T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/1401
KARAR NO:2025/692
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:06/02/2024
NUMARASI:2021/850 E - 2024/66 K
DAVANIN KONUSU:Tazminat
KARAR TARİHİ:11/03/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'un , kendisine ait ... plakalı ... iş makinası ile ... Havalimanı hızlı tren inşaatında ... şaft tünelinde 15.03.2021 tarihinde çalışmaya başladığını, kendisinin gece vardiyasında, oğlu...'un da gündüz vardiyasında çalıştığını, çalıştıkları iş makinasının kendisine ait olduğunu ve çalışma bitince inşaat alanında davalıların gözetiminde bırakıldığını, davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait olan metro inşaat alanına sadece davalıların vermiş olduğu iş kartları ile girilebildiğini, 29 mart pazar gecesini 30 Mart pazartesine bağlayan gece 12:30'da inşaat alanında gündüz şefi olarak çalışan kişinin, müvekkilini arayıp iş makinasının sigortası olup olmadığını sorduğunu ve müvekkilinin sigortası olduğunu söylediğini ve bunun üzerine arayan gündüz şefinin de \"iş makinen tünelde yanıyor\" diye cevap verdiğini, müvekkilinin saat 01:00 - 01:30 gibi yapımı devam eden tünele geldiğini , ancak tünele inmesine izin verilmediğini, sadece birkaç fotoğraf çekmesine izin verildiğini ,yaklaşık bir hafta sonra müvekkilinin itfaiye raporunu almaya gittiğinde de iş makinesinin tünelden vinç ile çıkartılıp şaftlarının, aksamının deforme edilip şaftın dışına atıldığını ,daha sonra da çalışmaya engel olduğu gerekçesi ile ...'ne bırakılmış olduğunu gördüğünü, tüm bu sürecin davalıların çalışanları tarafından yapıldığını, müvekkilinin bir müdahalesi olamadığını,söz konusu aracın dilekçe ekinde sunmuş oldukları ... Formu'nda da görüleceği üzere 11.03.2021 tarihinde kontrolden geçmiş ve uygun raporu almış olduğu, bu kontrolün üzerinden 20 gün geçmeden aracın yandığını ,dolayısıyla bu kadar kısa bir süre içinde söz konusu iş makinesinin araçtan kaynaklı bir sebeple yanmasının söz konusu olamayacağını , yanan iş makinesinin olay öncesinde sürekli tünelin içinde durduğunu, anahtarlarının da aracın üstünde asla bırakılmadığını, müvekkilinin şantiyeden ayrıldıktan sonra 20 - 21 saat sonra aracın yandığı haberinin kendisine ulaştığını, çalışmayan, yeni kontrolden çıkan bir aracın durup dururken yanmasının mümkün olmadığı, ancak, aracın ne sebeple yandığının tespit edilemediğini, müvekkiline ait iş makinesinin davalılara ait adi ortaklığın metro inşaatında çalışmadığı bir durumda davalıların gözetim ve denetiminde iken yanmasın, kendisinin büyük zarara girmesine sebep olduğunu, aracın kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin aracının bedelinin 300.000 TL olduğunu ve müvekkilinin aracını kaybettiği gibi işini de kaybettiğini , davalıların arabuluculuk anlaşamama tutanağının düzenlendiği tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek faiz başlangıç tarihinin arabuluculuk son tutanağının imzalandığı tarih olan 02.11.2021 tarihi olarak kabul edilmesini ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde ; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda; \"yargılamada alınan raporlar kapsamında davalıların iş makinesinin bulunduğu noktada tamamen yanarak enkaza dönüşmesine kadar bireysel müdahalede bulunulmadığı, şayet erken uyarı sistemi bulunması durumunda yangın başlangıcında müdahalede bulunulması durumunda iş makinesinin bu denli ağır hasar almayacağı da bilirkişilerce tespit edilmiştir.Bu sebeple TBK 66 ve 417 uyarınca davalıların işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat edemedikleri anlaşılmış olup meydana gelen zarardan sorumlu olacakları \" gerekçesiyle ;Davanın KABULÜNE, 300.000,00 TL araç bedelinin 02/11/2021 tarihinden itibaren başlayacak ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara miras payları oranında verilmesine, karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı,davalılar vekilleri istinaf etmiştir.1-Davalı ... A.Ş,.... A. Ş ve ... A.