T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/959
KARAR NO: 2025/303
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1258
KARAR NO: 2018/60
KARAR TARİHİ: 16/01/2018
DAVA TÜRÜ: Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ: 19/10/2015
KARAR TARİHİ: 12/03/2025
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 08.09.2010 ile 13.07.2012 tarihleri arasında müflis şirketin hastanesindeki diyaliz merkezinde tek hemşire olarak çalışmıştığını, davacının en son net ücretinin 2.000,00 TL olduğunu, yemek ve servis sosyal hakkının olduğunu, davacının diyaliz merkezinde tek hemşire olarak istihdam edildiğinden dolayı haftanın 6 günü 06:30 - 18:30 arasında günde 12 saat çalıştığını pazar günleri de hafta tatili yaptığını, ayrıca dini ve milli bayramlar gibi genel tatillerde de aynı saatler arasında çalıştığını, yemek ve çay molası bulunmadığını, davacının asgari geçim indirimleri ve fazla mesai ücretlerinin hiç ödenmediğini, davacının Şubat 2012'den işten çıkarıldığı 13.07.2012 tarihine kadar 5,5 ay boyunca aylık ücretinin beşte dördünü alamadığını, davacının alacağını alamadığını, bu alacakla ilgili olarak İflas İdaresine yaptığılan kayıt başvurusunun reddedilerek 07.10.2015 tarihinde tebellüğ edildiğini, davacının 5.500,00 TL net kıdem tazminatı, 2.350,00 TL net ihbar tazminatı, 22.800,00 TL net normal gün fazla mesai ücreti, 3.000,00 TL net genel tatil ücreti, 933,00 TL net izin ücreti, 950,00 TL asgari geçim indirimi olmak üzere toplam 35.533,00 TL net alacağının kıdem tazminatı için fesih tarihinden iflas tarihine kadar işleyen faiziyle birlikte iflas dosyasına alacak olarak yazılmasını talep etmiş; davacı vekili 13.11.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle, talebini ihbar tazminatı yönünden 1.098,13 TL artırarak 3.448,13 TL'ye, asgari geçim indirimi alacağının 451,03 TL artırarak 1.401,03 TL'ye, izin ücret alacağını 400,33 TL artırarak 1.333,33 TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davalı iflas idaresinin vermiş olduğu alacak talebinin reddi kararının hukuka uygun olduğunu, davacının alacak kayıt talebinde sunmuş olduğu belgelerin alacağının varlığını ispat edecek nitelikte bulunmadığını, davacının talep ettiği alacak kalemleri miktarlarının nasıl ve neye göre hesaplandığının bilinmediğini, kabul manasına gelmemekle birlikte davacının, diyaliz merkezi gibi önemli bir departmanda tek hemşire olarak günde 12 saat özellikle ara vermeden çalışmış olmasının hukuktan ve hakkaniyetten ziyade hayatın doğal akışına aykırı olduğunu, ayrıca davacının 5,5 ay boyunda hiç maaş almadan çalıştığı iddialarının da gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İİK 235 maddesi uyarınca Kayıt Kabul davasında, müflis hakkında Kadıköy 1 Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2012/865 Esas ilamı ile 31/12/2012 tarihinde İflas kararı verildiği tasfiyesinin İstanbul Anadolu ... İcra İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasından yürütülerek İflas İdare Memurlarının seçildiği her bir İflas İdare memurlarının münferiden temsil yetkili olduğu davacının alacağını sıra cetveline yazılması için İflas İdaresine başvurduğu ve alacağın ek sıra cetveli ile red edildiği ek sıra cetvelinin 28/07/2013 tarihli ... Gazetesinde ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği, red kararının davacı vekiline 07/10/2015 arihinde tebliğ edildiği, davacının 14/09/2010-29/05/2011 ve 08/06/2011-30/08/2012 tarihleri arasında davalı işverenlikte hemodiyaliz hemşiresi olarak çalıştığı, iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı gerektirmeyecek şekilde haklı sebeple feshedildiği yönündeki ispat külfetinin davalı işveren üzerinde bulunduğunu, iş akdinin işyerinin kapanması sebebiyle sona erdiği anlaşılmakla davalı müflis işverenlikten tarafından davacının iş akdinin haklı nedenlerle feshedildiği hususunun ispatlanamadığını, kural olarak ücretin miktarı konusunda ispat yükü işçide olup; ücretin ödendiği konusundaki ispat yükünün işveren üzerinde bulunduğu, her ne kadar mahkememizce hemodiyaliz hemşiresinin alabileceği emsal ücret üzerinden yapılan araştırma neticesinde emsal ücret yönünden herhangi bir beyanda bulunulmamış ise de; işçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri, bilirkişi raporunda bildirilen TÜİK verileri ve tanık anlatımları birlikte değerlendirildiğinde; davacının SGK hizmet dökümünde asgari ücret olarak bildirilen ücretin gerçek ücret olmadığı, gerçek ücretinin net 2.000,00 TL olduğu, davacının davalı şirkette hemodiyaliz hemşiresi olarak brüt 2.793,69 TL ücret üzerinden 1 yıl 10 ay çalıştığı, iş akdinin iş yerinin kapanması nedeniyle sona erdiği, tanık anlatımları ışığında davacının davalı işverenlikte fazla çalışma yaptığı, genel tatillerde çalıştığı ve yıllık ücretli izin kullanmamış olduğunun anlaşıldığı, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor dosya içeriğine uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek hükmü esas alındığı 21.403,00 TL net rüçhanlı işçi alacağının İflas Masasına İİK 235 maddesi uyarınca kayıt ve kabulü gerektiği gerekçesiyle Davacının davalı ... A.