T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/1342
KARAR NO:2025/608
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:21/12/2023
NUMARASI:2022/559 E - 2023/1142 K
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:04/03/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.06.2022 tarihinde işlerin yoğun olduğu saat 18:40 civarında müvekkilimin sahibi ve işletmecisi olduğu ... isimli işyerine kimlik ibraz etmeden elektrik şirketinden geldiklerini belirten birkaç kişi geldiğini, müvekkilinden herhangi bir izahat veya açıklama istenmediği gibi herhangi bir bildirim de yapmadıklarını, müvekkilinin herhangi bir tutanak görmediği gibi, bir tutanağa imza atmasının da istenmediğini, 07.06.2022 tarihinde müvekkilinin berber dükkanı işleten komşusuna bir zarf içerisinde ... bakod numarası ile posta yoluyla dava konusu olan; ... Seri, 06.06.2022/06/2022 tarih ve dönemli fatura ile, ... Seri, 06.06.2022/06/2022 tarih ve dönemli fatura tebliğ edildiğini, yapılan tebligatın usulsüzlüğü bir yana bu faturaların neden müvekkiline gönderilmiş olduğu dahi müvekkilim tarafından anlaşılamadığını, davalı şirket tarafından tutulan bir tutanak bulunmamakla birlikte eğer bir tutanak var ise, bu tutanağın da tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığı gibi, iddia edildiği şekliyle sayaç dışı bir elektrik tüketiminin de bulunmadığını belirterek, sözkonusu faturalar sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ; Davacıya ait ... hizmet numaralı \"... Küçükçekmece/İSTANBUL\" adresli ticarethanede, müvekkili şirket görevlileri tarafından 30/06/2022 tarihinde yapılan kontrolde; \"sözleşmeli sayaçtan 'harici hat' çekerek sigorta vasıtası ile kaçak elektrik kullanıldığı” hususunun tespiti üzerine ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlenmiş ve kaçak elektrik tüketiminin gerçekleştiği dönemde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca dava konusu kaçak elektrik tüketim faturaları tahakkuk ettirildiğini, davacı tarafından kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirildiği hususunun tespiti esnasında müvekkili şirket görevlileri tarafından kaçak elektrik kullanımını gösterir görüntüler video olarak kaydedilmiş olup, 29/06/2022 tarihinde Mahkeme dosyasına sunulduğunu, dava konusu ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına istinaden kaçak elektrik kullanımının gerçekleştiği dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri doğrultusunda hesaplama yapılarak; 16/06/2022 son ödeme tarihli 21168 kWh karşılığı 139.993,20 TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası ve 16/06/2022 son ödeme tarihli 2156 kWh karşılığı 25.490,29 TL tutarında kaçak ek tüketim faturası tahakkuk ettirildiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; Davanın Kısmen Kabulü ile; davacının ... seri, 06.06.2022/06/2022 tarih ve dönemli fatura ile ... seri, 06.06.2022/06/2022 tarih ve dönemli faturalara yönelik 65.563,83TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir.Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle;hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 45/1-b ve madde 45/1-ç1 bentlerine göre kaçak kullanım süresi toplamda 12 aydan daha fazla olduğu halde, kaçak + kaçak ek süreyi 270 gün şeklinde hesaplamasının ve kaçak elektrik bedeli hesabı için 180 gün ve ek tüketim bedeli için 185 gün esas alınarak mevzuata uygun olarak hesaplama yapılması gerekirken aksi yönde hesaplama içeren raporun esas alınmasının hatalı olduğu,davacı adına tanzim edilen kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden yapılması gereken kaçak fatura hesaplamasında ise mevzuat dahilinde kaçak hat'ta kullanım yapılan gücün hesaba dahil edilmesi gerektiği ,yapılan hesaplamada harici kaçak hatta kullanım yapılan 8400 Watt güç esas alındığının görüldüğü, davacının tüketim ekstresi incelendiğinde, davacının hesaba dahil edilen 1 yıllık süreden daha fazla kaçak yöntemi ile hattan enerji kullandığının anlaşıldığı,mevzuat dahilinde 365 günlük yapılan kaçak ve ek tahakkuk hesaplanması gerektiği, buna göre Madde 45/1-b bendine göre 180 gün kaçak tüketim süresi, aynı maddenin 1-ç bendine göre de 185 gün kaçak ek tüketim süresi hesaplanması, günlük çalışma süresinin ise 45/3-c bendine göre 14 saat olarak alınması gerektiği, tüketim ekstresi T zaman kayıtlarının da kullanım saat aralığını doğruladığı, ayrıca davacının bu dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağı öncesinde adına tanzim edilmiş ... seri numaralı mükerrer tutanak bulunduğundan tarifenin iki katı göz önüne alınarak hesaplama yapılması gerektiği, 0,6 Diversite değerinin hesaba dahil edilmemesi gerektiği, fakat hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu değer dahil edilerek hesaplama yapılmış olup hatalı hesaplama içerir rapor nazarı ile tesis edilen hüküm kurulduğu,hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda, yukarıda izah edilen nedenlerle