T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/38
KARAR NO: 2025/438
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/09/2021
NUMARASI: 2017/1365 Esas - 2021/989 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasına Bağlı Ölüm Sebebiyle Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/03/2025
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davalı ...'a ait, davalı şirkete trafik sigortalı aracın 13.08.2017 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresinde iken, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde yolun, gidiş istikametine göre solunda bulunan, müvekkillerinin eşi ve annesi olan ...'a çarpması ile vefatına neden olduğunu, davalı sürücünün kaza anında alkollü olduğunu ve ehliyetinin bulunmadığını, ceza yargılaması neticesinde davalı sürücünün mahkumiyetine karar verildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir davacı için 200,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan ve müvekkillerinin manevi zararına karşılık davacı eşi için 25.000,00-TL, çocuklar için 15.000,00'er-TL olmak üzere toplam 85.000,00-TL tazminatın davalı ... şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketi tarafından davadan evvel yapılan ödemenin maddi tazminat miktarından mahsubuna karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında 31.03.2021 tarihinde sunduğu dilekçesi ile, davacı eş ... yönünden tazminat taleplerini 59.958,93-TL'ye artırdıklarını bildirmiştir. Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesi ile; davadan evvel 10.10.2017 tarihinde yapılan 71.461,64-TL ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 oranında teknik faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, davacı çocukların kaza tarihi itibariyle desteklik yaşını aştıklarını, ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceğini, yapılan ödemenin tazminat miktarından mahsubunun gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin göz yetisindeki sıkıntı, yaşadığı yerdeki ulaşımın imkanının iyi olması sebebiyle aracını babasının köyünde tuttuğunu, kaza tarihinde, müvekkilinin yeğeni olan diğer davalı ...'ın müvekkilinden habersiz şekilde aracın anahtarlarını alarak kazaya karıştığını, müvekkilinin aracın anahtarının alındığını kazadan sonra öğrendiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; dosya kapsamına alınan 07/01/2021 tarihli heyet raporunda özetle; davalı sürücü ...'ın %100 kusurlu olduğu, yaya müteveffa ...'ın kusursuz olduğu, sigorta şirketi tarafından davacı ...'a yapılan ödemenin yetersiz olduğu, davacının bakiye zararının 59.958,93-TL olduğu, davalı ... şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan 10/10/2017 tarihinden diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceği, diğer davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceklerinin rapor edildiği, tazminat hesabının TRH 2010 yaşam tablosu ve %10 artırım %10 iskonto uygulanarak yapılması halinde davacının bakiye zararının 88.235,97-TL olacağının ek rapor ile tespit edildiği, davalı ...'ın kazaya karışan aracın ruhsat sahibi, araç sürücüsü ...'ın ise bu kişinin yeğeni olduğu, davalı ... tarafından aracın izinsiz alındığı ve sorumluluğunun bulunmadığı savunulmuş ise de, araç işleteninin sorumluluğunun, tehlike sorumluluğunun bir türü olarak düzenlendiği, araç işleteninin sorumluluktan kurtulmasının, çok istisnai durumlar için kabul edildiği, 2918 sayılı KTK.nun 107/1 maddesinde kural olarak çalınma ya da gasp edilme eylemleri sonucunda 3. kişilerin uğradığı zararlar dolayısıyla işletenin sorumluluğunun devam ettiği, işletenin çalma ya da gasp etme eylemlerinde kusurlu bulunmadığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulmasının mümkün olduğu ancak dosyadaki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmalarına göre kazada kusurlu olan araç sürücüsünün aracı, davalı malikin rızası dışında izinsiz olarak aldığının ve davalının aracı izinsiz almasını önlemek bakımından olağan, makul, uygulanabilir türden gerekli tüm önlemleri yerine getirdiği hususunun kanıtlanamadığı, müteveffa ...'ın eşi olan davacı ... ile birlikte yaşadığı ve bu davacının desteği olduğu, davacı ...'ın destekten yoksun kaldığının sabit olduğu, diğer davacıların yaşları, sosyal durumları dikkate alındığında müteveffanın düzenli ve eylemli bir desteğinin varlığından söz edilemeyeceği ve davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddi gerektiği, olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılması gerektiği, davacı ...'in eşi ve diğer davacıların annelerinin kaza nedeniyle vefat ettiği, dava konusu kazada davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun belirlendiği, somut olayın özelliği, kusur durumu, davacıların yaşı, tarafların sosyal ve mali durumu dikkate alınarak davacıların manevi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği kanaati ile; \"1-Davacı ...’