T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1089 Esas
KARAR NO:2025/333
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:18/12/2020
NUMARASI:2019/423 Esas, 2020/693 Karar
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:28/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan .../... tarafından müvekkil şirketler aleyhine ... sayılı. sayılı icra dosyası ile takibe konu edilen ... Bankası ... Şubesi ... nolu 20.05.2019 tarih ve 50.000,00TL bedelli çekin çalıntı olduğunu, Müvekkil şirketler ve çeklerin yasal hamili ...A.Ş. çalıntı olayından haberdar olana kadar anılan çeklerden, vadesi gelen ... Bankası ... Şubesi ... Seri No 20.03.2019 tarih ve 20.000 TL tutarlı çek, çeki hukuksuz olarak iktisap etmiş olan davalı .../... tarafından bankaya ibraz ile karşılığı tahsil edildiğini, tahsil edilmiş bu çek ile ilgili olarak ... A.Ş. tarafından davalıya karşı istirdat süreci başlatıldığını, çeklerin çalıntı olduğundan müvekkil şirketlerin davalılara herhangi bir borcu olmadığını belirterek ... sayılı icra dosyasına konu ... Bankası ... Şubesi... nolu 20.05.2019 vadeli, 50.000,00 TL tutarındaki çek çalıntı olup anılan çek de dahil olmak üzere müvekkil şirketlerin davalılara herhangi bir borçlarının olmadığı hususunun tespiti ile icra takibinin ve takibe konu çekin iptaline, kötü niyetli davalıların %20 tazminata mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeki ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık iktisap ettiğini, faturalarının da mevcut olduğunu, müvekkil iyi niyetle hamili olduğunu, çek şartlarına haiz olduğunu, çek cirantasından alındığını, müvekkilin kusuru olmadığını, bir ticaret ürünü olarak yapmış olduğu işe karşılık bu çeki aldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. -Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"1-Davanın KABULÜNE, ... sayılı dosyasında davacının ... Bankası ... Şubesine ait 20/05/2019 keşide tarihli, 50.000TL bedelli, ... seri numaralı çekten dolayı davalı taraflara borçlu olmadığının tespitine,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı ... vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkilinin çeki, ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık iktisap ettiğini, TTK 792 maddesi gereğince görüntü itibariyle cirolarda bir sıkıntı olmadığını,davacının ziya davasında kesin delil ileri sürerek çeki iptal ettiremediğini, çekin iyi niyetli üçüncü kişilerin iktisabında bu itirazını ileri süremeyeceğini, müvekkilinin çeki cirantasından aldığını, imzaların istiklali prensibi gereği herkesin imzasından sorumlu olduğunu, müvekkilinin kusuru olmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, müvekkilinin iyiniyeti ispatla yükümlü olmadığını, TTK m.790'a göre müvekkilinin yetkili hamil olduğunu,çekte ödeme yasağı bulunması hamilin haklarını etkilemeyeceğini, çekin iktisabında müvekkılin kötü nıyetı veya ağır kusuru bulunmadığını, müvekkilinin çeki edinme sebebini kanıtlamakla dahi yükümlü olmadığını, ancak yine de faturayı dilekçe ekinde sunacaklarını, kambiyo hukukunda mücerretlik ilkesinin dikkate alınmasını, Davacı keşidecinin çekte imza inkarı da olmadığından çekten sorumlu olduğunu, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/423 E. ,2020/693 K. Sayılı ilamında haklılığın ortaya koyulduğunu, Mahkemenin TMK 2.md aykırılık gerekçesine katılmadıklarını, anılan davaların hepsinin müvekkilinin çeki bankaya ibraz etmesi sonrasında öğrenildiğini, müvekkili esnaf olup bu iddiayı bilebilecek durumda da olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... -... vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta TTK 687/1 maddesi kapsamında ispat yükü davacıdadır. Mahkemenin kararının gerekçesinde soruşturma dosyasında; davalı ...'ın çeki ... isimli bir şahıstan imzalı olarak aldığının beyan edilmesine dayanılmış ise de, davalı, borçlusu...Şti olan 12.11.2018 Tarihli 216.016TL bedelli bir adet fatura sureti sunmuş olup ...-...'a çeki ciro eden ...Şti'nin dosyada mevcut ticaret sicil kayıtlarına göre yetkili müdürünün ... ismli kişi olduğu anlaşıldığından bu husus tek başına iddianın ispatı için yeterli olmadığı gibi kararda belirtilen derdest menfi tespit davaları da bu hususu ispata yeterli değildir.Ancak davacılar vekili, çekin çalındığını ve kötüniyetli iktisap edildiğini ileri sürmüş ve delil listesinde 7 adet soruşturma dosyasına dayanmış olmakla mahkemece ilgili dosyaların tamamının ve hırsızlık ile ilgili ceza soruşturma dosyasının celp edilerek incelenmesi ve ceza soruşturmasında yapılan tespitlerin varsa kesinleşmiş kararların, mevcut deliller ile birlikte değerlendirilerek denetime elverişli bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, HMK 353.1.a.6 maddesi gereğince davalı... ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın istinafa başvuran davalı yönünden kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davalı ... vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2020 gün ve 2019/423 Esas, 2020/693 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı ...'a iadesine,4-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri olan 162,10TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 60,50TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 222,60TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 11TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 28/02/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.