T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\tYETKİLİ
\tT.C.
\tANKARA
\t11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO\t: 2023/56
KARAR NO\t: 2023/587
BAŞKAN\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ....
DAVALI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ....
DAVA\t: Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ\t: 24/01/2023
KARAR TARİHİ\t: 21/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 06/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA\t\t:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...nın %60 hissedarı olduğu bir ... şirketi olan .... (“...”) ile ... Doğan ve 07.07.2010 tarihinde ...sicil numarası ile tescil edilmiş bir ... şirketi olan .... (“...”) arasında .... bölgeleri için uzun süreli ... işlerine ilişkin 18.11.2010 tarihli, .... akdedildiğini, davalı ... Şirketi (“... İnşaat”), ...’nin tescil belgelerinde %50,01 hisseye sahip bir hissedar olarak geçtiğini, ...'nin 2014 yılında tasfiye edildiğini, ... Sözleşmesinin icra edilmesi sürecinde meydana gelen uyuşmazlıklar akabinde, ... tarafından 03.03.2013 tarihinde ...’ye gönderilen bildirim ile ... Sözleşmesinin derhal feshedildiği ve işin derhal durdurulmasının talep edildiği, 22.03.2013 tarihinde ... İnşaat tarafından ...'a, ... ile ... arasında akdedilmiş olan 04.02.2007 tarihli, ... Hükümeti ve ... Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması’nın 9/1. maddesi uyarınca, uyuşmazlık bildirimi ve iyiniyetli görüşmelere davet gönderildiğini, tarafların, uyuşmazlık bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren (6) ay içerisinde gerçekleştirilen iyi niyet görüşmeleri sonucu bir uzlaşmaya varamadıklarını, bu nedenle, ... İnşaat tarafından ... Genel Sekreterliği’ne sunulan 29.02.2016 tarihli tahkim talebi ile İkili Anlaşma’nın 9/2(b)(i). ve 9/4(a). maddelerinde öngörüldüğü üzere tahkim yoluna başvurulduğunu, 02.08.2016 tarihinde ... teşekkül ettiğini ve yargılamaya geçildiğini, gerçekleştirilen tahkim yargılaması neticesinde ..., 1 Şubat 2021 tarihli Hakem Kararı ile (i) ... İnşaat’ın taleplerinin İkili Anlaşma’nm 1/1 maddesi kapsamına girmediğine ve (ii) ...’nin İkili Anlaşma’nm 9/4(a) maddesi uyarınca yetkisiz olduğuna hükmettiğini, ... bu sebeple esasa ilişkin bir değerlendirme yapmadığını, bu nedenle, ... ... İnşaat’ın ...’nın payı da dâhil olmak üzere tahkim yargılamasının tüm masraflarına katlanmasına ve bu doğrultuda ...’ın; avukatlık ücretleri, bilirkişi ücretleri ve masrafları ile diğer ödemelerine karşılık olarak; 3.925.329,35 İngiliz Sterlini, 10.900 Avro, 513.175,34 Amerikan Doları ve 3.990,80 ... Riyalinin Hakem Kararı tarihinden itibaren yılda iki (2) kez birleştirilmesi suretiyle yıllık % 1,75 oranındaki bileşik faizi ile birlikte ... İnşaat’tan tahsil edilerek ...'a ödenmesine karar verildiğini, Hakem Kararı’nın tesis edilmesi akabinde, ... İnşaat tarafından 30.05.2021 tarihinde Hakem Kararının geçersiz kılınması/iptali için Devletler ve Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşmemin (“... Sözleşmesi”) 52. maddesi uyarınca başvuruda bulunulduğunu, iptal başvurusu aynı zamanda ... Sözleşmesinin 52/5. maddesi ve ... Tahkim Yargılamaları Usul Kuralları’nın (“... Tahkim Kuralları”) 54/1 numaralı kuralı uyarınca iptal başvurusu karara bağlanıncaya kadar Hakem Kararı ’nın icrasının durdurulması talebini de içerdiğini, başvurunun, 09.06.2021 tarihinde ... Genel Sekreterliği tarafından kaydedildiğini ve aynı tarihte Hakem Karan’nın icrasının ... Sözleşmesinin 52/5. maddesi uyarınca, geçici olarak durdurulduğunu, ... Tahkim Kurallarının 54/2 numaralı kuralı uyarınca taraflara bildirildiğini, ...'