Ş den 21.403,00 TL işçi alacakları yönüden alacaklı olduğu anlaşıldığından 21.403 TL net rüçhanlı işçi alacağı olarak (5.319,42 TL kıdem tazminatın, 3.448,13 TL ihbar tazminatı, 8.645,41 TL fazla çalışma ücreti, 1.256,14 TL genel tatil ücreti 1.401,03 TL AGİ, 1.333,33 TL yıllık ücretli izin alacağı) İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı iflas dosyasından iflas masasına kayıt ile KABULÜNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının diyaliz merkezi gibi önemli bir departmanda tek hemşire olarak günde 12 saat özellikle ara vermeden çalışmış olmasının hukuktan ve hakkaniyetten ziyade hayatın doğal akışına aykırı olduğunu, Yerel mahkemenin eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı bilirkişi raporunu hükme esas alarak hataya düştüğünü, davacının fazla mesai yaptığına dair tanık beyanı dışında fazla mesaiye ilişkin belge sunamadığını, sadece davacı tanık beyanlarına itibar edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tanıklarının davalı işverene karşı aynı mahiyette dava açmış kimseler olduğunu, sundukları beyanların tarafsızlıktan yoksun olduğunu, fazla mesai yapıldığına dair başkaca tevsik edici belge sunulamadığından davacının bu talebinin reddedilmesi gerektiğini, kabul manasına gelmemekle birlikte davacının çalışma süresine ilişkin, karara dayanak olan tek delil tanık anlatımları olduğundan yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda kabul edilen tutar üzerinden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, bu hususun göz ardı edildiğini, davanın kayıt kabul davası olması nedeniyle davacının alacak tutarını ıslah yolu ile arttırmasının mümkün olmadığını, ıslah yolu ile artırılan alacak kalemlerine ilişkin talebin kabul edilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, davacının alacaklarının 1. ve 4. sıraya kaydı gereken tutarların ayrı ayrı hesaplanması ve bu hususa göre hüküm kurulması gerekirken yasanın amir hükmüne aykırı karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı Kanunun 341 nci maddesi uyarınca istinaf kanun yolu açık olan davadaki yasal şartları taşıyan istinaf incelemesi, 6100 sayılı Kanunun 355 nci maddesi uyarınca resen gözetilen kamu düzenine aykırılık halleri dışında, taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır. Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 235 inci maddesi uyarınca kayıt kabul istemine ilişkindir. Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/865 E. sayılı dosyasından 31.12.2012 tarihinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında iflas kararı verilmiştir. Davacının masaya ... kayıt numarası ile 35.533,00 TL alacak için kayıt yaptırdığı, alacak talebinin reddedildiği, davacı tarafça tebliğ masrafının yatırıldığı, ek sıra cetvelinin Habertürk ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 26.09.2015 tarihinde ayrı ayrı ilan edildiği, davacı tarafa ret kararının 07.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği, 19.10.2015 tarihinde açılan iş bu davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. İstinaf yoluna konu uyuşmazlık; davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığını, fazla çalışma ücretine hükmedilip hükmedilemeyeceğini, ıslah edilen miktar üzerinden hüküm tesis edilmesinin doğru olup olmadığı ve davacı alacağının rüçhanlı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. İlk Derece Mahkemesince hesap bilirkişisinden aldırılan 07.09.2017 tarihli raporda:\" Davacının dava dilekçesindeki talebi aşılmamak kaydı ile tanık beyanları ile bağlı bir değerlendirmeye gidildiğinde, davacının son 5 - 6 - 7 aya kadar vardiyalı çalışma döngüsünde olduğu her iki tanığın beyanından da anlaşılmakla, ortalama olarak 31.12.2011 tarihine kadar 06:30 - 15:30 veya 12:00 - 21:00 arasında 2 vardiya halinde günde 9 saat çalıştığı: Yargıtay uygulaması her hâlükârda 1 saat ara dinlenmesinin tenzili ile davacının