T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tT.C.
\tADANA
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2022/514
KARAR NO\t: 2022/950
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ...
VEKİLLERİ\t:Av. ... ...
\t Av. ... - ...
DAVALI \t:...
VEKİLLERİ\t:Av. ...
\t Av. ... -..
DAVA\t: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ\t: 11/11/2006
KARAR TARİHİ\t: 25/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:...
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... istasyonu bayilik sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili firmanın bayilik sözleşmesine istinaden davalı tarafa bayilik teminatı olarak toplam 175.000,00.TL.sı bedelli üç adet çek verildiğini, davalı tarafından Adana 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapıldığını, müvekkili firmanın davalı firmadan 132.074,40.TLlik gaz aldığını, 93.567,24.YTL ödeme yaptığını, daha sonra davalı firmaya 16.02.2005 tarih ve ... nolu 40.150,00.YTL bedelli fatura konusu malzeme verdiğini, davalının alacağı olan 132.074,40.YTL den yapılan ödemelerin toplamı olan 93.567,24.YTL mahsup edildiğinde 38.507,16.YTL kaldığını, müvekkili firmanın borcuna karşılık söz konusu fatura bedeli 40.150,00.TL nin mahsubu ile müvekkili firmanın 1.642,84.YTL alacaklı bulunduğunu belirterek, müvekkilinin takip dosyalarından dolayı borçlu olmadığını tespiti ile müvekkili lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
\tSAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sadece yetki itirazında bulunmuş müvekkilinin adresinin K. Maraş olarak belirtildiğini davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dosyanın yetkili K.Maraş Mahkemelerine gönderilmesini talep etmiş, duruşmadaki beyanında davanın reddini savunmuştur.
\tDELİLLER VE GEREKÇE :
\tDava menfi tespit talebine ilişkin olup, taraflar arasında düzenlenen LPG istasyonu bayilik sözleşmesine istinaden davacı tarafından toplam 175.000,00.TL bedelli üç adet teminat çeki verilmiş, davalı tarafından çek bedellerinin tahsili amacıyla davacı aleyhine Adana 7.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapılmış, davacı tarafından takip dosyalarından dolayı davalıya borcunun bulunmadığının tespiti talebiyle işbu dava açılmıştır.
\tDavacı defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmış, ... esas ve ... karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacının Adana 7. İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... esas sayılı takip dosyalarında talep edilen asıl alacak toplamı olan 175.000,00.TL lik 3 adet çekten dolayı davalıya (asıl alacak olarak) 116.915,35.TL borçlu olmadığının tespitine, fazla istemin reddine, karar verilmiştir.
Mahkememizin bu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 04.11.2013 tarih ve 2013/8929-17189 Esas Karar sayılı ilamı ile, \"31.03.2006 tarih ve 10.900,23.TL.sı bedelli ve yine aynı tarihli ve 8.611,28.TL.sı bedelli iki adet fatura altında teslim alan imzasının bulunmadığı, davacının bu faturalar kapsamındaki malları teslim almadığını iddia ettiğine göre malların teslim edildiğini ispat külfetinin davalı alacaklıda olduğu, bu hususun yazılı delille kanıtlanmasının gerektiği, belirtilen faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, fatura düzenlenmesinin mal teslimini kanıtlamaya yeterli olmadığı, mahkeme tarafından bu husus üzerinde durulup araştırma inceleme yapılmadan hüküm kurulmasının doğru görülmediği\" gerekçesiyle mahkememiz kararı bozulmuştur. Mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur. \t
Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından, davalıya ait defter kayıtlarından, 16.02.2005 tarih ... numaralı ve 40.150,00.TL (KDV Hariç:34.025,42.TL) bedelli faturanın davalı defterlerine 20.02.2005 tarihinde borç olarak işlendiği bildirilmiş, fatura sureti de yazı ekinde gönderilmiştir.