ın maddi tazminat davasının kabulü ile 59.958,93-TL maddi tazminatın (davalı ... yönünden 10/10/2017 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 13/08/2017 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,2-Diğer davacıların maddi tazminat taleplerine ilişkin davanın REDDİNE,3-Davacı ...’ın manevi tazminat davasının kabulü ile 25.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,4-Davacı ...’ın manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,5-Davacı ...’in manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’e verilmesine,6-Davacı ...’ın manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, 7-Davacı ...’un manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine\" karar verilmiş, karara karşı davalı ... şirketi vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı ... şirketi vekilinin istinaf nedenleri; davadan evvel yapılan başvuru neticesinde davacı tarafa 10.10.2017 tarihinde yapılan 71.461,64-TL ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiği, kaza tarihi itibariyle tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu kullanılması ve 1,8 oranında teknik faiz indirimi uygulanması gerekirken PMF 1931 yaşam tablosu kullanılmak suretiyle ve desteğin annesi ile babasına pay ayrılmaksızın yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının hatalı olduğu, desteğin gelirinin somut veriler ile ispatlanması aksi takdirde asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği hususlarına ilişkindir. Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri; müvekkilinin aracın maliki ise de işleteni olmadığı, müvekkilinin yaşadığı sıkıntılar nedeniyle aracını kullanamaması nedeniyle aracını babasının köyüne götürdüğü ve anahtarını kullanılmamak kaydı ile babasına teslim ettiği, davalı ...'ın ise müvekkilinin bilgisi dışında, saklı vaziyette duran anahtarı almak suretiyle aracı kullandığı ve davaya konu kazanın meydana geldiği, müvekkilinin araç üzerinde herhangi bir fiili hakimiyetinin bulunmadığı, takdir edilen manevi tazminatın fahiş olduğu hususlarına ilişkindir. Davalı ... şirketi vekili karar tarihinden sonra sunduğu 23.11.2021 tarihli dilekçesi ile; eldeki davaya binaen alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı taraf ile sulh olduklarını, davacı tarafa sulh kapsamında ferileri ile birlikte 98.342,05-TL ödemede bulunulduğunu ve davacı tarafın davadan feragat ettiğini bildirmiş ve ekinde sulh protokolünü sunmuştur. Dava, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. (1) Davalı ... şirketi vekili ve davalı ... vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf taleplerinin incelenmesinde;Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemenin, kısmi ödeme olmasına ve ödemenin yetersiz olduğunun belirlenmiş olmasına, tazminat hesabı yapılırken teknik faiz uygulanmasının mümkün olmamasına, progresif rant yöntemi uygulanılarak yapılan hesaplamada TRH 2010 yaşam tablosunun daha uzun süreli bakiye ömür öngörmesi nedeniyle davalı aleyhine sonuç doğuracak olmasına, tazminat hesabında desteğin gelirinin asgari ücret olarak kabul edilmiş olmasına, davalı işleten tarafından, davalı sürücünün aracı izinsiz kullanılmasını önlemek için gözetim bakımından gerekli bütün dikkat ve özenin gösterildiği hususunun kanıtlanamamış olmasına göre davalı ... şirketi vekilinin ve davalı ... vekilinin maddi tazminata yönelik kurulan hüküm bakımından istinaf talepleri yerinde olmamakla birlikte, karar tarihinden sonra, davalı ... şirketi tarafından sunulan 23.11.2021 tarihli dilekçeye ekli ibranamenin incelenmesinde, davacı ... vekili ile davalı ... şirketinin sulh oldukları, mahkemece hükmolunan tazminatın işlemiş faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte ödenmesinin kararlaştırıldığı, bu hali ile maddi tazminat davasının konusunun kalmadığı anlaşılmakla, davacı ...'ın maddi tazminat talebi yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ibraname kapsamında yargılama gideri ve vekalet ücretinin ödenmesi nedeniyle bu hususlarda da somut bu duruma göre yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmekte olup, bu nedenle davalı ... şirketi vekili ile davalı ... vekilinin istinaf talebi yerindedir. (2) Davalı ... vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf talebinin incelenmesinde; Kaza tarihi (2017 yılı), kazanın oluş şekli, kazadaki kusur durumu (desteğin kusursuz oluşu) davacıların destek ile yakınlık derecesi (desteğin eşi ve çocukları), ölümün karşılaşılabilecek en ağır sonuç olması, kaza tarihinde paranın alım gücü, tarafların dosyaya yansıyan sosyo ekonomik durumları, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ancak tatmin duygusuna ulaşılacak kadar olması gereği hep birlikte değerlendirildiğinde; davacılar lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olmamasına göre davalı ... vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf talebi yerinde değildir. Sonuç olarak (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı ... vekilinin manevi tazminata yönelik yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince esastan reddine, (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı ... şirketi vekili ve davalı ... vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf talebinin kısmen kabulüne, Dairemizce tespit edilen husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü gereğince davacı ...'