Ş. vekillerince verilen istinaf dilekçesinde özetle; \" müvekkillerinin yangının meydana gelmesinde veya ilerlemesinde herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. kaldı ki bu durum dosyada sunulu itfaiye raporları ile sabit olduğu, müvekkil iş yerinde, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri düzenli bir şekilde alınmakta olup buna yönelik tüm gereçler eksiksiz bir şekilde bulunmaktadır. bu duruma ilişkin yeterli bir araştırma yapılmadan müvekkillere kusur atfedilmesi kabul edilemez niteliktedir. Dosya kapsamında alınan aynı bilirkişilere ait raporlarda bilirkişiler, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması hususunda kanun maddesi belirterek işverenin sorumlu olduğunu , taraflar arası taşeron ilişkisinden dolayı işverenin sorumlu olduğunu, iş yerinin genel çalışma prensipleri doğrultusunda araç gereç ve ekipmanları bulundurmadığından müvekkilin kusurlu olduğu yönünde haksız ve hukuksuz olarak görüş bildirmiştir.taraflar arasında imzalanan \" iş makinesi kiralama sözleşmesi\" gereğince, dava konusu iş makinesinin kullanımı ve muhafaza edilmesine yönelik tüm sorumluluk davacı kiralayana aittir. bu kapsamda dosyaya sunulu sözleşmelerin değerlendirmeye alınması haksız ve hukuksuzdur. Davacı tarafından işbu davaya konu edilmiş olan iş makinesi, taraflar arasında akdedilen ve dosyaya sunulu olan \"İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi\"ne istinaden müvekkil şantiyesinde bulunmaktadır. Dolayısıyla, işbu iş makinesine ilişkin tarafların üstlenmiş oldukları sorumlulukları belirleyen kira sözleşmesi işbu davanın sonucunu etkilemekte asli öneme sahiptir. Söz konusu sözleşmenin incelenmesi neticesinde, dava konusu iş makinesinin kullanım ve muhafazasına ilişkin her türlü sorumluluğun davacı kiralayana ait olacağı açıkça görülmektedir.. dava konusu iş makinesi hakkında hasar durumu araştırılmadan bedel tespiti yapılması hukuka aykırıdır. dosyada sunulu raporlarda hasar değeri yönünden yapılan incelemede bilirkişiler, dava konusu iş makinesi hakkında hasar dosyası, ekspertiz raporu ve çalışma saatini gösteren herhangi bir belge olmadan piyasadaki rayiç bedele bakılarak değer tespiti yaptığını belirtmiştir.bu hususta ilgili iş makinesine ilişkin hasar dosyası olup olmadığına yönelik herhangi bir araştırma yapılmadan piyasadaki güncel değerinden pay biçerek tespit yapılması hakkaniyetle bağdaşmamaktadır. aynı şekilde iş makinesinin çalışma saatleri de inşaat sektöründe kullanılan bu tip araçların piyasa değerini ayrıca etkilediğinden bu konuda da bir araştırma yapılmadan piyasadaki değerinin bildirilmesini kabul etmiyoruz olaya ilişkin bir soruşturma dosyası olup olmadığı hususları araştırılmamış, mevcut dosyada verilen kararda bahsi dahi geçmemiştir. yerel mahkemece, eksik ve hatalı inceleme neticesinde tanzim edilen rapora karşı itirazlarımız değerlendirilmeden, dosya yeni bir bilirkişiye gönderilmeden hüküm tesis edilmiş olup bu durum hakaniyetle bağdaşmamaktadır.\"şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.2- Davalı ... ltd. Şirketince vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle;Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin işbu dava ile herhangi bir ilgisi bulunmadığı, müvekkilinin davaya konu iş makinesini kullanmamış olup; bakım ve denetim yükümlülüğünün de söz konusu olmadığı, davanın müvekkili yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, eksik inceleme ile hüküm tesis edildiği, İlk derece mahkemesinin verdiği kararda açıkça; '' 2. Yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir ulaşılamadığından yangının çıkış sebebinin belirlenemediği,'' şeklinde rapor tanzim edilmesine rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğinin bir diğer göstergesi ise, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın dava konusu olay ile ilgili olarak .... Merkezi'ne şikayette bulunduğunu beyan etmiş olmasına rağmen mahkeme tarafından ilgili karakola müzekkere yazılmamış ve ceza dosyasının akıbetinin sorulmamış olduğu, dava konusu yangın sonucu aracının kullanılamaz hale geldiği iddia edilen olayın gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise ne şekilde gerçekleştiği hususlarının tespiti bakımından soruşturma ve kovuşturma başlatılmış ise akıbetinin sorulması gerektiği, müvekkilinin işbu dava konusu olayda herhangi bir kusuru bulunmadığı, davaya konu olayda iş makinesinin kullanımı ve bakımı davacının sorumluluğu ve gözetimi altında olduğu,bu nedenle müvekkili şirketin işbu yangının ortaya çıkmasında herhangi bir sorumluluğu ve kusuru bulunmadığı , talep ve iddiaları kabul etmemekle birlikte, davacının talepleri yönünden zamanaşımı itirazlarının bulunduğu şeklindeki istinaf sebepleri ile ,kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava ,tazminat talebine ilişkindir. Davacı ... yargılama sırasında 25.04.2023 tarihinde vefat etmiş olup,mirasçıları davacı tarafta yer almışlardır.