\tDavacı tarafından düzenlenen 16.02.2005 tarih ... numaralı ve 40.150,00.TL bedelli fatura davalı defterlerine işlenmiş olmakla fatura konusu ürünün davalı tarafından teslim alındığının kabulü gerekmiştir.
\tDavalı vekili bozma ilamı sonrası sevk irsaliyesi ve fatura ibraz etmiş, dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
\tBilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 13.08.2015 havale tarihli ek raporda; 12.09.2007 tarihli ilk rapora karşı davacı vekili tarafından yapılan 18.10.2007 havale tarihli itiraz dilekçesinde, 31.03.2006 tarih ve 10.900,23.TL.sı bedelli ve yine aynı tarihli ve 8.611,28.TL.sı bedelli faturaların müvekkiline ait 2006 yılı ticari defterlerine 31.05.2006 tarih ve yevmiye maddesi ile kayıtlı olduğu belirtilerek dilekçe ekinde mahsup fişinin sunulduğu, buna istinaden düzenlenen 19.11.2007 tarihli ek raporda söz konusu faturaların davacı defterlerine işlendiği, TTK'nun 23.maddesi gereğince 8 günlük süre içerisinde itiraz edilmediğinden fatura içeriği malların davacı şirket tarafından teslim alındığının kabulünün gerektiğinin belirtildiğini, davacı tarafından davalıdan toplam 151.651,89.TL.lık ürün satın alındığını, buna karşılık 93.567,24.TL ödeme yaptığını, dolayısıyla davacının davalıya 58.084,65.TL.sı borcunun kaldığını belirtmiştir.
\tMahkememizin ... esas .... karar sayılı kararı ile; \" Bilirkişi tarafından davacı defterlerine göre hesaplama yapılmış, 16.02.2005 tarih ... numaralı ve 40.150,00.TL bedelli faturanın davalı defterlerine işlendiği hususu gözden kaçırılmış, bu hususta mahkememiz tarafından yeniden ek rapor alınmasına gerek görülmemiş, bilirkişinin \"davacının davalıya 58.084,65.TL.sı borcunun kaldığı\" hususundaki görüş ve tespitine itibar edilmemiştir.
\tToplanan tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacı ile davalı arasında \"... İstasyonu Bayilik Sözleşmesi\" düzenlenmiş, bu sözleşmeye istinaden davacı tarafından davalıya 3 adet toplam 175.000,00.TL lik çek verilmiştir. Davacının kendi defterlerine göre davalıdan 151.651,89.TL.lık ürün satın alınmış, buna karşılık davalıya 93.567,24.TLsı ödeme yapılmıştır. Yine davacı tarafından 16/02/2005 tarih ... numaralı ve 40.150,00.TL lik iade faturası düzenlenmiş, bu fatura davalı defterlerine işlenmiştir. Dolayısıyla bu fatura konusu ürünün davalı tarafından teslim alındığı kabul edilmiştir.
Netice itibariyle davacı tarafından alınan 151.651,89.TL mal bedeline karşılık yapılan 93.567,24.TL lik ödeme ile 40.150,00.TL lik iade faturası bedeli mahsup edildiğinde davacının bakiye 17.934,65.TLsı davalıya borcunun kaldığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile, Adana 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyalarına konu 3 adet çek bedeli olan toplam 175.000,00.TL lik asıl alacağın 157.065,23.TL sinden davacının borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, mahkememiz tarafından ilk kararda davalının kötü niyetli olduğu kabul edilerek kötü niyet tazminatına hükmedildiği, bu kararın davalı tarafından temyiz edilmemesi üzerine tazminata ilişkin kararın davalı açısından kesinleştiği anlaşılmakla, kabul edilen alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
Bu karar taraf vekillerinin temyizi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2020/3404 esas ve 2020/5415 sayılı kararı ile; mahkememizin kararının onanmasına karar verildiği, ancak davalı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2021/2130 esas 2022/1475 sayılı kararı ile; \"Mahkemece bozma öncesi 40.150,00TL'lik iade faturası kabul edilmeyerek borçtan düşülmemiş olup bozma konusu da yapılmıştır. Ancak bozma sonrası verilen kararda bu fatura miktarı davalının alacağından mahsup edilerek hüküm kurulmuştur. Bozma kararının kapsamı dışında olan kısımların kesinleşmesi ile bozma kararına uyan mahkemece kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yapılarak karar verilmesi mümkün olmayıp bozma kararının kapsam ve şekline göre iade faturası yönünden davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Mahkemece bu husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle, Dairemizin 25.11.2020 tarihli 2020/ E. 2020/ K. Sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün davalı lehine bozulmasına\" karar verilmiştir. Mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur.
