T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1261 Esas
KARAR NO: 2025/464 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/06/2023
NUMARASI: 2022/607 E. - 2023/435 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/03/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20/03/2017-27/10/2019 tarihleri arasında ... San.Tic.A.Ş. unvanlı şirkete hissedar olduğunu, bu şirketin ticari faaliyetleri kapsamında kendisine finansal kaynak yaratmak için davalı ... ile ticari alacakların temlik edilmesine yönelik faktoring ilişkisi gerçekleştirdiğini, bu ilişki kapsamında davalı şirketin, ... unvanlı şirketten, diğer ortak ...'tan ve davacıdan davaya konu 500.000,00 TL bedelli, 21/12/2017 tanzim ve 28/12/2018 vade tarihli teminat senedini aldığını, ... Yapı unvanlı şirketin kendi müşterilerinden olan alacaklarının bir kısmının davalı şirkete aradaki faktoring ilişkisi kapsamında temlik edildiğini, şirketin müşterilerinden bir kısmı borçlarını vadesinde ödemeyince davalı şirketin temlik aldığı fatura ve kambiyo senetleri ile borçlularına karşı takip yapmak yerine doğrudan davaya konu teminat senedini davacı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, takibe dayanak bononun bir teminat senedi olduğunu, kambiyo senedi vasfı taşımadığını ve 04/02/2015 tarih 29257 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerince de icra takibine koyulmasına ilişkin gerekli şartları taşımadığını belirterek, bu nedenlerle takibin iptali ile davacının takibe dayanak bonodan dolayı borçsuzluğunun tespitine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirket ile ... Yapı Malz. San.ve Tic. A.Ş. arasında 27/12/2017 tarihinde faktoring sözleşmesi imzalandığını, dava konusu senedin bu faktoring sözleşmesi kapsamında ve ilgili mevzuata uygun şekilde ... Yapı'nın yetkili temsilcileri olan davacıdan ve diğer şirket ortağından tevdi alındığını ve kendilerine finansman sağlandığını, Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 5.maddesi uyarınca gerekli istihbarat çalışmaları yapıldıktan sonra faktoring işleminin yapıldığını, davacının yetkilisi ve temsilcisi olduğu müşteri ... Yapı ile dava dışı ... San.Tic.A.Ş.arasındaki faturalar ile tevsik edilen dava konusu senedin devralındığını, faktoring sözleşmesi gereğince davalı şirket alacaklı olup, davacının ise davalı şirkete borcunu ödemeyen şirketin yetkilisi olarak borçtan sorumlu olduğunu, davalının takip yetkisi bulunduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2023 tarihli 2022/607E. - 2023/435K. sayılı kararıyla; \"...davalı tarafın usulüne uygun tutulan, delil vasfına haiz ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile cari hesap ekstresine göre dava dışı ... firması tarafından keşide edilerek ... Yapı emrine düzenlenen ve ciro yoluyla davalı ... şirketine teslim edilen toplamda 100.000 TL bedelli 2 adet çek için muhtelif tarihlerde davalı avukatına yapılan kısmi ödemeler ile 100.000 TL'lik asıl faktoring borcunun 07/07/2022 tarihi itibarı ile kapatıldığı, borcun bu tarih itibarı ile tamamen tahsil edildiği, ayrıca gecikme faizlerinin de 11/11/2022 tarihinde tahsil edilerek davalının faktoring işlemlerinden kaynaklanan herhangi bir alacağının kalmadığı tespit edilmekle davanın kabulü ile, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takip ve dayanak 21/12/2017 tanzim tarihli 28/11/2017 vade tarihli 500.000 TL bedelli bono nedeni ile davalının davacıya borçlu olmadığının tespitine, borç ödenmesine rağmen takibe devam edildiği anlaşılmakla alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takip ve dayanak 21.12.2017 tanzim tarihli, 28.12.2017 vade tarihli, 500.000,00-TL bedelli bono nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-İİK 72/5 mad uyarınca takip konusu alacak tutarının % 20'sı oranında hesaplanan 20.166,22-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine...\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, faktoring sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin alacaklı, davacının ise müvekkili şirkete olan borcunu ödemeyen şirketin yetkilisi olarak borçtan sorumlu olduğunu, müvekkilinin takip yetkisinin bulunduğunu, TTK'nun 686. Maddesi uyarınca şeklen hak sahibi görünen bir hamilden senedi iktisap eden kişinin, iyi niyetliyse korunacağını, müvekkilinin iyiniyetli yetkili hamil olduğunu ve borçlulara icra takibi başlatmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, Takip ve davanın, dava tarihinden sonra konusuz kaldığını, bu nedenle Mahkemece dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu,Mahkemece borç ödendiği halde takibe devam edildiği gerekçesiyle müvekkili şirket aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesinin de yasaya ve usule aykırı olduğunu, dava ve takibin dava açıldıktan sonra konusuz kaldığını, Bu nedenle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kötüniyet tazminatı talebinin reddine ve müvekkili takip yapmakta haklı olduğundan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken, aksi yönde karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek, açıklanan ve resen takdir olunacak nedenlerle, ilk derece mahkemesinin yasa ve usule aykırı kararına karşı istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı ... tarafından borçlular ... san.Tic. A.Ş., ... ve ... aleyhine 100.000,00 TL asıl alacak, 531,10 TL ihtarname ve 300,00 TL komisyon olmak üzere toplam 100.831,10 TL üzerinden 01/10/2018 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığı, takip dayanağının 21/12/2017 tanzim tarihli, 100.000,00 TL bedelli senet olduğu anlaşılmıştır. Takibe konu bono incelendiğinde; 21/12/2017 tanzim, 28/12/2017 ödeme tarihli, 500.000,00 TL bedelli bono olduğu, lehtarının ..., keşidecinin ... Yapı Malzeme A.Ş., ... ve ... olduğu, bedelinin nakden ahzolunduğunun yazıldığı tespit edilmiştir. Davalı ile ... Yapı malzemeleri San. Tic. A.Ş. Arasında imzalanan Faktoring Sözleşmesi incelendiğinde; 21/12/2017 tarihinde imzalandığı, azami faktoring hacminin 500.000,00 TL olduğu, ... ve ...'ın müteselsil kefil olarak sözleşmeyi imzaladıkları tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince mali müşavir bilirkişiden alınan 30/03/2023 tarihli raporda; davalı ...Ş’nin dava dışı ... Yapı ile olan Faktoring İşlemlerinden kaynaklanan asıl alacak tutarı olan 100.000,00 TL’nın 07.07.2022 tarihinde tahsil edildiği,davalının gecikme faizlerinin de 11.11.2022 tarihinde tahsil edilerek faktoring işlemlerinden kaynaklanan gerek asıl alacak, gerekse işlemiş gecikme faizlerinin tahsil edilmiş olduğunun davalı ...’nin kayıtlarından tespit edildiği ve her hangi bir alacağının kalmadığı, davalı ...’nin faktoring işlemlerinden kaynaklanan 100.000,00 TL’lık ası alacağının kanuni takip hesaplarına aktarılması akabinde, faktoring işlemine konu edilen 25.05.2018 tarihli, ... seri nolu, 116.949,80 TL bedelli fatura alacağının temlik alındığı ve fatura borçlusu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. keşideli 2 adette toplam 100.000,00 TL bedelli çek bedellerinin takip sonrası çek keşidecisinden kısmi tahsilatlarla 07.07.2022 tarihinde tahsil edildiği, dolayısıyla kısmi 100.000,00 TL’lik kambiyo takibinden dolayı takip alacaklısının alacağını tahsil ettiği, davanın dayanağı olan ve davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı kambiyo takip dosyasından başlatılan 100.000,00 TL’lik kısmi kambiyo takibinin konusuz kaldığının kabulü gerektiği, sonuç olarak, davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasından borçlu olmadığının kabulü gerektiği belirtilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, icra takibine konu edilen bononun faktoring sözleşmesi kapsamında verilen teminat senedi olduğu iddiasıyla açılan borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne, davalının davacıya alacağın %20’si kadar kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde; davaya konu bono 500.000,00 TL bedelli olmasına ve Mahkemece davacının davaya konu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesine rağmen, tevzi formunda dava değerinin 100.000,00 TL olarak gösterildiği ve bu bedel üzerinden nispi harç yatırıldığı, daha sonra harcın icra takibinde talep edilen 100.831,10 TL alacak üzerinden tamamlandığı tespit edilmiştir. Harç kamu düzeninden olduğundan bu husus resen dikkate alınarak, davalı vekilinin diğer istinaf talepleri incelenmeksizin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davacı tarafa bono bedeli olan 500.000,00 TL üzerinden eksik harcı tamamlaması için kesin süre verilerek buna göre işlem yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 355, 353/1-a-6 maddeleri gereğince, İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 12/06/2023 tarihli 2022/607 E. - 2023/435 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 26/03/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.