T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/414
KARAR NO: 2025/523
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/12/2024
ESAS NO: 2024/8
KARAR NO: 2024/1116
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kooperatif kira Borcundan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/03/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM
TARİHİ:14/03/2025
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/12/2024 tarih ve 2024/8 Esas 2024/1116 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının davacı kooperatifin üyesi olduğunu ve ferdileştirme suretiyle taşınmaz temin ettiğini, 2019 tarihli genel kurulda alınan karar uyarınca tapusunu teslim alan üyelerin mevcut aidat bedelinin 40'ı oranında kira ödeneceğine yönelik karar verildiğini, davalının Mayıs/2019- Ekim-2023 dönemi için 53.600 TL tutarında kira borcu olduğunu belirterek söz konusu tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 oranında faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:
Davayı kabul etmediklerini, davacının haksız davasının reddini talep ettiklerini, yapımı tamamlanan konutların kesin maliyet bedelinin çıkarıldığını, davalının ödemesini yaparak tapusunu aldığını, davalının hazirun listelerinde yer almadığını, genel kurullara davet edilme davalının üyeliğinin zımnen sona erdiğini, davalı nezdinde alacağın muaccel olmadığını, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, davacı kooperatif defter ve belgelerinde herhangi bir alacak kaydının olmadığına ilişkin bilirkişi raporları bulunduğunu, davalının borcundan daha fazlasını ödediğinin bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda \"...Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; genel kurul kararları çerçevesinde davacının üyesi olan davalıdan kooperatif üyeliğinden kaynaklı adına tahsis edilmiş bağımsız bölümü kullanmaktan kaynaklı kira alacağını talep edebileceği anlaşılmıştır. Kooperatif genel kurul kararları çerçevesinde yapılan hesaplamalar neticesi bilirkişi tarafından davalının davacı kooperatife toplam 45.680,00-TL kira borcu olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu genel kurul kararları ve diğer delillerle uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenmiştir. Dava dilekçesinde davacı kira alacağı olarak 53.600,00-TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18, aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Ancak genel kurul kararlarında yıllık %18 faiz işletileceğine dair karar olmadığından yasal faiz uygulanması gerekeceği, ancak 01/06/2024 tarihi itibarıyla yasal faiz oranının %9'dan %24'e çıkartıldığı görülmektedir. Bu durumda dosya kapsamına göre; dava dilekçesinde faiz oranı açıkça belirtilmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi uyarınca davanın kabulü ile 53.600,00-TL kira alacağının yıllık %18 (aylık %1,5) faiz oranıyla geçmemek üzere dava tarihi olan 04/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının faiz oranına yönelik fazlaya ilişkin isteminin reddineise karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. 1-Davanın KABULÜ ile 53.600,00-TL kira alacağının yıllık %18 (aylık %1,5) faiz oranını geçmemek üzere dava tarihi olan 04/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacının faiz oranına yönelik fazlaya ilişkin isteminin reddine...\" dair karar verilmiştir.
İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; Davacı tarafından aidat alacağı talebi ile açılmış olan davada yerel mahkemenin davanın kabulüne karar verdiğini, müvekkili aleyhine aidat alacağına hükmettiğini, mahkeme kararının hatalı olduğunu, kaldırılması gerektiğini, müvekkillerinin genel kurula davacı kooperatif tarafından davet edildiği halde katılmamış olmadıklarını, davacı kooperatif tarafından kesin maliyet bedelini ödedikten sonra ilişkileri kesileceğinin taahhüt edildiğinden genel kurullara davet edilmediğini, hazirunlarda yer verilmediğini, kooperatifin genel kurula çağırması akabinde üyenin katılmaması ile üyenin genel kurula davet edilmemesi ve hazirunlarda üye olarak göstermemesinin ayrı hukuki sonuç doğuracağını, davet edilmeyen bir genel kurulda aleyhine yükümlülük yüklenen kooperatif üyesinin her zaman kendisinden alacak talebinde bulunan davada ileri sürebileceği ayrı bir dava açmasına gerek olmadığına dair Yargıtay 'ın çok sayıda içtihadının mevcut olduğunu, davacı kooperatifin ana sözleşmede değişikliğe giderek 61/e maddesined konutların tamamının yapımı tamamlanmadan önce kendisine konut tahsis edildiğini, tamamlanmamış olan ortağın kat mülkiyet tapusunu alarak ayrılmak istemesi halinde kesin maliyet bedelinin belirlenerek tapusunun verilebileceğini belirttiğini, bu kapsamda da yapımı tamamlanan konutların 2010,2011 ve 2012 yıllarında yapılan genel kurullarda alınan kesin maliyet bedellerinin çıkartılıp üyelere tebliği ve ödenmesi halinde tapularını alarak