hatalı şekilde hesaplanan asıl alacak tutarı üzerinden yapılan faiz ve KDV hesabı da dolayısıyla hatalı olup bu sebeple de işbu raporun kabulü ve hükme esas alınmasının mümkün olmadığı,ayrıca kaçak tutanaklarının aksi sabit olana kadar resmi belgelerden olduğuna dair yargıtay kararları bulunduğu, kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava, menfi tesbit talebine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davalı şirket personelince 11.04.2018 tarihinde yapılan kontrolde ... numaralı tüketim noktasına ait adeste 03.06.2022 tarihinde yapılan kontrolde ... numaralı kayıtlı sayaç öncesinden alınan harici bir hat ile birtakım cihazların beslendiği tespit edilerek ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı tanzim edilmiş ,bu tespite istinaden 15.07.2014 tarihli ve ... seri numaralı kaçak elektrik zabıtı düzenlenmiş ve 25.490,29 TL ve 139.993,20 TL tutarında kaçak elektrik faturaları tahakkuk ettirilmiştir. ... Sayılı dosyasında alacaklı ... tarafından , borçlu ...-... (...) aleyhinde 165.483,49 Tl asıl alacak,1.059,10 Tl geçmiş dönem gecikme faizi,190,653 Tl KDV olmak üzere 166.733,22 Tl Toplam alacağın tahsili için ilamsız takip yapılmıştır.Davalı tarafça ,davacının bu dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağı öncesinde adına düzenlenmiş ,... seri numaralı (mükerrer kullanıma ilişkin tutanak) ibraz edilmiştir.Kaçak tutanaklarının , bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 204. maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. ( Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 21.10.2021 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/10580 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.) Somut olayda ,davalının harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığı tesbit edilmiş olup,sözkonusu tutanakların aksi ispatlanamamıştır.Mahkemece yargılamada alınan bilirkişi raporunda özetle;davalı tarafça düzenlenen kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında ifade edilen, sayaç öncesinden alınan harici bir hat ile birtakım cihazların beslendiği şeklindeki tesbitin kaçak elektrik kullanımı olduğu,yapılan kaçak tahakkuk hesaplamasında, dava takip tarihine kadar Kaçak elektrik bedeli olarak 90.369,70TL, gecikme zammı bedeli olarak 1.107,11TL, gecikme zammı KDV bedeli olarak 199,27TL toplam 91.676,08TL alacaklı olduğunu\" kanaati, dava takip tarihine kadar Kaçak elektrik bedeli olarak 98.485,43TL, gecikme zammı bedeli olarak 1.215,45TL, gecikme zammı KDV bedeli olarak 218,78TL toplam 99.919,66TL borç hesaplandığı görüşü bildirilmiştir.Kaçak tutanağı tanzim tarihinde yürürlükte bulunan EPTHY hükümleri incelendiğinde ; Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleriMADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken AYRI BİR HAT ÇEKMEK SURETİYLE dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması; MADDE 44 / 3 'de 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 45'inci maddesinde ; Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre düzenlenmiştir.MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.Hükmü yer almaktadır.Davacının bu dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağı öncesinde adına tanzinı edilmiş ... seri numaralı mükerrer tutanak tespit edildiğinden tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılmıştır.Yönetmelik hükümlerinde doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi koşuluyla, başlangıç tarihinden kaçak elektrik tüketiminin başladığı tesbit edilen tarihe kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılabileceği düzenlenmiştir. İlgili yönetmeliğin Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasına ilişkin MADDE 44 / 3 'de; 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanacağı düzenlenmiş olup, kullanım faktörü olan 0.60 ile çarpılacağı yönünde bu kaçak şekli ile ilgili düzenleme bulunmadığından ,bilirkişi raporunda ise hesaplamada kullanım faktörünün de dikkate alındığı anlaşıldığından,sözkonusu raporun hatalı hesaplama içerdiği anlaşılmıştır.Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 45/1-b ve madde 45/1-ç1 bentlerine aykırı olarak, kaçak + kaçak ek süreyi 270 gün şeklinde hesaplaması hatalı olmuştur. Kaçak elektrik bedeli hesabı için 180 gün ve ek tüketim bedeli için 185 gün esas alınarak , ayrıca , kaçak elektrik tespit tutanağında tesbiti yapılan güç hesaba dahil edilmesi gerekirken, (kaçak tutanağında kaçak hat üzerinde bulunan cihazların kurulu gücü tespit edilmiş olmasına rağmen ) süre yönünden hatalı hesaplama yapıldığı gibi, harici kaçak hatta kullanım yapılan 8400 Watt güç esas alınması da hatalı olmuş,bilirkişi ek raporu ile de itirazların karşılanmadığı görülmüştür. Bu sebeplerle,davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine göre ve itirazları da karşılayacak şekilde denetime elverişli rapor alınması için kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04/03/2025