ın, kararlaştırılan beyanların iletilmesi zaman planlamasın uygun olarak, ... İnşaat'ın yürütmenin durdurulmasının devamı için yaptığı başvurunun reddedilmesini veya alternatif olarak, yürütmenin durdurulmasının devamı koşulu olarak, ... İnşaat’ın Hakem Kararı ile ... lehine hükmedilen miktarı karşılamaya yetecek tutarda teminat göstermesine karar verilmesini talep ettiğini, ... tarafından tesis edilen 23.12.2021 tarihli Yürütmenin Durdurulması ve Masraflar için Teminat Kararı ile ...'ın alternatif talebi kabul edilerek Hakem Kararı’nın yürütülmesinin durdurulmasının devamı için bir koşul olarak, ... İnşaat’a Hakem Kararında ... lehine hükmedilen tüm tutarı (faizi de dahil olmak üzere)kapsayan ve saygın bir uluslararası bankadan alınmış kesin bir teminat mektubu sunması için kırk beş (45) gün süre verildiğini, ayrıca, ... İnşaat'ın kırk beş gün içerisinde teminatı sunmaması hâlinde, yürütmenin durdurulmasının otomatik olarak sona ereceğinin kararda belirtildiğini,... İnşaat'ın teminat mektubunun sunulması için süre uzatım talebi üzerine ... tarafından tesis edilen 05.02.2022 tarihli karar ile ... İnşaata teminat mektubu sunması için otuz (30) günlük süre uzatımı verildiğini, 08.03.2022 tarihinde, ... inşaat tarafından Durdurma ve Teminat Kararı uyarınca sunulması gereken teminat mektubu ibraz edilemediğinden, Hakem Kararının yürütmesinin durdurulması kararı kendiliğinden ortadan kalktığını, bu sebeple, Hakem Kararı ... Sözleşmesinin 53/1. maddesi uyarınca bağlayıcı ve icra edilebilir hale geldiğini, ... de taraf olduğu ... Sözleşmesinin 54/2. maddesi uyarınca, ... topraklarında tanıma veya tenfız talebinde bulunan kişinin, ilgili hakem kararın ... Genel Sekreterliği tarafından onaylanmış bir suretini yetkili bir mahkemeye veya ... bu amaçla tayin edeceği diğer bir makama vermesi gerektiğini, ...’nin de taraf olduğu ... Sözleşmcsi’nin 54/1. Maddesinin; \"Her ... bu Sözleşmeye uygun olarak verilmiş her karan bağlayıcı kabul edecek ve kararın parasal yükümlülüklerini kendi sınırları içerisinde kendi Devletinin mahkemesinin nihai bir kararı gibi yerine getirecektir. ... bu karan ... mahkemelerde yürütecek ve mahkemelerin karara ... mahkemelerinin nihai bir kararı gibi yaklaşmalarım sağlayacaktır. ” hükmünü amir olduğunu, ayrıca ... Sözleşmcsi’nin 54/2. Maddesinin; “Bir ... topraklarında tanıma veya tenfız talebinde bulunan bir taraf, söz konusu Devletin bu amaçla tayin edeceği yetkili bir mahkemeye veya diğer bir makama kararın Genel Sekreter tarafından onaylanmış bir suretini verecektir. Her bir ..., bu amaçla yetkili mahkeme veya diğer makamın tayinini ve bu tayinde sonradan meydana gelen değişiklikleri Genel Sekreterliğe bildirecektir.” hükmünü amir olduğunu, ... (“...”) onaylanarak