ilişkilerinin kesileceği yönünde genel kurul kararlarının alındığını, akabinde çıkarılan ve kendilerine tebliğ edilen kesin maliyet ödeyen üyelerin bir sonraki genel kurula davet edilmemiş isimleri hazirunlarda yer aldığını, üyeliğin düştüğü kooperatif tarafından da eylemli olarak kabul edildiğini, davacı kooperatifin aidat alacağına ilişkin dairelerine gelen benzer dava dosyalarında davalı üyeye ferdileştirilen ve tapusu verilen taşınmazlara ilişkin olarak davacının muavin defterlerine davalı üyenin geçmişe dönük borcu bulunmadığına yönelik kayıtlar bulunduğunun tespit edildiğini ayrıca davacı ve davalı arasında kesin maliyet kapsamında yapılan ödeme nedeniyle davalı üyenin borçlu olmadığına ilişkin beyan ve kayıtların yer aldığını bu dava dosyasında belirtilen hususa ilişkin bilirkişi heyetince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen hükme esas alınan raporda herhangi bir inceleme ve kayıt yer almadığı anlaşıldığı, dosyanın mahkemesine görüş bildiren bilirkişi heyetine yeniden tevdi edildiğini, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde davacı kooperatifin ticari defterlerinin incelenerek tapuyu aldığı tarih itibariyle ticari defterlerde borcu olup olmadığının incelenmesinin taraflarınca belirtildiğini, davacı kooperatifin 28/11/2021 tarihli genel kurulunda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespiti için açılan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/917 Esas, 2023/237 Karar sayılı dosyasında verilen kararın Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/320 Esas, 2024/3203 Karar sayılı ilamı ile onandığını, davacı kooperatifin fason üyeler kullanarak ilgili kararlarının tespit edildiğini, her ne kadar bilirkişi raporunda iptal davası açılmadığı belirtilmemişse de bu durumun kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu ilam da dikkate alınarak ilgili genel kurulda alınan kararların geçerliliği yönünden ön sorun olarak inceleme yapılması gerektiğini, mahkemece bu hususa ilişkin yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/685 Esas sayılı dosyasına açılan genel kurul kararının iptali davasının derdest olduğunu, dosyanın celp edilerek rapor düzenlenmesi gerektiğini, davacı kooperatif tarafından açılan aidat davasında bilirkişi raporu ile aidat hesabı yapıldığını, aidat alacağı içerisinde genel gider alacağı olup olmadığı hususunun incelenmediğini, kooperatif genel kurul kararında kabul edilen bilançolar ile kooperatifin yıllık genel giderlerinin belirli olduğunu, daire başına düşecek genel giderlerin de bilirkişi vasıtasıyla hesaplanabileceğinden kooperatif bilançolarının incelenmesi ile müvekkili aleyhine hesaplanan aidat alacağı içerisinde ne kadarının genel gider payı olduğunun tespiti gerektiğini, davacı kooperatif kayıtlarında üyelerin ödemelerinin tamamının kayıtlara işlendiğini, kesin maliyet çıkarılan 31/12/2011 tarihinden sonraki ödemelerin hiçbir üye doyasına ve ticari defter kayıtlarına işlenmediğini, müvekkiline yeniden aidat borcu çıkarıldığını, tüm bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davacının davasının reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, toplanan delillere, dava konusu kira bedeli alacağının konutu teslim edilen kooperatif üyelerinden genel kurulda alınan kararlar çerçevesinde istenilmiş olmasına, her ne kadar davalı tarafın istinaf dilekçesinde Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/685 E.sayılı dava dosyasında açılan davada genel kurul kararının iptal davasının derdest olduğu ileri sürülmüş ise de 6100 Sayılı HMK 357/1 MD gereğince ilk derece mahkemesindeki yargılama aşamasında ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların bölge adliye mahkemesindeki istinaf incelemesinde dinlenemeyecek veya yeni delillere dayanılamayacak olmasına ve ilk derece mahkemesince konusunda uzman bilirkişiden aldırılan 10.10.2024 tarihli rapordaki tespit ve değerlendirmeler nazara alındığında ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığının anlaşılmış olması nedeniyle davalı vekilinin yerinde görülmeyen yukarıda yazılı istinaf itirazlarının tümden reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinafa konu edilen işbu nihai kararın HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek davalı taraf vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin istinafa konu edilen 10/12/2024 tarih ve 2024/8 E. - 2024/1116K.Sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gerekli olan 3.661,42-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 915,36-TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 2.746,06- TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3-İstinaf eden davalının yaptığı istinaf posta/yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,\t
5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK'nın 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 05/03/2025