Şu halde; davacı davalıdan toplam 151.651,89 TL tutarında mal almıştır. Buna karşılık davalıya 93.567,24 TL tutarında ödeme yapmıştır. Her ne kadar davacı 40.150,00 TL tutarında iade faturası düzenlemiş ve bu fatura davalı tarafından kabul edilip maliyeye beyan edilmiş ise de, bozma ilamında belirtildiği üzerine davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haktan dolayı dikkate alınmamıştır. Bu durumda davacının bakiye borcu 58.084,65 TL'dir. Davalıya verilen 3 adet çekin toplam tutarı 175.000,00 TL'dir. Çeklerin bedelsiz kalan kısmı 175.000,00 TL - 58.084,65 = 116.915,35 TL'dir. Adana 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası, 01/11/2005 keşide tarihli 55.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı 55.000,00 TL asıl alacak 28.875,00 TL işlemiş faiz olmak üzere 83.875,00 TL üzerinden başlatılmıştır. Adana 7. İcra Dairesinin 2016/... esas sayılı dosyası, 13/07/2006 keşide tarihli 100.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı 100.000,00 TL asıl alacak 5.000,00 TL çek tazminatı, 300,00 TL çek komisyonu, 4.030,00 TL işlemiş faiz olmak üzere 109.330,00 TL üzerinden başlatılmıştır. Adana 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ise; 13/07/2006 keşide tarihli 20.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı 20.000,00 TL asıl alacak 1.000,00 TL çek tazminatı, 60,00 TL çek komisyonu ve 805,00 TL işlemiş faiz olmak üzere 21.865,00 TL üzerinden başlatılmıştır. İcra takiplerinde %70 oranında reeskont faizi istenmiştir. Dava dilekçesinde faiz ve faiz oranına da itiraz edilmiştir. Çeklerin keşide tarihleri ve takiplerin yapıldığı tarihte reeskont faiz oranları %70 oranının çok altındadır. Davacı toplam 175.000,00 TL tutarındaki çeklerin 116.915,35 TL'lik kısmından dolayı borçlu değildir. Bu tutarın asıl alacaklardan ve öncelikle, sonraki tarihli çeklerden düşülmesi gerekmektedir. Daha önceki kararlarda yalnızca asıl alacakların borçlu olunmayan kısımları belirtilmiş, ferilere ilişkin açık bir hüküm fıkrası oluşturulmamış, bu hususların dikkate alınması üstü örtülü bir şekilde infaza bırakılmıştır. Bu durum infazda tereddüt oluşturacak niteliktedir. Oysa takibin ferileri de dava konusudur. İnfazda tereddüt oluşturmayacak açıklıkta bir hüküm kurulması gerektiğinden, 116.915,35 TL'nin, 100.000,00 TL'si 13/07/2006 tarihli ve 100.000,00 TL tutarındaki çeke sayılmış, davacının bu çek nedeniyle yapılan takip(Adana 7. İcra Dairesinin ... ) konusu asıl alacak ve ferilerinin tamamından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Kalan 16.915,35 TL ise aynı tarihli 20.000,00 TL tutarındaki ve Adana 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibindeki asıl alacağa mahsup edilmiş, davacının bu çekten dolayı 3.084,65 TL borcunun kaldığı, bu miktar üzerinden 6762 sayılı TTK'nın 695.maddesi gereğince %5 oranında (154,23 TL) çek tazminatından, aynı kanunun 722. maddesi gereğince %0,3 oranında çek komisyonundan (9,25 TL) sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca 3.084,64 TL'nin çekin keşide tarihinden takip tarihine kadar işleyen reeskont faizi mahkememizce resen hesaplanmış (hesaplama.net programı kullanılarak) ve 50,54 TL takip tarihine kadar işleyen reeskont faizi bulunmuştur. Dolayısıyla davacı ... esas sayılı icra takibinde asıl alacağın 16.915,35 TL'lik kısmından, çek tazminatının 845,77 TL'lik kısmından, çek komisyonun 50,74 TL'lik kısmından, işleyen faizin ise 754,46 TL'lik kısmından (toplam 18.566,32 TL'lik kısmından) dolayı davalıya borçlu değildir. Adana 7. İcra Dairesinin...esas sayılı dosyasında ise, davacı 55.