usulüne uygun olarak yürürlüğe giren ... Sözleşmesine ait hükmün kanun hükmünde olduğu göz önüne alındığında, Hakem Karan’nın ... nezdinde, ... Mahkemeleri’nin nihai kararlan ile aynı usule göre icra edilmesi gerektiğini, ... Başbakanlık ...'nın, 17.02.2017 tarih ve ... numaralı yazısı ile ... Genel Sekreterliği’ne, ... Sözleşmesi’nin 54/2. maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemeleri ... kararlarının tanıma ve tenfiz için ibraz edileceği makam olarak bildirildiğini, davalı şirketin yerleşim yeri ....” olduğundan ... Sözleşmesinin 54/2. maddesi uyarınca Hakem Kararinın ibraz edilmesi gereken görevli ve yetkili makamın ....Mahkemeleri olduğunu, diğer yabancı hakem kararlarından farklı olarak ... kararlarının, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanun’un (“5718 sayılı Kanun”) 62. maddesi ve 10.06.1958 tarihli Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki ... Sözleşmesi’nin V. maddesi uyannca tenfiz davalarında ki incelemeye tabi olmadığını, kanun hükmünde olan ... Sözleşmesinin 54/1. maddesi uyannca ..., ... kararlarının parasal sonuçlarını ülke sınırları içerisinde kendi devlet mahkemesinin nihai karan gibi uygulamayı taahhüt ettiğini, ... Sözleşmesi’nin 53. maddesinde\" Taraflar ... Sözleşmesi uyannca yürütülmesi durdurulmadıkça Hakem Kararının hüküm ve koşullarına uyacak ve buhüküm ve koşullan yerine getireceklerdir.\" hükmünün bulunduğunu, ... Sözleşmesinin 54/2. maddesi uyarınca, dilekçeleri ekinde Hakem Karan ile yeminli tercümesi ... Genel Sekreterliği tarafından düzenlenen 01.02.2021 tarihli ... Genel Sekreteri tarafından imzalanmış sertifikayı sunduklarını, anılan sertifika ile mahkemeye ibraz edilen Hakem Kararı’nın gerçek ve doğru bir kopya olduğunun tasdik edildiğini, ibrazları ile birlikte Türk Mahkeme kararları ile aynı usulde icra edilebilirlik kazandığını, hakem kararı, yalnızca parasal hükümler içermekte olduğundan, ... Sözleşmesi uyarınca taraf devletlerce devlet mahkemesi kararı ile aynı usulde icrası gerektiğini belirterek ... Sözleşmesi’nin 54/2. maddesi uyarınca Hakem Kararı’nın Mahkememize sunulduğunun ve bu sebeple Hakem Kararı’nın Türk Mahkemelerinin nihai kararları ile aynı usulde icra edilebileceğine ilişkin şerh verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA\t:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilileri ile yaptıkları görüşmelerde; Mahkemeden gönderilen tebligat zarfının içinde dava dilekçesinde sıralanan ve dilekçeye eklendiği beyan edilen delil örnekleri olup olmadığının bildirildiğini, bu durumun, savunma hazırlarken dosyaya sunulan delilleri incelemek ve varsa farklı itiraz nedenlerini ileri sürmek ve karşı delillerimi, bildirmek için kısıtlayıcı bir etken olduğunu, davacı tarafın dilekçesine eklediği deliller taraflarına halen tebliğ edilmemiş olduğundan, durumun 6100 sayılı HMK 145’te düzenlenen istisnai koşullara uyduğunu, öncelikle delillerin tebliğini, ardından ek beyan, cevap, itiraz ve karşı delil gösterme haklarını saklı tuttuklarını, ... Nezdinde “Hakem Kararının İptali” istemiyle açılan davanın devam ettiğini, henüz kesinleşmiş bir hakem kararı bulunmayan bir aşamada infaz ve icra istemiyle