T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 24/02/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 09/12/2024
DAVANIN KONUSU: Şirketin Müdürü Olmadığının Tespiti
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 24/02/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı; ...den Ocak 2016 ayında ayrıldığını, şirketin önce 05 Mayıs 2016 tarihinde SGK'ya çıkışını bildirdiğini, 06 Mayıs 2016 tarihinde bilgisi ve onayı olmadan yeniden işe giriş yapıldığını, iş yerinde çalışmadığı halde 28 Şubat 2017 tarihine kadar burada sigortalı olarak, 17 Nisan 2018 tarihine kadar da ticaret sicil kayıtlarında şirket müdürü olarak gösterildiğini, ...nin Ocak 2016'dan, 11 Nisan 2018 tarihine kadar olan dönemde adına sahte evrak ve belge düzenlediğini, şirketin müdürü olarak gösterilmesi sonucu şirketin SGK ve Vergi Dairesine olan borçları sebebiyle her iki kurum tarafından 6183 sayılı yasa kapsamında takibe geçildiğini belirterek davanın kabulü ile şirket yetkililerinin beyanı ile sabit olan 02 Eylül 2015-30 Ocak 2016 tarihleri arasını kapsayan çalışma süresine rağmen 02 Eylül 2015 ila 11 Nisan 2018 olarak gösterilen ticaret sicil kayıtlarının 02 Eylül 2015-30 Ocak 2016 olarak düzeltilmesini, tarafına gönderilecek ödeme emirleri ve/veya icra takip işlemlerinin maddi ve manevi mağduriyetine sebep olacağı için Çanakkale Vergi Dairesi Müdürlüğü ve Çanakkale SGK İl Müdürlükleri'nin çıkaracakları ödeme emirlerinin yürürlüğünün durdurulması kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Dava ...olarak açılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, \"Dava, davacının ...nin şube müdürü olmadığının tespitine ilişkin olup, davanın şirket hasım gösterilerek ve hasımlı olarak açılması gerektiği halde davacı tarafından ...olarak açılmış olmakla, dava ...olarak açılamayacağından HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; karara esas teşkil eden HMK'nın 115/2. maddesi “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” hükmünü içermesine rağmen ve noksanlığın giderilme imkanı varken kendisine bu yönde bir tebligat ve bildirim yapılmadığını, fırsat ve süre verilmediğini, mahkemece bu yöndeki eksikliğin giderilme imkanı varken, eksikliğin giderilmesi yönünde bir tebligat ya da bildirim yapılmadan ve HMK'nın 115/2 maddesi bir bütün olarak değerlendirmeyerek lehine sonuç doğuracak hususlar göz ardı edilerek yasaya, usule ve hukuka aykırı olarak karar verildiğini, davaya konu şirket ve sahiplerinin eyleminden kaynaklanan kusur ve eksikliklere ilişkin yanlış bir işlem olduğunu ve bu yanlışlık sonucunda kendisinin haksız yere hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kaldığını, bu hususu gerek mahkemeye bizzat sunduğu dosya muhteviyatındaki evraklar ile ve gerekse ...şimdiki sahibi ve yöneticisi ... bizzat Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunulmak üzere 06 Aralık 2024 günü Çatalça Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan dilekçe içeriği ile de sabit olduğunu beyan ederek davanın usulden reddine dair verilen kararın kaldırılmasını, talep ettiği gibi ticaret sicil kayıtlarında düzeltme kararı verilmesini, tarafına gönderilecek ödeme emirleri ve/veya icra takip işlemlerinin maddi ve manevi mağduriyetine sebep olacağı için Çanakkale Vergi Dairesi Müdürlüğü ve Çanakkale SGK İl Müdürlüğünün çıkaracakları ödeme emirlerinin yürürlüğünün durdurulması kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, davacının şirketin müdürü olmadığının tespitine ve aleyhine düzenlenen ödeme emirlerinin yürürlüğünün durdurulması taleplerine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davada sıfat, tarafın dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetikisini gösteren bir kavramdır. Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.
Davacı tarafta yer alan taraf için aktif taraf sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, “sıfat” yerine “husumet” terimi de kullanılmaktadır. Davada taraf olarak yer almayan kişinin hukukunu etkileyecek şekilde karar verilmesi mümkün değildir.
Somut uyuşmazlıkta; davacı, dava dışı ...02.09.2015 ila 11.04.2018 tarihleri arasında müdürü olmadığından bahisle ticaret sicil müdürlüğü kayıtlarının düzeltilmesini talep etmiştir. Şirket müdürü olmadığının tespitine ilişkin açılacak dava çekişmeli yargı işi olup, müdürü olmadığı talep edilen şirkete yöneltilmesi gerekir. Ancak dava dilekçesinde hasım gösterilmemiştir. 6100 sayılı HMK'nın 114/d maddesi gereğince husumet dava şartı niteliğinde olduğundan aynı Kanun'un 115. maddesi gereğince davanın her safhasında re'sen nazara alınması ve davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilmesi gerekir.
Her ne kadar davacı tarafça İlk Derece Mahkemesince kendisine dava şartı eksikliğinin giderilmesi için süre verilmemesi hususu istinaf sebebi olarak ileri sürülmüşse de; söz konusu husus tamamlanabilir dava şartı olmadığından davacı yana süre verilerek eksikliğin giderilmesinin mümkün olmadığı, 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi uyarınca iradi taraf değişikliği yapılabilmesi mümkün ise de, ...olarak açılan davada HMK’nın 124. maddesi uygulanarak davaya taraf eklenmesi mümkün değildir. Anılan madde, davada taraf olarak gösterilen kişinin değiştirilmesi imkanı vermekte olup, tarafın hiç gösterilmediği bir davada HMK’nın 124. maddesi yoluyla davaya taraf eklenemeyeceğinden Mahkemece davanın ...açılamayacağı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. (Yargıtay HGK'nın 30/03/2022 tarih ve 2019/(23)6-538 E., 2022/421 K. sayılı ilamı)
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 24/02/2025
...