haftada 6 gün fiilen günde 8 saat çalıştığı görülmektedir. Davacının haftalık taplam çalışma süresi 8sa. x 6gün = 48 saat olup, 48 - 45 = 3 saat haftalık fazla çalışma yaptığı hesaplanmaktadır. Son 5 - 6 - 7 ay tek hemşire çalışma beyanı karşısında ise, ortalama 01.01.2012 - 13.07.2012 arasındaki dönemde hafta içi 5 gün 06:30 - 18:30 arasında 12 saat ve Cumartesi 06:30 - 18:00 arasında 11,5 saat çalıştığı; Yargıtay uygulaması 11 saati aşan günlerde her hâlükârda 1,5 saat ara dinlenmesinin tenzili ile davacının haftada 5 gün fiilen günde 10,5 saat ve 1 gün 10 saat çalıştığı görülmektedir. Davacının haftalık toplam çalışma süresi (10,5sa. x 5gün) + (10sa. x 1gün) = 62,5 saat olup, 62,5 - 45 - 17,5 saat haftalık fazla çalışma yaptığı hesaplanmaktadır. Hesap yapılacak süre içinde davacının önceki dönem ücretleri bilinmediği için asgari ücrete oranlanarak hesaplama yapılacaktır. Yargıtay ilke kararları gereği genel tatil günleri hafta sayısından dışlanacaktır. Buna göre oran 2.793,69 / 886,50 = 3,1514'tür. Hesaplanacak fazla çalısma ücretinden hakkaniyet indirimi yapılması hakkında takdir Sayın Mahkeme'ye aittir. Kıdem Tazminatı hesaplanan 5.31942 TL, talep 5.500,00 TL, İhbar Tazminatı hesaplanan 3.448.13 TL talep 2.350.00 TL, Fazla Çalışma Ücreti hesaplanan 8.695,41 TL talep 22.800.00 TL, Genel Tatil Ücreti hesaplanan 1.256,14 TL talep 3.000.00 TL, Asgari Geçim İndirimi hesaplanan 1401,03 TL talep 950,00 TL, Yıllık İzin Ücreti hesaplanan 1.333.33 TL talep 933,00 TL...\" şeklinde kanaat bildirilmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 26.04.2022 tarih ve 2022/4731 E., 2022/5291 K. sayılı ilamı:\"...fazla çalışmanın ispatı noktasında aynı işveren aleyhine dava açan kişilerin davacı tanığı olarak dinlenmesi halinde bu işçilerin tanıklıklarına kural olarak itibar edilmemesi, birbirlerine tanıklık eden kişilerin beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekliliği Dairemizce de kabul edilmektedir. Ancak bu kişilerin tanıklıklarına hiç itibar edilmemesi şeklinde mutlak bir kural söz konusu olmayıp tanıklıklarına kural olarak itibar edilmemesi gerekir. Buna ek olarak, birbirlerine tanıklık eden yani menfaat birliği içinde olan kişilerin beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması esası karşısında, her bir somut olayın kendi içerisinde değerlendirilmesi gerekliliği ortaya çıkar. Başvuru konusu Bölge Adliye Mahkemelerinin farklı kararlarına konu davalarda gerek maddi vakıaların gerekse delillerin birbirinden farklı olduğu açıktır. Aralarında uyuşmazlık bulunduğu belirtilen Bölge Adliye Mahkemesi dosyalarında, tarafların iddia ve savunmaları, taraflarca sunulan deliller, farklı içerikteki tanık anlatımları gibi somut olaya has ispat durumu dikkate alınarak, yine somut olayın özelliklerine göre karar verildiği anlaşılmaktadır. ...\"şeklindedir. Davalı iflas idaresi tarafından davacıya ait personel özlük dosyasının ibraz edilmediği ve davalı müflisin ticari defter ve kayıtlarında davacının talep ettiği alacaklara ilişkin yapılan ödeme kayıtlarının gösterilmediği bilirkişi tarafından tespit edilmiş, İlk Derece Mahkemesince yazılan müzekkereye rağmen İstanbul Tabip Odası tarafından emsal ücret bildirilmediği, bilirkişi tarafından TÜİK verilerinin esas alındığı ve davacı tanıkları ...ve ...'ın duruşmada dinlendikleri, bilirkişi raporundaki hesaplamada Yargıtay uygulamasındaki ara verme saatleri de dikkate alınarak çalışma süresi olarak tanık beyanının esas alındığı tespit edilmiştir. Davacının işyerindeki çalışma saatlerini gösteren imzalı puantaj cetvelleri veya eşdeğerde çizelgelerin personel özlük dosyası davalı tarafça sunulmadığından mahkemece yeminli tanık beyanlarına itibar edilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak tanık beyanlarına dayalı olarak hükmedilen fazla çalışma ücreti yönünden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak %30 hakkaniyet indirimi yapılması gerekmektedir. Bu nedenlde İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporunda hesap edilen 8.645,41 TL fazla çalışma ücretinden %30 indirim yapılarak 6.051,78 TL'ye fazla çalışma ücretine hükmedilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesi isabetsizdir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 14/01/2013 tarih ve 2012/5755 E., 2013/36 K. sayılı ilamı:\"...Öncelikle iflas idaresine müracaat edilmemiş olsa bile kayıt kabul iddiasının doğrudan mahkeme önüne getirilmesi İİK'nun 236. maddesine göre mümkündür. Bu durumda, tarafların gösterdiği deliller toplandıktan sonra ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle İİK'nın 195 ve 196.maddeleri de dikkate alınarak, davacının iflas tarihi itibariyle müflis şirketten alacağı olup olmadığı üzerinde durulmalıdır...\" şeklindedir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/1500 Esas, 2014/6007 Karar sayılı 26/09/2014 tarihli ilamı da aynı mahiyette olup, masaya kayıt davası açılması için iflas idaresine başvuru yapılmasının bir ön şart olmadığına, doğrudan mahkemeye başvurulabileceğine işaret edilmiştir. Bu nedenle başvuru sırasında talep edilmeyen fazlaya ilişkin alacağın açılan davada ıslah ile talebin artırılması suretiyle doğrudan mahkemeden talep edilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. 2004 sayılı Kanunun 206 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında birinci sırada kaydı gereken işçi alacakları:\"A) İşçilerin, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak etmiş oldukları ihbar ve kıdem tazminatları,\" olarak belirtilmiştir. Yani tüm işçilik alacakları birinci sıraya kaydı gereken imtiyazlı alacak değildir.Somut olayda davacının iş akdi davalı şirketin iflası ile sona ermekle davacının ihbar ve kıdem tazminatının bu tarihte tahakkuk etmiş sayılacağı, yukarıda yer lana kanun maddesi uyarınca bu alacakların rüçhanlı olarak 1. Sıraya kaydının gerekeceği, diğer alacakların ise imtiyazlı olmayan 4. Sıradan kaydı gerekirken aksi yönde hüküm tesis edilmesi isabetsiz olmakla davalı vekilinin bu konudaki istinaf sebebine itibar edilemiştir.Açıklanan sebeplerle; davanın esasıyla ilgili olarak yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, mahkemece kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş ise de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı anlaşıldığından, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca KABULÜNE, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2015/1258 Esas, 2018/60 Karar sayılı ve 16/01/2018 tarihli kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurularak; a-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, Davacının davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den 5.319,42 TL kıdem tazminatın, 3.448,13 TL ihbar tazminatı, 6.051,78 TL fazla çalışma ücreti, 1.256,14 TL genel tatil ücreti 1.401,03 TL AGİ, 1.333,33 TL yıllık ücretli izin alacağı olmak üzere toplam 18.809,83 TL net işçilik alacağının 8.767,55 TL'sinin 1. sıradan bakiye 10.042,28 TL'sinin ise 4. sıradan İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı iflas dosyasıdaki iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebinin reddine, 2-İlk derece mahkemesi yargılama giderleri yönünden, a-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan (27,70+35,00=) 62,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, b-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 27,70 TL peşin harç ve 35,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 90,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı tarafça 163,75 TL tebligat gideri, 500,00 TL bilirkişi ücreti toplam 663,75 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre hesap edilen 333,07 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,ç-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, d-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 2/3 ve 13/2. maddeleri uyarınca 18.809,83 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, e-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 2/3 ve 13/2. maddeleri uyarınca 18.672,56 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, f-HMK'nın 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 3-İstinaf yargılama giderleri yönünden,
a-Davalı tarafça yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvurma harcının Hazineye irat kaydına, b-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davalı tarafça yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, c-Davalı tarafın yapmış olduğu 1.597,00 TL (istinaf başvurma ve karar harcı toplamı) ile 165,00 TL istinaf posta tebligat gideri olmak üzere toplam 1.762,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ç-Davacı tarafından yapılan 50,00 TL posta masrafının üzerinde bırakılmasına, d-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara karar kesinleştğinde ilk derece mahkemesince iadesine, e-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, f-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1.a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.12/03/2025