yapılan başvurunun usule aykırı olduğunu, reddi gerektiğini, ... nezdinde tahkim yargılaması ve iptal davası sürecinde gelişen “yürütmenin durdurulması, icranın geri bırakılması, tedbir için teminat öngörülmesi, sürenin uzatılması, ek sürenin de dolması vs ” gibi olayların iç hukukta tanıma ve tenfiz için verilecek hükme menfi müspet bir etkisi olmadığını, iç hukuk düzenimize göre ticari nitelikte sözleşme ilişkisinden kaynaklanan ve konusu para olan ilamların infazı için kesinleşme şartı aranmaması da uluslararası toplumun ortak iradesiyle kurulan uluslararası ticari tahkim yerinde verilen kararın bir daha değişmeyecek şekilde kesin bir sonuca bağlanmadan infaz edilemeyeceğine dair dünyada genel geçer uygulamayı tartışmalı hale getirecek nitelikte olmadığını, icra edilip, zararlı sonuçlar doğuracak bir uluslararası hakem kararı sonradan ortadan kalksa bile zararın telafisi ve zarar görenin durumunun eski hale getirilmesinin neredeyse imkansız olduğunu, 5718 sayılı .... Hakkında Kanun’un 62. maddesinin 1. Fıkrasının (h) bendindeki “kararın kesinleşmemiş olması ” halinde tenfiz edilemeyeceğine dair emredici normun1958 tarihli .... hükümleriyle paralel olduğunu .... T: 02.11.2017 konuya ilişkin bir emsal kararında da aynı görüşün dile getirildiğini, yine 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu 15 Maddesinde; “İptal davası, otuz gün içinde açılabilir. Bu süre, hakem kararının veya düzeltme, yorum ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. İptal davasının açılması, kendiliğinden hakem kararının icrasını durdurur.” şeklinde düzenlenen emredici normun eldeki davanın görülmesine açıkça engel koyduğunu, tanıma ve tenfiz istemiyle önüne gelen bir tahkim kararından kaynaklanan uyuşmazlıkta Mahkeme tarafların bu konuda açık itirazları olmasa bile resen inceleme yetkisine sahip olduğu en önemli konunun “Kamu düzenine aykırılık” boyutu olduğunu somut olayda; müvekkili davacının büyük umut ve beklentilerle ... nezdinde yaptığı 2017 tarihli başvuru ile başlattığı tahkim sürecinde beş sene geçtikten sonra 2021 tarihinde dosyanın karara bağlandığını, 1’e karşı 2 hakem kararıyla oyçokluğuyla “uyuşmazlığın ... 1nci maddesinde tanımlanan yatırım kapsamına girmediğine, ...’ın tahkim yetki ve görev alanında sayılamayacağına, hakem heyetinin görevsizliğine, başvurunun usulden reddine” karar verildiğini, ayrık oy kullanan ve diğer iki hakemle taban tabana zır görüşlerle, somut kanıtlar ve emsal dosya örnekleriyle ... kurallarına göre uyuşmazlığın tahkim yargısının yetki alanında olduğuna, davacının davasının kabul edilmesi gerektiğine, çoğunluk kararının haksız ve adaletsiz olduğuna vurgu yaparak muhalefet şerhini karara geçirdiğini, müvekkili şirket vekillerinin, bağımsızlığına ve tarafsızlığına gölge düşen iki hakemin oy çokluğuyla verdiği kararda temel ve evrensel hukuk kurallarına hukuki dinlenilme hakkı başta olmak üzere adil yargılanma, tarafların eşitliği, silahları eşitliği, mahkemeye erişim hakkı vs gibi argümanları kapsamlı şekilde açıklayarak somut nedenlerini de göstererek hakem kararının iptalini talep ettiklerini, müvekkili şirket için ağır bir haksızlık, büyük bir yıkım doğuran tahkim kararı