T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/365
KARAR NO: 2025/529
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/11/2024
ESAS NO: 2021/891
KARAR NO: 2024/1022
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/03/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM
TARİHİ:25/03/2025
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2024 tarih ve 2021/891 Esas 2024/1022 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketle davalı arasında yer alan ticari ilişki kapsamında müvekkili şirket tarafından tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, davalıya hiçbir borcu bulunmadığını, müvekkili adına kesilen bir fatura da bulunmadığını, taraflar arasında bir hak ediş olmadığını, eğer kesildiyse dahi faturaların müvekkili şirkete mevzuata uygun şekilde ulaşmadığını, cari hesap bakiyesinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin ödemediği bir borcu bulunmadığını, alacaklının alacağını ispatla yükümlü olduğunu, davalı tarafın göndermiş olduğu ihtarnameye cevaben borçlarının bulunmadığını bildirdiklerini, davalının başlattığı kötü niyetli icra takibinin iptalinin gerektiğini, öncelikle müvekkili aleyhine açılan icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasını, icra takibinin durdurulması taleplerinin kabul edilmemesi halinde icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile müvekkilinin hukuka aykırı olarak düzenlenmiş mesnetsiz açık cari hesap sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davalı aleyhine %20'de aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİ DOSYASINA SUNDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:
Davacı tarafın öncelikle davasını ıslah ederek talebin nevini değiştirmesi gerektiğini, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasının borcunun davacı tarafça ödendiğini ve icra dairesince infaz edildiğini, bu nedenle davacı tarafın talebinin bu aşamada istirdat olarak devam etmesi gerektiğini, istirdat olarak devam etmeyecek ise davanın menfi tespit talebi yönünden reddinin gerektiğini, hesaplardan görüleceği üzere müvekkili ile davacı arasında 2015-2019 tarihleri arasında hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkili tarafından davacı tarafa kesilmiş faturalar ve makbuzların mevcut olduğunu, bu makbuzların neredeyse tamamının davalı şirket tarafından imza karşılığında teslim alındığını, bu makbuzlarda davalı şirket çalışanlarının imzalarının bulunduğunu, söz konusu alacak için öncelikle ihtarname gönderildiğini ancak davacı ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davacı tarafın borca itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğini, davacının açtığı davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davanın reddine, davacı şirketin sebepsiz zenginleştiğinin tespit ve kabulüne, yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda \"...Yapılan tüm bu açıklamalardan sonra yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı icra takip dosyası üzeriden cari hesap alacağına dayalı olarak 37.006,10-TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu davacının süresinde itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiği, davacının borçlu olmadığının tespiti amacıyla 09/12/2021 tarihinde eldeki davayı açtığı, yargılama devam ederken 14/12/2021 tarihinde icra dosyasına asıl alacak, dosya masrafları ve vekalet ücreti vs toplam 47.160,60-TL ödeyerek borcu kapattığı, bu nedenle davanın İİK 72/6 maddesi uyarınca istirdat davasına dönüştüğü, Davacı tarafın açmış olduğu menfi tespit davasında hukuki ilişkiyi inkar etmeyip ödenmemiş borcu bulunmadığı iddiasında olduğundan ödeme iddiasına dayandığı ve ispat yükünün davacıya düştüğü, davacı ticari defterlerine göre yapılan inceleme sonucu talimat yoluyla aldırılan 12/01/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre 31/12/2020 tarihi itibariyle cari hesap bakiyesinin sıfır olduğu ve davalıya her hangi bir borcu bulunmadığı, davalı ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu aldırılan 15/06/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre ise 31/12/2020 tarihi itibariyle davalının davacıdan 37.006,10-TL alacaklı olduğu, ancak düzenlenen raporlarda cari hesap ilişkisine dayanak faturaların ayrıştırmasının yapılmaması nedeniyle raporların hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla her iki tarafın ticari defterleri birlikte incelenerek yeniden rapor alınması gerektiği kanaatine vaırlmakla taraflara ticari defterlerini sunmak üzere 25/10/2023 tarihli duruşmada kesin süre verildiği, 23/03/2024 tarihli mali müşavir bilirkişi raporuna göre davalının takip konusu yaptığı ve dosyaya sunduğu cari hesap ekstresindeki fatura olarak belirtilen belgelerin fatura niteliğinde olmadığı, teklif fişi olarak adlandırılabileceği, bu tutarların her iki taraf ticari defterlerinde de kayıtlı olmadığı, davalının takip dayanağı yaptığı cari hesap ekstresinde yer alan 92.131-TL tutarında mal ve hizmet sağladığına ilişkin iddiasına yönelik ticari defterlerinde her hangi bir kayıt bulunmadığı, görüldüğü