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davacı- müteveffa ...'a ait iş makinesinin 28/03/2021 tarihi akşam saatlerinde davalıların yapımını üstlendiği metro şantiyesindeyken yanmaya başladığı ve itfaiye ekiplerince olaya müdahale edilerek yangının söndürüldüğü, alınan raporlara göre söz konusu makinenin kullanılamaz hale geldiği anlaşılmıştır. Küçükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/46 D.iş sayılı dosyasından alınan raporda özetle; \"araç üzerinde herhangi bir obje kalmadığından, aynı zamanda aracın yandığı noktada konunun uzmanları tarafından herhangi bir inceleme yapılmadan aracın şantiye yetkililerince olay yerinden uzaklaştırılarak farklı bir bölgeye nakli sağlandığından yangının nasıl hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Esasen aracın bu denli ağır hasar almasının nedeni iredelendiğinde, ısı kaynağı, oksijen ve yanıcı objenin bulunduğu her bölgede ve noktada yangının çıkması muhtemel olup olası yangın durumunda tünel içinde yangına müdahale edilebilecek yangın söndürme sistemleri ve bunun yanı sıra erken uyarı sistemleri bulunması durumunda bahse konu iş makinesinin bu denli ağır hasar almasının önlenebileceği değerlendirilmektedir. Dosya kapsamına sunulu belgeler incelenip irdelendiğinde, yangına maruz kalan iş makinesinin şantiyede (tünel içinde) tamamen yanmasına kadar ...-....-...-... Ortaklığı elemanlarınca iş makinesinin bulunduğu noktada tamamen yanarak enkaza dönüşmesine kadar bireysel müdahalede bulunulmadığı, şayet erken uyarı bulunması durumunda yangın başlangıcında müdahalede bulunulması durumunda iş makinasının bu denli ağır hasar almayacağı\" şeklinde görüş bildirilmiştir. 11/03/2021 tarihli ... Formu'na göre ; iş makinesinin ilgili mevzuata, kurallara ve bilgi notlarına uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde kullanılması uygundur şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkemece yargılamada bilirkişi kurulandan kök ve ek raporlar alınmıştır.Makine mühendisleri ve yangın uzmanından oluşan bilirkişi kurulunca kök raporda özetle, \"28.03.2021 tarihinde saat 23.19 sularında Arnavutköy İlçesi sınırları ilçesinde bulunan ... Havaalanı metro hattı inşaatının ... şaftından yaklaşık 45m dikey iniş yapılarak inilen tünelin, metro bakım istasyonu yönünde yaklaşık 20m içeride park halinde bulunan ... plaka sayılı ... marka iş makinasının alevli şekilde yanması İle alakalı olayı yaşanması olayına istinaden, dosya üzerinden de yapılmış, yukarıda belirtilen incelemeler neticesinde; 11.03.2021 ...ş Makinesinin, ilgili mevzuata, kurallara ve bilgi notlarına uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde, kullanılmasının uygun olduğu, Yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığından yangının çıkış sebebinin belirlenemediği, Heyetimizce yapılan, piyasa araştırmasında, emsal bir iş makinasının güncel rayiç bedelinin 550.000 TL. Olduğu, yukarıdaki gerekçelerle yangın tarihi itibariyle aracın rayiç değerinin davacının talebinin - 300.000 TL 'nin kabul edilebilir olduğu, davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait olan Halkalı 3. Havalimanı hızlı tren metro şantiyesinde bulunan İş makinasının şantiyede bulunduğu sürece davalıların gözetim ve denetim yükümlülüğünde olduğu, kanaati oluşmuştur \" şeklinde görüş bildirilmiştir.Bilirkişi kurulunca itirazlar üzerine düzenlenen 01/04/2023 tarihli raporda özetle: \"28.03.2021 tarihinde saat 23.19 sularında Arnavutköy İlçesi sınırları ilçesinde bulunan ... Havaalanı metro hattı inşaatının ... şaftından yaklaşık 45m dikey iniş yapılarak inilen tünelin, metro bakım istasyonu yönünde yaklaşık 20m içeride park halinde bulunan ... plaka sayılı ... marka