uluslararası alternatif çözüm yollarının güvenilirliği açısından da büyük bir tartışmayı beraberinde getirdiğini,dilekçe ekinde sunulan muhalefet şerhinde, hakemin karşı oy vermesinin somut gerekçeleri ile ... sözleşme hükümlerine göre hakem kararına karşı yapılan iptal davası dilekçe metninin; eldeki davada adil yargılanma hakkının, hukuki dinlenilme hakkının, mahkemeye erişim hakkının, yargılamada tarafların eşitliği ilkesinin açıkça ihlal edildiğine, üstüne beş sene boyunca uzayan dava nedeniyle milyonlarca sterlin dava masrafına neden olan iki hakemin yargılama yetkisini kötüye kullandığına açık kanıtları bulunduğunu, evrensel hukukun ulusal ve uluslararası toplumda değişmeyen genel geçer ilkelerinin ihlal edildiğine, kararın kamu düzenine aykırı olup infaz edilemez derecede hak ihlaliyle tesis edildiğine dair açık ve somut kanıtlara dayalı metinler olduğunu, davacının dayanak gösterdiği .... 17/02/2017 Tarih ve ... sayı ile ... Genel Sekreterliğine gönderdiği resmi yazısında tanıma tenfiz konusunda görevli yargı yerinin .... Mahkemesi olduğuna dair açıklama da Sayın Mahkemenin infaz için yargı denetimi yapmaya yetkili olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, somut olayda; bağımsız Mahkemelerimizin Türk Milleti adına kullanacağı bu yargısal denetim yetkisinin memleket meselesi olduğunu ve hiçbir uluslararası anlaşma gerekçe gösterilerek ortadan kaldırılamayacağını, talep konus hakem kararanın adil yargılanma hakkına, temel ve evrensel hukuk ilkelerine, anayasamıza ve insan haklarına açıkça aykırı olduğunu belirterek henüz kesinleşme şartı sağlanmadığı aşamada yapılan tanıma tenfiz başvurusunun usulden reddine, kamu düzenine aykırılık gerekçesiyle infazı isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE\t:Dava, ... nezdinde görülen tahkim yargılaması neticesinde verilen hakem kararının Türkiye'deki İcra Müdürlükleri nezdinde Türk Mahkemelerinin kararları ile aynı usulde icra edilebilmesi için şerh verilmesine istemine ilişkindir.
Taraf vekilleri delillerini bildirmişler, davacı vekili ... nezdinde ... numaralı dosya ile görülen tahkim yargılaması neticesinde tesis edilen 01.02.2021 tarihli nihai karar ve ... Genel Sekreteri tarafından düzenlenen 01.02.2021 tarihli tahkim kararının aslına uygun olduğunun tasdikine ilişkin Karar Belge'si başlıklı belge, hakem kararının iptali başvurusu, 23.12.2021 tarihli Yürütmenin Durdurulması ve Masraflar için teminat kararı, 05.02.2022 tarihli teminat mektubu sunma süresinin 30 gün uzatılmasına dair karar, 01.Ağustao 2023 taihli ... kararı ve yeminli tercümeleri, 07.03.2022 ve 31.01.2022 tarihli yazıları ve yeminli tercümelerini sunmuş, ...'nın, 17.02.2017 tarih ve ... numaralı yazısı getirtilmiştir.
... nezdinde ... numaralı dosya ile görülen tahkim yargılaması neticesinde tesis edilen 01.02.2021 tarihli nihai kararda;
“(a) ...'ın ...'nin yargı yetkisine, ...’nin taleplerinin kabul edilebilirliğine ve ...’nin ehliyetine ilişkin itirazları kabul edilmiştir. Talepler, ... Anlaşması 1(1) maddesi kapsamına girmemektedir ve ..., ... Anlaşması Madde 9(a) (4) maddesi uyarınca yargı yetkisine sahip değildir.
(b) ... ’nin talepleri, dolayasıyla reddedilmiştir.
