedelli 08/06/2017 tarih ve ... Yevmiye numaralı üst sınır ipoteklerinin paraya çevrilmesi için icra takibi başlatıldığını, başlatılan takipte alacaklı banka tarafından takibin konusu ipotekler toplu ipotek olduğundan mevzuat gereği ipoteklere konu tüm gayrimenkullerin paraya çevrilmesi talep edildiğini, İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası devam ederken ipotek alacaklısı Albaraka Türk Katılım Bankası alacak hakkının bir kısmını Gebze 14. Noterliği'nin 09/11/2021 tarih ve ... Yevmiye numaralı \"Alacak Temlik Sözleşmesi\" ile 3.550.000,00-TL bedel karşılığında davalı Dur Taş Beton İnşaat Taahhüt Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.'ye devrettiğini, yapılan temlik kısmi bir temlik olmakla alacak hakkının bir kısmı devredilmiş ve davalı, temlik aldığı miktar kadar alacaklı sıfatına haiz olduğunu, İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında alacağın temliki sonrasında icra müdürlüğünce, temlik edilen miktar 3.550.000,00 TL yönünden dosyamız davalısı Dur Taş Beton İnş. Taah. Haf. Nak ve Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklı sıfatının bulunduğu; alacağın temlikine konu olmayan bakiye 2.450.000,00-TL yönünden ise Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.'nin alacaklı olarak kaydının devamına karar verildiğini, bu karar üzerine Temlik eden banka tarafından dosyada alacaklarının kalmadığı dosyadan taraf kaydının silinmesi talep edilmiş ve icra müdürlüğünce temlik eden Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.'nin alacak ve taraf kaydı silindiğini, dosya hesabına ilişkin yapılan memur işlemini şikayet incelemesi İstanbul Anadolu 22. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/119 Esas, 2022/749 Karar ve 08/12/2022 tarihli kesinleşen ilamları ile borç miktarı ipotek limiti olan 3.550,000,00 TL olarak tespit edildiğini, İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ve bu dosyaya bağlı olarak açılmış Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/2126 Talimat sayılı dosyasından 10 adet taşınmaz satışa sunulmuş bu taşınmazlardan 4 tanesi satılıp paraya çevrilmiş ihale bedelleri davalı tarafa ödemiş, iki adet taşınmazın ise ihalenin feshi yargılaması devam etmekte olup ihalesi henüz kesinleşmediğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile; Gebze İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacının 1.332.118,97 TL yönünden öncesinde tahsil edilmiş olması nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalının söz konusu 1.332.18,00 TL'yi bizzat tahsil edilip, kötü niyetli ve mükerrer olarak, lehine ipotekli birden fazla mevcut iken bu taşınmazlardan müvekkile ait taşınmaz ipoteğinin paraya çevrilmesi iradesinde bulunması nedeniyle 1.332.18,00 TL'nin %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-6100 sayılı HMK' nın 2. maddesi uyarınca davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece dava dilekçesi üzerinden incelemede bulunularak hukuki nitelemede hataya düşüp görevsizlik kararı verildiğini, dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde anılan icra takipleri ve temlikname incelendiğinde borcun esasında dava dışı dosya borçlusu Gebze Gayrimenkul ... Şti. ile temlik eden dava dışı banka arasındaki ticari iş ve işlemlerden dolayı her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren ipotek tesis işlemi ve bankacılık işlemlerinden kaynaklandığını, huzurdaki dava konusu ihtilaf bu işlemlere dayandığını, dolayısıyla salt eldeki bilgilere göre davacının tacir sıfatına haiz olmadığından bahisle görevsizlik kararı verilmesi hukuka ve usule aykırı olduğunu, yerel mahkemece ihtilaf konusu ticari işin irdelenmesi ve bu hususta inceleme ve araştırılma yapılması gerekirken yalnızca davacı tarafın dava konusu takibe konu taşınmazın ticarethane olarak beyan edilmesine istinaden karar kurulması hatalı olduğunu, yeterli araştırma yapılmadığı için hukuki niteleme eksik kaldığını, zira 6100 sayılı HMK. gereğince; davada, maddi olayları açıklamak davanın taraflarına, hukuksal nitelemesini yapmak ve uygulanacak yasa hükümlerini belirlemek ve uygulamak hakime ait olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2024 Tarih - 2024/786 Esas - 2024/774 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davalı tarafından, davacı aleyhine Gebze İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile müşterek ipoteklerin paraya çevrilmesi için takip başlatılması üzerine, davacı tarafından eldeki davanın açıldığı ve açılan davada takip nedeniyle borçlu olmadığına karar verilmesinin talep edildiği, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine dosyanın görevli Gebze Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davanın ticari dava olup olmadığı ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olup olmadığı noktasındadır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. TTK'nın 5-(3) maddesine göre de; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
Eldeki dava, genel kredi sözleşmesine teminat olarak verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit davasıdır. Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, 2020/2976 E., 2021/4435 K. Sayılı kararında da belirtildiği üzere; genel kredi sözleşmesine teminat olarak verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-(f) bendi uyarınca ticari davadır. 02.04.2014 tarihinde açılan davada uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme anılan Yasanın 5. maddesine göre ticaret mahkemesidir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi doğru olmadığından kararın kaldırılması gerekmiştir.
Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2024 Tarih - 2024/786 Esas - 2024/774 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.03/02/2025
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*