üzere icra takibine dayanak yapılan belgelerin fatura niteliği bulunmadığı gibi ticari defterlerde de kayıtlı olmadığı, takip tarihinden evvel taraflar arasında karşılıklı ihtarnameler gönderildiği ve davacının ihtarnameye vermiş olduğu cevapta faturayı ve cari hesap borcunu kabul etmediği, böylelikle davacının davalıya cari hesaptan kaynaklı olarak borçlu bulunmadığının alınan bilirkişi raporuyla saptandığı, davalının cevap dilekçesinde yemin deliline dayanması nedeniyle yemin hakkının hatırlatıldığı, yemin metni sunulması üzerine 13/11/2024 tarihli duruşmada davacı şirket yetkilisine yemininin eda ettirildiği ve davacı şirketin davalıya herhangi bir borcunun kalmadığının beyan ettiği ve yemininde ısrar ettiği, böylelikle davacının davasının kabulü ile İİK 72/6 maddesi uyarınca istirdat davasına dönüşen eldeki davada icra dosyasına ödenen 47.160,60-TL'nin ödeme tarihi olan 14/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Davacı dava dilekçesinde kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuştur. Ancak davalının takipte kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığından bu talebin reddine karar verilmiştir. Dava başlangıçta menfi tespit olarak açılmış ve dava değeri, takip değeri olan 37.006,10-TL olarak gösterilerek harç yatırılmıştır. Yasa gereği icra dosyasına ödenen tüm tutarın davacıya iadesine karar verilmesi gerekmiş ise de dava değeri başlangıçta talep edilen 37.006,10-TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden harç ve vekalet ücreti hesaplanarak aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür. DAVANIN KABULÜ İLE, 1-Kayseri Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasından kaynaklı olan davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile yapılan yargılama sırasında yapılan tahsilat nedeniyle İİK'nın 72/6 md. gereğince istirdata dönüşen iş bu davada 47.160,60-TL'nin ödeme tarihi olan 14/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Şartları oluşmamakla davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE...\" dair karar verilmiştir.
İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili sunulan istinaf dilekçesinden özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında açık hesap ilişkisi olduğunu, müvekkilinin davacı tarafta alacağının olup olmadığının yeteri kadar incelenmediğini, müvekkili tarafından davalı tarafa kesilmiş faturalar / makbuzların mevcut olduğunu, söz konusu kayıtlar incelendiğinde bu makbuzların neredeyse tamamının davalı şirket tarafından imza karşılığında teslim alındığının görüleceğini, bu makbuzların üzerinde şirket ortağı ... başta olmak üzere şirket çalışanı..., ...ve pek çok şirket çalışanının imzasının mevcut olduğunu, yerel mahkemenin belirttikleri hususlarda araştırma yapmadığını, yerel mahkemece söz konusu kişilerin SGK kayıtlarının dahi dosyaya alınmadığını, iddiaları doğrultusunda bu kişilerin şirket çalışanı olup olmadığını bakılmadığını, yerel mahkeme dosyasında aldırılan bilirkişi raporları arasında çelişkinin mevcut olduğunu, ancak söz konusu çelişinin yerel mahkemece giderilmediğini Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasında her ne kadar davacı tarafça dosyaya sunulan 47.160,60 TL yatırmış ise de müvekkiline 14/12/2021 tarihinde yapılan reddiyatın 43.052,93 TL olduğunu, davacı tarafın 37.006,10 TL yönünden karar verilmesini talep ettiğini, yerel mahkemenin talepten fazlasına hükmederek 47.160,60 TL nin iadesine karar verdiğini, icra takip dosyası kapsamında icra dairesi tarafından alınan tahsil harçları ve ceza evi harçlarının müvekkiline ödenmediğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme ilamının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, menfi tespit ve istiradat istemine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan belge ve delillere, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, mahkemece yargılama sürecinde aldırılan bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmelere, somut olayda ispat yükünün davalı yan üzerinde olup davaya/takibe dayanak belgelerin davacı ve davalının ticari defter kayıtlarında yer almadığının tespit edilmiş olmasına, davalı yanca teklif olunan yeminin davacı tarafça kabul ve ifa olunmasına, mahkemenin kanıtları takdirinde ve hukuki ilişkiyi nitelendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına göre davanın kabulüne dair verilen kararda usul ve yasaya aykırı bulunmadığından davalı vekilince yapılan ve yukarıda yazılı istinaf itirazlarının tümünün yerinde olmadığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin istinafa konu edilen 13/11/2024 tarih ve 2021/891E. - 2024/1022K.Sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalıdan alınması gerekli 2.527,89-TL nispi karar ve ilam harcından işbu davalı tarafından yatırılan 631,97-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 1.895,92-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf posta/yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a- maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 05/03/2025