(c) ..., ...'ın payı dâhil olmak üzere tahkim giderlerinin tamamını karşılıyacaktır ve bu doğrultuda 3.925.329,35 İngiliz Sterlini, 10.900 Euro, 513.175,34 ABD Doları ve 3.990,80 ... tutarındaki ...'ın avukatlık ücretlerini, bilirkişi ücretlerini ve masraflarını ve diğer ödemeleri ve ücretleri işbu Tahkim Kararı tarihinden ödeme tarihine kadar yılda iki kez bileşik faizle hesaplanmak üzere yıllık %1,75 oranında faizi ile birlikte ödeyecektir.
(d) Niteliği ne olursa olsun diğer tüm talepler reddedilmiştir.” şeklinde, oy çokluğu ile karar verildiği anlaşılmıştır.
...nin başvurusu üzerine ... nezdinde .... numaralı dosya ile taraflar arasında tahkim yargılamasına başlandığı, tahkim yargılaması neticesinde 01.02.2021 tarihli nihai kararla davanın hakem görülemeyeceği gerekçesi ile davanın reddedildiği, vekalet ücreti ve karşı tarafın yapmış olduğu masrafların davacı ...nden alınarak davalı ...'a verilmesine karar verildiği, karara karşı davacı ... vekili tarafından iptal başvurusu ile birlikte iptal başvurusu karara bağlanıncaya kadar Hakem Kararı ’nın icrasının durdurulması talebini de içerdiği,başvurunun, 09.06.2021 tarihinde ... Genel Sekreterliği tarafından kaydedildiği ve aynı tarihte Hakem Karan’nın icrasının ... Sözleşmesinin 52/5. maddesi uyarınca geçici olarak durdurulduğu, davalı ... vekilinin davacı tarafın teminat göstermesi talebinin ... tarafından kabul edilerek Hakem Kararı’nın yürütülmesinin durdurulmasının devamı için bir koşul olarak, ... İnşaat’a Hakem Kararında ... lehine hükmedilen tüm tutarı kapsayan ve saygın bir uluslararası bankadan alınmış kesin bir teminat mektubu sunması için kırk beş (45) gün süre verildiği, kırk beş gün içerisinde teminatı sunmaması hâlinde, yürütmenin durdurulmasının otomatik olarak sona ereceğinin kararda belirtildiği, davacı ... İnşaat’ın süre uzatım talebi kabul edilerek teminat mektubu sunması için 30 gün süre verildiği, davacı ... İnşaat tarafından uzatılan süre içerisinde teminat mektubunun sunulmadığı, hakem kararının yürütülmesinin durdurulması kararının kalkmış olduğu dosya kapsamına sunulan belgelerden anlaşılmış olup taraflar arasında bu konularda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasında uyuşmazlık ... nezdinde ... numaralı dosya ile görülen tahkim yargılaması neticesinde tesis edilen 01.02.2021 tarihli nihai kararda davalı ... lehine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri tutarının Türkiye de infazı için hakem kararının kesinleşmesinin gerekip gerekmediği, ... İnşaat... Şirketi vekilinin hakem kararının iptali başvurusunun hakem kararının infazını durdurup durdurmadığı konularında toplanmaktadır.
Davalı şirket yetkilisi ... imzalı 15.09.2023 tarihli dilekçede özetle; ... nezdinde devam eden iptal davasında ...nın beyan ve itirazlarını değerlendiren geçici ... tarafından 01/08/2023 tarihli kararda; ... İnşaatın davalının tenfiz davası açtığı Türk Mahkemesi önünde iptal davası devam ettiği sürece ... Hakem Kararlarının nihai olmayacağı ve dolayısıyla yerel mahkemeler önünde tenfiz edilemeyeceği şeklinde bir iddiada bulunduğunu, bu tür iddiaların ... kararlarının nihai ve bağlayıcı olduğunu, tenfiz talep edilen üye devletlerin mahkemelerinin nihai kararları gibi tenfiz edilebileceğini öngören ... Sözleşmesine açıkça aykırı olduğunu, ....nin ulusal mahkemeler önünde ... kararının icrasının durdurulması kaldırıldığında tenfiz edilemeyeceğini iddia etmekten kaçınmasına, aksi iddialarda bulunduysa mahkemelere bu tür bilgileri sunmasına hükmedildiğini, komitenin kararı uyarınca \" ... nezdinde iptal davası derdest olduğu müddetçe ... hakem kararlarının kesinleşmiş sayılamayacağı ve dolaysıyla tanıma ve tenfiz edilemeyeceğine\" şeklinde savunmalarını geri çektiklerini bildirmiştir.