iş makinasının alevli şekilde yanması ile alakalı olayı yaşanması olayına istinaden, Dosya üzerinden de yapılmış, yukarıda belirtilen incelemeler neticesinde; 11.03.2021 ... Makinesinin, ilgili mevzuata, kurallara ve bilgi notlarna uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde, kullanılmasının uygun olduğu, Yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığından yangının çıkış sebebinin belirlenemediği, heyetimizce yapılan ,piyasa araştırmasında ,emsal bir iş makinasının güncel rayiç bedelinin 550.000 TL. olduğu , yukarıdaki gerekçelerle yangın tarihi itibariyle aracın rayiç değerinin davacının talebinin - 300.000 TL 'nin kabul edilebilir olduğu, davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait olan ... hızlı tten metro şantiyesinde bulunan İş makinasının şantiyede bulunduğu sürece davalıların gözetim ve denetim yükümlülüğünde olduğu, kanaati oluşmuştur. Dosya ilgili görüş ve kanaatimizi bildiririz. Kök raporumuzda tespit edilen hususlar ile ilgili olarak hiçbir değişiklik olmayıp, aynen geçerli olduğu\" görüşü bildirilmiştir.29/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporda ;Heyetimizce yapılan ,piyasa araştırmasında ,emsal bir iş makinasının güncel rayiç bedelinin çalışma saatlerinin ortalaması alınarak 550.000 TL olduğu , yukarıdaki gerekçelerle yangın tarihi itibariyle aracın rayiç değerinin davacının talebinin - 300.000 TL 'nin kabul edilebilir olduğu \" şeklinde görüş bildirilmiştir.Taraflar arasında düzenlenen İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi'nin 5/m maddesi,\"Kiralayan, kira konusu İş Makinesi ve kendi personeli olan operatör/operatörlere ait iş güvenliği malzemeleri dahil her türlü iş ekipman ve malzemesini kendisi temin edecek, ilgili mevzuat uyarınca alınması gerekli tüm iş güvenliği tedbirlerini alacak ve çalıştırdığı personelin hukuki ve mali sorumlulukları münhasıran Kiralayan'a ait olacaktır. Kiracının personelinin, Kiralayan'a herhangi bir talep yöneltmesi ve/veya dava açması veya sair şekilde Kiralayan'ın veya Kiracı'nın personeli, İş Makinesi, veya sair ekipmanı sebebiyle bir zarara uğraması/uğrama ihtimalinin doğması durumunda, Kiralayan Kiracı'yı koruyucu her türlü önlem almayı, uğradığı her türlü zararı herhangi bir mahkeme kararına veya ihtara gerek kalmaksızın derhal, nakden ve defaten tazmin etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.\" şeklinde düzenleme içerdiği görülmüştür.Ancak ,her ne kadar yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığından yangının çıkış sebebi belirlenmemiş ise de ,iş makinesinin bulunduğu yerin davalılara ait iş sahası içinde olduğu,sözkonusu makinenin , sahibi olan davacının kullanımında iken yangının meydana gelmediği,bu anlamda davacının kira sözleşmesi kapsamında alabileceği bir güvenlik tedbiri bulunmadığı, dosya kapsamından ; 11/03/2021 tarihinde dava konusu iş makinesinin kontrolden geçtiği ve uygunluk raporu aldığı ve akabinde rapor tarihinin üzerinden yirmi gün dahi geçmeden tamamen yanmış olduğu, iş makinesinde herhangi bir teknik sorun-eksiklik yani kusurun söz konusu olmadığı bilirkişilerce tespit edilmiş olmakla,bu sebeplerle davacının olayda herhangi bir ihmal ve kusurunun bulunmadığı ,davalı tarafın hakimiyet alanı içerisinde oluşan zarardan adam çalıştıranın sorumluluğuna ilişkin yasal düzenleme kapsamında sorumlu tutulmalarında isabetsizlik bulunmamaktadır.Diğer yandan ,bilirkişi heyetince dava konusu işmakinesinin değeri yöntemince tesbit edilmiş olduğundan ,bu yönlere ilişkin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalıların istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,Davalı ... ŞİRKETİ 'den alınması gereken 20.493,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 5.123,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50 TL'nin 15.369,75 TL'nin alınarak hazineye irat kaydına, Davalı ...ŞİRKETİN'den Alınması gereken 20.493,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 5.123,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.369,75 TL'nin bu davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf masrafının istinaf eden taraflar üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 11/03/2025