T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1271 Esas
KARAR NO: 2025/463 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/06/2023
NUMARASI: 2022/497 E. - 2023/560 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/03/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili Malkara Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) sunduğu davalılar ... Faktoring Anonim Şirketi ve ... Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açtığı dava dilekçesinde; davalı şirketin davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalar ile takipler yaptığını, Malkara icra daireleri ve mahkemelerinin selahiyeti açıkça bonoların üzerinde belirtilmesine rağmen, takiplerin İstanbul'dan başlatıldığını, borçluların her ikisinin de Malkara'da olduğunu, lehtar ... Linyit ile davacı arasında bir kambiyo ilişkisi olduğunu, senetlerin ciro yoluyla alacaklı firmaya temlik edildiğini, bonolarda yazılı \"malen\" kaydına rağmen, davalıların elinde fatura, irsaliye, sözleşme, makbuz vs. alacağı tevsik eden bir yazılı belge bulunmadığını, malen kaydı karşısında temel ilişkinin ispatlanması gerektiğini, davacının, davalı ... temsilcisi olduğunu beyan eden ...'dan ödünç para alacağı ümidiyle dava konusu bonoları imzaladığını, ancak para alamadığını, bunun üzerine bu şahsın elindeki davacıdan sadır bonoları diğer davalı ... A.Ş.'ye ciro ettiğini, dava konusu bonoların bedelsiz olduğunu, davacının, davalı firmanın menkul haczi yapılacağı baskısı nedeniyle daha takip kesinleşmeden 22/07/2020 tarihinde alacaklı ... Faktoring hesabına sehven ve panikle 800,00 TL gönderdiğini iddia ederek, dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... Esas ve ... Esas sayılı takiplerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, %40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; İİK'nun 72. maddesine göre açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin ya icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi ya da genel yetki kuralları uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, icra takibinin İstanbul İcra Dairelerinde başlatıldığını, davalı müvekkilinin yerleşim yerinin İstanbul/Beşiktaş ilçesi olup, Malkara Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin yargı çevresi dışında olduğunu, İİK'nun 72. maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasını görmeye yetkili Ticaret Mahkemelerinin, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın takibe konu senetlerdeki imzasını inkar etmediğini, imzanın kendisine ait olduğunu beyan eden davacının takibe konu olan senetlerden dolayı borçlu olduğunu, davacı her ne kadar alacağı tevsik eden bir faturanın bulunmadığını iddia etmişse de, faktoringlerin mevzuat gereği alacağı tevsik eden fatura ile kambiyo senedinin uyumlu olduğunu, davalının takip konusu senetlerde yetkili ve meşru hamil olduğunu, davalı ile lehtar arasında faktoring sözleşmesi düzenlenmiş olduğunu, bu safhada alacağı tevsik eden faturaların da birer suretlerinin alındığını savunarak mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise açılan davanın ve tazminat talebinin reddine karar verilmesini, davacının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, vekâlet ücreti ile yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmişlerdir.
