T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/406
KARAR NO: 2025/477
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2024 (D.iş)
NUMARASI: 2024/2320 E. - 2024/2340 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/03/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde ; İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili verdiği dilekçede,... BANKASI A.Ş/Bursa Organize Sanayi Şubesinin ... seri numaralı 15/11/2024 keşide tarihli 499.000,00 TL bedelli çeke dayanarak 499.000,00 TL alacağın temini için İİK 257 vd. Maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2024 tarihli 2024/2320 D.İş- 2024/2340 D.İş karar sayılı kararıyla; İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 499.000,00 TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ,İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde İhtiyaten Haczine, %15 teminat (74.850 -TL) alınmasına, karar verilmiştir. İhtiyati haciz kararına karşı borçlular ..., ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ... Sanayi Ticaret Ltd Şti. Vekilinin itiraz dilekçesinde; müvekkillerinin adreslerinin,muhatap bankanın bulunduğu yerin ve çekin keşide yerinin Bursa olduğunu,ihtiyati haciz isteminde yetkili mahkemenin Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu,HMK 19/2 gereğince Bursa mahkemelerinin yetkisini seçtiklerinin belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep edilmiş ve yetki itirazında bulunulmuştur. İhtiyatı haciz kararı talep eden vekili tarafından cevap dilekçesinde; itiraz eden Borçlu ... ile müvekkili şirket arasında yetki sözleşmesi bulunduğunu,yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu,alacaklı ikamet adresinin yetkili olduğunu belirterek itirazın reddini talep etmiştir. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2024 tarihli 2024/2320 D.İş- 2024/2340 D.İş karar sayılı ek kararıyla; \"Çekten doğan alacak aranacak nitelikte olduğundan ve 6098 sayılı TBK'nın 89. Maddesi uygulamayacağından çekte yetkili mahkemenin muhatap bankanın bulunduğu yer,keşide yeri ve borçlunun yerleşim yerindeki mahkeme olduğu, ihtiyati hacze konu çekte ise muhatap bankanın bulunduğu yerin Bursa,çekin keşide yerinin ve borçlular ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi faaliyet adreslerinin Bursa olduğu,keşideci ...'nın adresinin Bursa olduğu ve ...'un yerleşim yerinin Denizli olduğu anlaşıldığından borçlu ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ,diğer borçlu ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin ihtiyati haciz kararına itirazın reddine\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğu alacaklı vekili istinaf dilekçesinde; icra takibinin karşılıksız çeke dayalı olduğu, borcun götürülecek borca dönüştüğü, ifa yeri olarak alacaklının ikametgahı mahkemesinin de yetkili olduğu, bu hususta İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 2021/1645 Esas-2021/1324 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/12481 Esas-2016/8797 Karar sayılı kararı ve İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi'nin 13/04/2023 tarihli 2023/306 Esas-2023/306 Karar sayılı kararlarının aynı yönde olduğu, ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin İİK 265. Madde de sınırlı olarak sayıldığı, bu sebeplerin dışında sebeplere dayanarak ihtiyati haciz kararına itiraz edilemeyeceği ileri sürülerek, mahkeme kararının kaldırılarak, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece bir kısım borçlular vekilinin yetki itirazının kabulü ile borçlular ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İİK’nın 258/1. maddesinde, ihtiyati hacizde yetkili mahkeme konusunda aynı kanunun 50. maddesine atıf yapıldığından, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiştir. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Öte yandan, HMK nun 17. maddesinde yer alan yasal düzenleme ile tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK nun 7/1. maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Dosyanın incelenmesinde itiraz edenlerin ikametgahının Denizli ili, Buldan ilçesi olduğu, diğer borçluların adresinin ise Bursa olduğu, çekin keşide yeri ve muhatap bankanın adresinin Bursa ili olduğu anlaşılmaktadır. Somut olayda ihtiyati haciz kararı İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince verilmiş olup İstanbul Mahkemeleri yukarıda belirtilen kural gereğince yetkili değildir. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı da bulunmamaktadır. İhtiyati haciz talep eden vekilince, istinaf dilekçesinde Dairemizin kararına dayanılmışsa da; dayanılan kararın Dairemizin terk edilen eski görüşünü yansıttığı anlaşılmıştır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, ilk derece mahkemesinin kararında yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2024 tarih ve 2024/2320 E., 2024/2340 K. Sayılı D.iş kararına karşı talep eden vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı talep eden tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 20/03/2025