ın maddi tazminat istemi yönünden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacıların maddi tazminat talepleri ve tüm davacıların manevi tazminat istemi yönününden kurulan hükümler nedeniyle taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklara dokunulmaksızın yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Davalı ... vekilinin, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 16/09/2021 tarih ve 2017/1365 Esas 2021/989 Karar sayılı ilamında manevi tazminat yönünden kurulan hükme karşı istinaf talebinin yukarıda (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE, davalı ... vekili ve davalı ... şirketi vekili tarafından maddi tazminat yönünden kurulan hükme karşı istinaf başvurularının ise (1) nolu bentte işaret edilen sebeplerle KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ...'dan manevi tazminat yönünden karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.806,35-TL harçtan peşin yatırılan 2.475,53-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.330,82-TL istinaf karar ve ilam harcının davalı ...'dan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, b/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... şirketi tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendisine iadesine,c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,d/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına, 2/İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 16/09/2021 tarih ve 2017/1365 2021/989 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, a/Davacı ...’ın maddi tazminat talebi yönünden konusu kalmayan davanın ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,b/Diğer davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine,c/Davacı ...’ın manevi tazminat davasının kabulü ile 25.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,ç/Davacı ...’ın manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,d/Davacı ...’in manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’e verilmesine,e/Davacı ...’ın manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,f/Davacı ...’un manevi tazminat davasının kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın 13/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,g/Maddi tazminat davası yönünden karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL karar harcıdan davacı tarafça peşin yatırılan 1.297,83-TL peşin harcın mahsubuna, h/Davacı ...'ın maddi tazminat talebi yönünden yargılama gideri ve vekalet ücretinin sulh protokolü kapsamında ödendiği anlaşılmakla, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,ı/Davacı ...'ın maddi tazminat istemi yönünden, davalı ... ile davalı ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 200,00-TL vekalet ücretinin iş bu davacıdan tahsili ile davalılar ... ile ...'ye verilmesine, i/Davacı ...'in maddi tazminat istemi yönünden, davalı ... ile davalı ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 200,00-TL vekalet ücretinin iş bu davacıdan tahsili ile davalılar ... ile ...'ye verilmesine,j/Davacı ...'ın maddi tazminat istemi yönünden, davalı ... ile davalı ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 200,00-TL vekalet ücretinin iş bu davacıdan tahsili ile davalılar ... ile ...'ye verilmesine,k/Davacı ...'ın maddi tazminat istemi yönünden, davalı ... ile davalı ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 200,00-TL vekalet ücretinin iş bu davacıdan tahsili ile davalılar ... ile ...'ye verilmesine, l/Manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli 5.806,35-TL harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan bakiye (1.297,83-615,40) 682,43-TL peşin harç ile 204,90-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan 4.919,02-TL karar harcının davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, m/Manevi tazminat davası yönünden yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,n/Manevi tazminat davası yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,o/Manevi tazminat davası yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,ö/Manevi tazminat davası yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,p/Manevi tazminat davası yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,r/Manevi tazminat davası yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 3/Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 20/03/2025