02.06.1988 tarihli, 19830 sayılı resmi gazetede yayınlanan 3460 Sayılı Devletler ve Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile 24.6.1987 tarihinde imzalanan ve Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası Merkezi (...) kuran Devletler ve Diğer Devlet Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkındaki Sözleşmenin onaylanmasına karar verilmesi ile ...'ninde ... sözleşmesinin tarafı olduğu,
Türkiye'nin de taraf olduğu Devletler ve Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşmenin, Kararın Tanınması ve Yürürlüğü başlıklı 53. maddesinin 1 nolu bendinde;\"Karar tarafları bağlayıcı olacak, daha üst bir makama götürülmeyecek veya bu sözleşmede öngörülenler dışında bir çözüme konu olmayacaktır. Taraflar, bu sözleşme hükümlerine göre kararın yürütülmesi durdurulmadıkça karara uyacaklar ve hükümlerini yerine getireceklerdir.\",
Sözleşmenin 54 maddesinde;\"(1)Her üye ülke bu sözleşmeye uygun olarak verilmiş her kararı bağlayıcı kabul edecek ve kararın parasal yükümlülüklerini kendi sınırları içerisinde kendi Devletinin mahkemesinin nihaî bir kararı gibi yerine getirecektir. ... Anayasalı bir âkit ülke bu kararı ... mahkemelerde yürütecek ve bu mahkemelerin karara ... mahkemelerinin nihaî bir kararı gibi yaklaşmalarım sağlayacaktır. (2) Bir âkit ülkenin sınırları içerisinde bu kararın tanınmasını ve yürütülmesini isteyen taraf, âkit devletin bu amaçla atayacağı uygun bir mahkeme veya otoriteyi Genel Sekreterce onaylanmış kararın bir örneği ile donatacaktır. Her âkit devlet bu amaçla atayacağı uygun bir mahkemeyi veya diğer otoriteyi ve daha sonra bu atamada yapılacak değişikliği Genel Sekretere bildirecektir. (3) Kararın uygulanması, bu uygulamanın sınırları içinde âkit devletin kararların uygulanmasına ilişkin yapacağı kanunları gereğince yapılacaktır.\" hükümleri mevcuttur.
4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununu Amaç ve kapsam başlıklı 1. maddesinde;\" Bu Kanunun amacı, milletlerarası tahkime ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Kanun, yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu Kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. Bu Kanunun 5 ve 6 ncı madde hükümleri, tahkim yerinin Türkiye dışında belirlendiği durumlarda da uygulanır. Bu Kanun, Türkiye’de bulunan taşınmaz mallar üzerindeki aynî haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradelerine tâbi olmayan uyuşmazlıklarda uygulanmaz. 21.1.2000 tarihli ve 4501 sayılı Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun uyarınca yabancılık unsurunun bulunduğu kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi de bu Kanuna tâbidir. ... taraf olduğu milletlerarası antlaşma hükümleri saklıdır.\",
15/2 maddesi b bendinde \"... İptal davasının açılması, kendiliğinden hakem kararının icrasını durdurur.\" hükümleri mevcuttur.
4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununu 1. Maddesinin; \"Bu kanun, Milletlerarası tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu Kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır.\" hükmü dikkate alındığında dava konusu hakem kararına ilişkin olarak bu kanun hükümleri uygulanamayacağından dosyamızın davalısı tarafından açılmış olan hakem kararının iptali davasının kendiliğinden talep konusu hakem kararını icrasını durdurmayacağı kanaatine varılmıştır.