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı davalıya borçlu kabul edilmiştir. Ancak yukarıda değinildiği üzere davalı %70 oranında reeskont faizi istemiştir. Asıl alacak yanından ferileri ve faiz oranı da dava konusu edilmiştir. 55.000,00 TL için çekin keşide tarihi olan 01/11/2005 tarihinden takibin başlatıldığı 08/08/2006 tarihine kadar işleyen reeskont faizi mahkememizce resen hesaplanmış (hesaplama.net programı kullanılarak) ve 10.073,29 TL bulunmuştur. Dolayısıyla davacı bu takip dosyasında istenen 28.875,00 TL tutarındaki faizin 18.801,71 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu değildir. Sonuç itibariyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Asıl alacak yönünden davanın kabul edilen kısmı üzerinden davacı lehine %40 oranında inkar tazminatına hükmedilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne,
Davacının Adana 7. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Davacının Adana 7. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinde, asıl alacağın 16.915,35 TL'lik kısmından, çek tazminatının 845,77 TL'lik kısmından, çek komisyonun 50,74 TL'lik kısmından ve işleyen faizin 754,46 TL'lik kısmından dolayı (takip girişi rakamın 18.566,32 TL'lik kısmından) davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu takibe ilişkin fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacının Adana 7. İcra Dairesi'nin...esas sayılı icra takibinde, takip tarihine kadar işletilen faizin 18.801,71 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu takipten dolayı fazlaya ilişkin talebin reddine,
Takip dosyalarındaki asıl alacaklar yönünden kabul edilen kısmın (116.915,35 TL) %40 oranında hesaplanan 46.766,14 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 10.020,94 TL karar ilam harcından, peşin alınan 2.903,50 -TL harcın mahsubu ile bakiye 7.117,44 -TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına. Ancak daha önce mahkememizin 02/06/2009 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı gereğince yazılan 03/08/2009 tarihli ... nolu harç tahsil müzekkeresi ile bildirilen 3.409,92.TL harç ve mahkememizin 05/05/2014 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı gereğince yazılan 06/03/2019 tarihli ... sayılı tahsil müzekkeresi ile bildirilen 4.415,68 TL tutarındaki harç tahsil edilmiş ise davalıdan yeniden harç alınmamasına ve fazla alınan kısmın (708,16) davalıya iadesine
Davacının peşin olarak ödediği 2.903,50 -TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2021/2130 esas 2022/1475 sayılı kararı gereğince; davalının ödediği temyiz peşin harcının (2.685,50 TL) ve karar düzeltme harcının (123,60 TL) davalıya iadesine. Temyiz bakiye karar harcının (8.043,60 TL) tahsili için yazılan 01/03/2021 tarihli 2021/123 sayılı harç tahsil müzekkeresinin iptaline,
3-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, davanın kabul kısım üzerinden AAÜT gereğince hesaplanan 23.004,70 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesaplanan 10.939,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.602,27 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmına göre 1.093,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan masrafın davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile YARGITAY TEMYİZ YOLU açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı.
25/10/2022
Katip ...
Hakim ...