YETKİSİZLİK KARARI: Malkara Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 03/09/2021 tarihli, 2021/88 Esas, 2021/509 Karar sayılı kararı ile; yetkili mahkemesinin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin de davalı ... Faktoring A.Ş. Hakkındaki davanın asıl davadan tefrikine karar verilerek Mahkemenin 2022/200 Esas sırasına kaydedildiği ve 25/02/2022 tarihli, 2022/200 Esas, 2022/174 Karar sayılı kararı ile İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
MAHKEME KARARI: İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2023 tarihli 2022/497E. - 2023/560 K. sayılı kararıyla; \"...davacı tarafa dava dilekçesinde dayanak iddialarını ispata yarar yazılı belge ve delillerini sunması için kesin süre verilmiş davayı ispatlar nitelikte bilgi ve belgenin davacı tarafça süresi içinde sunulmadığı anlaşılmış olup davacı vekili davacı aleyhine başlatılan 3 adet bonoya dayalı takipte bonoların bedelsiz olduklarını iddia ederek menfi tespit isteminde bulunmuş olup ayrıca senet metinlerinde malen kaydı bulunmakta ve inançlı işlem ile senetlerin tanzim edildiği iddiasında bulunmaktadır davalı şirket dava konusu bonolarda lehtar konumunda olup davacı keşidecidir dava konusu bono kambiyo vasfında olup senedin tanzim sebebinde talil yapan davacı bedelsizliğe yönelik iddiasını yazılı delil karşısınında kesin deliller ile ispat etmelidir. Davacı tarafa delillerini ibraz etmesi için kesin süre verilmiş ve mevcut delil durumuna göre karar verileceği hususu ihtar edilmiş davacı tarafından iddiasını ispatlaması gereken davacının bildirdiği deliller toplanmış olup dava konusu bonoların bedelsiz olduğu iddiasının davacı tarafından yazılı ve kesin deliller ile ispatlanamaması nedeni ile davanın sübut bulunmadığından reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davacı taraf olarak 20.0 1.2073 tarihinde, verilen kesin mehil içerisinde delillerini bildirdiklerini, bu deliller kısmen toplandığını, ancak bilirkişi incelemesi yapılmadığını, davalı ... Linyit Ltd. Şirketi’nin defter ve kayıtlarının celp edilmediğini, bilirkişice incelenmediğini, dolayısıyla, eksik inceleme yapıldığını, Yetki meselesinin tartışılmadığını, bonoların üzerinde Malkara yetkili icra dairesi olarak belirlendiğini, dava Malkara'da görülmeye başlanmışsa da, önce Tekirdağ'a geldiğini, daha sonra dosya tefrik edilerek İstanbul'a gönderildiğini, “Malen” kaydına rağmen, taraflar arasında bir temel ilişkiye dair belge, somut kanıt ortaya konulamadığını, alacağı tevsik eden yazılı belge bulunmadığını, bonoların bedelsiz olduğunu belirterek, bu nedenle, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ... A.Ş., borçluların ... ve ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi olduğu, 3.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 3.250,99 TL alacak için 06/07/20220 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 03/03/2020 tanzim, 15/06/2020 ödeme tarihli, 3.000,00 TL bedelli bono olduğu tespit edilmiştir. Takibe konu bono incelendiğinde; 03/03/2020 tanzim, 15/06/2020 ödeme tarihli, 3.000,00 TL bedelli bono olduğu, lehtarının ... Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi, borçlunun ... olduğu, bedelinin malen alındığı, bononun arkasında ... Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi ve ... Faktoring A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu tespit edilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Faktoring A.Ş., borçluların ... ve ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi olduğu, 3.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 3.263,42 TL alacak için 16/06/20220 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 03/03/2020 tanzim, 15/05/2020 ödeme tarihli, 3.000,00 TL bedelli bono olduğu tespit edilmiştir. Takibe konu bono incelendiğinde; 03/03/2020 tanzim, 15/05/2020 ödeme tarihli, 3.000,00 TL bedelli bono olduğu, lehtarının ... Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi, borçlunun ... Büfe ... olduğu, bedelinin malen alındığı, bononun arkasında ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi ve ... Faktoring A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu tespit edilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Faktoring A.Ş., borçluların ... ve... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi olduğu, 3.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 3.297,33 TL alacak için 16/06/20220 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 03/03/2020 tanzim, 15/04/2020 ödeme tarihli, 3.000,00 TL bedelli bono olduğu tespit edilmiştir. Takibe konu bono incelendiğinde; 03/03/2020 tanzim, 15/06/2020 ödeme tarihli, 3.000,00 TL bedelli bono olduğu, lehtarının ... Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi, borçlunun ... olduğu, bedelinin malen alındığı, bononun arkasında ... Linyit Kömür Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi ve ... Faktoring A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, icra takiplerinden sonra açılan ve bonodan kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde davaya ve üç adet icra takibine konu bonoların toplam değerlerinin 9.000,00 TL, icra takibindeki feri taleplerle birlikte alacak tutarlarının ise 9.811,74 TL olduğu, her ne kadar davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuşsa da, HMK’nun 341/2. maddesi uyarınca karar tarihinde kesinlik sınırının 17.830,00 TL olduğu, bu nedenle kararın kesin nitelikte olduğu, kesin olan kararların istinaf istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi HMK'nin 352. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebileceğinden, karara karşı istinaf yolu açık olmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin usulden reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 346/1. maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 26/03/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.