5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanunun Yabancı hakem kararlarının tenfizi başlıklı 60 maddesinde; \" (1) Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir.\" hükmü mevcuttur.
21.05.1991 tarihli Resmi Gazetede yayınlanıp aynı tarihte yürürlüğe giren 3731 Sayılı Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki ... Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile 10 Haziran 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki ... Sözleşmesinin onaylanmasına karar verilmesi ile ...'ninde ... Sözleşmesinin tarafı olmuştur.
3731 Sayılı Kanunun 2. Maddesinde; \"..., sözleşmenin 1 inci maddesinin 3 üncü paragrafına uygun olarak, sözleşmeyi sadece karşılıklılık esasına göre bu sözleşmeye taraf olan bir devlet ülkesinde verilmiş olan hakem kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında uygulayacağını; ayrıca sözleşmeyi yalnız akdi veya âkit dışı hukukî münasebetlerden kaynaklanan ve kendi iç hukukuna göre ticarî mahiyette sayılan uyuşmazlıklar hakkında uygulayacağını beyan eder.\" hükmü bulunmaktadır.
Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia, savunma, Türkiye'nin taraf olduğu ... Sözleşmesi ve ... sözleşmesi hükümlerine göre; ... nezdinde yapılan tahkim yargılamasında verilen hakem kararının iptali için dava açılmasının kendiliğinden hakem kararının icrasını durdurmayacağı, somut olayda; tahkim dosyasının davacısı ... vekilinin, Hakem Kararının iptali ve yürütülmesinin durdurlması için başvurusu üzerine, ... tarafından Hakem Karan’nın icrasının ... Sözleşmesinin 52/5. maddesi uyarınca geçici olarak durdurulduğu, kararın icrasının geçici durdurulması kararından sonra davalı ... vekilinin talebi üzerine ... tarafından tesis edilen 23.12.2021 tarihli Yürütmenin Durdurulması ve Masraflar için Teminat Kararı ile ...'ın talebi kabul edilerek Hakem Kararı’nın yürütülmesinin durdurulmasının devamı için bir koşul olarak, ... İnşaat’a Hakem Kararında ... lehine hükmedilen tutar için teminat mektubu sunması için süre verildiği, davacı tarafın talebi üzerine verilen sürenin 30 gün uzatıldığı, davacı tarafın süresi içinde teminat mektubu sunmadığı, teminat yatırılması için verilen sürede davacı tarafça teminat mektubu sunulmaması nedeniyle hakem kararının icrasını geçici durdurulmasına ilişkin karar kendiliğinden ortadan kalktığından ... hakem kararının kesinleşmemiş olsa bile infazı edilebileceği, dosyamızın davacısı tarafından dosyaya sunulan ... nezdinde ... numaralı dosya ile görülen tahkim yargılaması neticesinde tesis edilen 01.02.2021 tarihli nihai karar ve ... Genel Sekreteri tarafından düzenlenen 01.02.2021 tarihli tahkim kararının aslına uygun olduğunun tasdikine ilişkin Karar Belge'si başlıklı belge ve hakem kararının içeriğine göre talep konusu hakem kararanın taraflar için bağlayıcı nitelikte olduğu, 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanunun Yabancı hakem kararlarının tenfizi için aramış olduğu koşulların mevcut bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, .... (“....”) nezdinde ... numaralı dosya ile görülen tahkim yargılaması neticesinde; ....'den oluşan ... tarafından verilen 01.02.2021 tarihli, Nihai Karar'ın (Hakem Kararı’nın).... nezdinde Türk Mahkemelerinin kararları ile aynı usulde icra edilebilmesi için şerh verilmesine,
2-Alınması gerekli 269,85 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu sonucu kalan 89,95TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 137,00-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 496,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, \t
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde.... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.21/09/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza