T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1980
KARAR NO: 2025/628
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/04/2024
NUMARASI: 2022/885 E - 2024/290 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 04/03/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin \"... Mah. ... Cad. ... Pasajı No:... Fatih/İstanbul\" adresinde bulunan işyerinde ayakkabı üretimi yaptığını, söz konusu işyerini 01.04.2022 tarihinde kiralayıp 17.06.2022 tarihinde fiilen taşındığını, aynı gün elektrik abo- neliği için müracatını yaptığını, (müracat sırasında işyerinin 01.04.2022 tarihinde kiralandığının ve 17.06.2022 tarihinde fiili olarak işe başladığının görevliye bildirildiğini) ... tesisat no'lu işyerinde ... marka ... seri no'lu üç fazlı elektronik kombi sayaç bulunduğunu, müvekkilinin işyerine gelen ... görevlilerinin \"tesisatta bulunan ... marka ... seri no'lu sayacı sistemde kayıtlı sayaç olmadığı\" gerekçesiyle söküp götürdüklerini ve muayene tabi tutacaklarını söylediklerini, müvekkilinin tüm işlemleri Yönetmelik ve kanuna uygun şekilde yaptığını ve fiili taşınmanın gerçekleştiği 17.06.2022 tarihinden itibaren tüketimlerden sorumlu olduğunu, İşyeri elektriğinin hiçbir bildirim yapılmadan 14.10.2022 tarihinde kesildiğini, bu tarihte dahi kullanıma ilişkin olarak 2 adet fatura ödemesi yaptığını, müvekkilinin başkasının borcunu ödemeye zorlanamayacağını, buna rağmen yönetmeliğe aykırı olarak müvekkiline kaçak elektrik fatu- rası gönderildiğini, oysa müvekkilin tüketimi engelleyecek şekilde sayaca ve tesisata hiçbir müdaha- lesinin olmadığını beyanla; Davalı ... tarafından müvekkiline haksız olarak tahakkuk ettirilen kaçak elektrik faturasının ve kaçak işlemlerinin iptaline, müvekkilinin İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasındaki 140.406,68 TL takip miktarı kadar borçlu olmadığının tespitine, davalının % 20 oranında kötüniyet tazminatı ile mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirket personelince davacının işyerinde 23.09.2022 tarihinde yaptıkları kontrolde, tesisatta sözleşmesiz ve kayıtsız sayaçtan kaçak elektrik kullan- dığının tespit edildiğini,bunun üzerine Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1-a ve 42/1-c maddesi kapsamında davacı hakkında 23.09.2022 tarihli ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, tutanağa istinaden aynı yönetmeliğin 43,44 ve 45. Maddelerine uygun olarak tespit edilen 38.032 kWh üzerinden, aynı yönetmeliğin 46/1-2. Maddesine göre de 140.406,68 TL kaçak elektrik faturası tahakkuk edilerek davacıya gönderildiğini, davacı taraf \"yapılan işlemlerin doğru bulgu ve belgeye dayanmadığını\" beyan etmekte ise de, müvekkili şirketin tüketim ekstreleri ve yerinde yapılan incelemelere dayanarak yapılan tespit ve hesaplamaların yönetmeliğe uygun bulundu- ğunu, davacı taraf \"iş yerini 01.04.2022 tarihinde kiraladığını, 17.06.2022 tarihinde işyerine fiilen taşındığını, taşınmazda bulunmadıkları süre için yapılan kullanımların kendilerine kaçak tahakkuku adı altında yansıtıl- dığını\" iddia etmiş ise de, zabıt tarihi olan 23.09.2022 tarihi itibariyle işyerinde abone sözleşmesi olmadan kaçak elektrik kullanıldığının sabit olduğunu, ayrıca davacı tarafın dava dışı ... ile 18.10.2022 tarihinde abonelik sözleşmesi imzaladığını, kendisine abonelik verilmediğini bilmesine rağmen elektrik kullanımı gerçekleştirdiğinden hakkında 23.09.2022 tarihli tutanağın düzenlendiğini, buna ek olarak davacı tarafın müvekkiline yaptığı 06.09.2022 tarihli başvuru formunda sistemde gözüken kayıtlı sayacın değil, tesisatta bulunan kayıtsız sayacın tüketiminin esas alınması şeklinde bir talepte bulunduğu görülmüş olup, bu durumda davacının tesisatta bulunan sayacın kayıtsız olduğunu bildiği halde elektriği kaçak olarak kullanmaya devam ettiğini ikrar ettiğinin anlaşıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibinde 135.079,83 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ... nolu tutanağa istinaden, davalı müvekkil şirket tarafından, zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 43, 44 ve 45 maddeleri ışığında tespit edilen 38032 kwh kaçak elektrik tüketim miktarı karşılığı olarak zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 46/1-2. maddesi ışığında, 140.406,68 TL kaçak elektrik faturası tahakkuk edildiğini, davacının süresinde kaçak elektrik borcunu ödememesi nedeniyle davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, her ne kadar davacı \"müvekkili şirketin gerçekleştirmiş olduğu kaçak elektrik tespit ve tahakkuk işlemlerinin, doğru bulgu ve belgelere dayanmadığından hatalı olduğunu\" iddia etmişse de müvekkili şirket tüketim ekstreleri ve yerinde inceleme bulgularına dayalı olarak somut olaya ve mev- zuata uygun tespit ve tahakkukta bulunduğunu, ayrıca davacı \"faturaya kayıp kaçak, dağıtım, iletim ve perakende satış bedelinin yansıtılamayacağını\" iddia etmişse de, işbu bedellerden yalnızca dağıtım bedeli faturaya yansıtılmış olup dağıtım bedelinin faturaya yansıtılmasına ilişkin kanuni bir engel bulunmadığını, diğer yandan davacı yanca faturaya yansıtıldığı iddia olunan kayıp kaçak, iletim ve pera- kende satış bedellerinin zaten faturaya yansıtılmadığını, davacının bu yöndeki yersiz iddiasının nazara alınmaması ve davacı yanın haksız ve mesnetsiz iddialarını içeren davasının reddinin gerektiğini, bilirkişi raporunda ise yaklaşık 3 sene kontrol yapmayan davalı müvekkil şirketin, 17.06.2022 tarihinde, davacı tarafından yapılan abonelik başvurusu üzerine kaçak kullanımından haberdar olduğu ve bu sebeple normal dönem faturasının, 17.06.2022 - 23.09.2022 tarihleri arasındaki 98 gün için 8,35 kw, 0,6, 7h ve 1,418502 TL/kw birim değer üzerinden hesaplanan 3.436,86 kwh tüketim miktarı esas alınarak tespit edilen fatura tutarının 7.259,78 TL olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirilmişse de, işbu görüş ve kanaatin doğru olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak elektrik faturası değil, normal dönem faturası hesabı yapılmış olup söz konusu hesapta esas alınan verilerin dayanağının ne olduğu ve bu değerlerin ne şekilde tespit edildiğinin rapor içeriğinden anlaşılamadığını, ayrıca kaçak elektrik faturası ile normal dönem faturasının tahakkuk metodunun farklılık arz ettiğini, esas alınan verilerin neye göre belirlendiğinin rapor içeriğinden anlaşılamadığını, raporun denetime elverişli olmadığını, Davacının kaçak elektrik kullanımının aksi sabit olmayan tutanaklar ve dosya kapsamı ile ispat edildiğini, yapılan faturalama ve hesaplamada hata bulunmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. Bu itibarla müvekkil şirket tarafında gerçekleştirilen tespit ve tahakkuk mevzuata uygun olup ihtilaf konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken ve zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri aşağıdaki gibidir; İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı 23.09.2022 tarih ... nolu kaçak elektrik tespit tutanağına dayalı olarak tahakkuk olunan faturalar nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmektedir. Davalı ise, kaçak kullanımın mahallinde usulen düzenlenen ve aksi sabit olmayan tutanak ile tespit edildiğini, yapılan tespit, tahakkuk ve faturalamada bir hata bulunmadığını iddia etmektedir.Dava konusu borcun dayanağını oluşturan tutanak tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği\" nde; Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasıMADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesap- lanarak tespit edilir.(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçiril- meksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;a) Meskenlerde; 5 saat,b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz. (2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. (3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır.Dosya kapsamından;Davalı ...'ın saha ekiplerince, davacının kullanımında bulunan \"... Mh. ... Cad No:..\" adresinde ayakkabı imalatı alanında faaliyet gösteren işyerinde, 23.09.2022 tarihinde yapılan kontrolde, \"sözleşmesiz ve kayıtsız sayaçtan elektrik enerjisi tüketildiği\" tespit edilmekle davacı adına 23.09.2022 tarihli ve ... nolu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği, İş bu tutanağa istinaden, davalı şirket tarafından, 38032 kwh kaçak elektrik tüketim miktarı karşılığı olarak 140.406,68 TL kaçak elektrik faturası tahakkuk edildiği, Faturanın son ödeme tarihinde ödenmemesi nedeniyle davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılarak 140.406,68 TL asıl alacak + 1.638,08 TL gecikmiş gün faizi + 294,85 TL faizin KDV'sinden ibaret 142.339,61 TL alacağın tahsili talebiyle 24.10.2022 tarihinde ilamsız takibe girişildiği, borçlunun \"takip dosyasından haricen haberdar olunduğu, müvekkilinin icra dosyasına konu bir borcu, kaçak kullanımı vs. bulunmadığı, alacaklı gözüken kurum tarafından müvekkilinin elektriğinin haksız olarak kesildiği, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/343 D.iş sayılı dosyasından verilen tedbir kararı ile elektriğin geri açıldığı, ayrıca işbu dosyaya konu borç ve fatura ile ilgili olarak İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/885 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığı, bunun dışında müvekkilin elektrik kalmış olduğu günler için tazminat davası açılacağını, ara buluculuk aşamasında olunduğunu\" beyanda itirazda bulunduğu anlaşılmaktadır.Konuyla ilgili olarak görüşüne başvurulan Elektrik Mühendisi Dr. ... 04.04.2023 tarihli raporunda;Davacı ... Ayakkabı firmasının bulunduğu \" ... Mah. ... Cad. No: ... Fatih/İstanbul \"adresindeki ... no'lu Hizmet Noktasında ... görevlileri 23.09.2022 tarihinde saat 11:03 civarında yaptıkları inceleme neticesinde, tesisatta ... marka 2018 imal yıllı ... seri no'lu kayıtsız sayaç bulunduğunu tespit ederek 23.09.2022 tarih ve ... seri no'lu kaçak elektrik tespit tutanağını düzenlemişlerdir. Tespit sırasında sayaca ve bağlı olduğu tesisata tüketim kaydını engelleyecek ya da sayaca eksik tüketim kaydettirecek herhangi bir müdahale yapıldığına yönelik bir tespit yoktur, kaçak abonesiz kullanım ile gerçekleşmiştir. Tespit sırasında sayaç endeksi 39814 kWh olarak tutanağa yazıldıktan sonra sayaç sökülerek yerine kayıtlı 0000 endeksli yeni kurum sayacı takılmıştır.Dosyada bulunan İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/343 D. İş sayılı Menfi Tespit dosyasında ... Ayakkabı firması vekili menfi talep dilekçesinde; ... Mah. ... Cad. ... Pasajı Blok No:... Fatih/İstanbul adresinde bulunan işyerini 01.04.2022 tarihinde kiraladıklarını, işyerinin mal sahibi tarafından kullanılabilir hale getirildikten sonra müvekkilin 17.06.2022 tarihinde işyerine taşındığını, aynı gün müvekkilinin eski işyerindeki elektrik aboneliğini iptal ettirerek yeni iş yerindeki 7971361000 no'lu tesisat için yeni abonelik yaptırdığını, ancak ... görevlilerinin 23.09.2022 tarihinde yaptıkları kontrolde tesisatta bulunan sayaç ile sistemde bulunan sayacın birbirinin aynı olmadığı gerek- çesiyle tesisatta bulunan ... marka ... bulunan sayacı muayene amaçlı söküp götürdüklerini ve tesisata yeni bir sayaç taktıklarını, müvekkilinin 01.04.2022 - 17.06.2022 tarihleri arasında işyerini tamirat nedeniyle kullanamadığını, bu nedenle 17.06.2022 tarihinden sonra sayacın kaydettiği kendi tüketimleri oldu- ğundan buna karşılık olan tüketim bedelinin kendilerinden istenmesi gerektiğini, buna karşın ...'ın sökülen sayaçta 01.04.2022 tarihinden önce kayıtlı olan tüketimi müvekkile fatura ederek tesisatta önceki dönem borçları tahsil etmeye çalıştığı, ... görevlilerinin borcun kapatılmasını isteyerek müvekkili elektriğin kesilmesi ile tehdit ettikleri ve elektriği cebri yolla kestiklerini, ...'a yapılan müracaatların sonuçsuz kaldığını, ...'ın yaptığı tüm işlemlerin müvekkile haber verilmeden yapıldığını, işyerinde elektriğin kesik olması sebebiyle telafisi zor kayıplar meydana geleceğinden dava sonuçlanana mahkemenin belirleyeceği miktar üzerinden ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği görülmüştür.Dosyadaki bilgilere göre davacı taraf 17.06.2022 tarihinde ... no'lu tesisatın bulunduğu işyerine taşındığında tesisatta ... marka ... seri nolu üç fazlı, elektronik kombi sayaç bulunmaktadır. Davacı taraf söz konusu tesisatta abonelik sözleşmesi için müracaatını yaptığında, ... görevlisi sistemde ... (...) marka ... seri no'lu sayacın kayıtlı olduğunu görmüştür. Davacı taraf 17.06.2022 tarihinden itibaren söz konusu tesisatta elektrik kullanmaya başladıklarını, ... marka ... seri no'lu sayaçta 17.06.2022 tarihinden itibaren kaydedilmiş tüketimden sorumlu olduklarını beyan ederek bu tarihten sonra tesisata yeni takılan ... marka ... seri no'lu sayaçta kaydedilen tüketime göre faturalandırma yapılmasını ...'tan talep ettiği görülmektedir.Buna karşı ... ekibi muhtemelen endeksörden gelen ihbar üzerine 23.09.2022 tarihinde tesisatta yaptıkları kontrolde kayıtsız sayaçla elektrik kullanıldığını gördüklerinden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği' 42. Md göre kaçak işlemi yapmışlardır.Davacı taraf işyerini 01.04.2022 tarihinde mal sahibinden kiraladığını beyan etmekte ise de, dosyaya dahil edilmiş bir kira sözleşmesi yoktur. Davacı taraf söz konusu işyerini 17.06.2022 tarihinde kullanmaya başladıklarını ve bu tarihte ...'a yeni abonelik için müracaat ettiklerini, ancak abonelik verilmediğini, sonradan anladıklarına göre tesisatta kendilerine ait olmayan önceki dönem birikmiş borç olduğunu ve bu borcun kendilerinden talep edilmesi nedeniyle abonelik verilmediğini beyan etmektedirler.Aşağıda verilen Yönetmelik maddesine göre ise yeni abonelik başvurusu yapan tüzel veya gerçek kişiden kendisine ait olmayan önceki dönem borçlarının istenemeyeceği, ödenmeyen borç meydana geldiğinde elektriğin kesileceği açıkça belirtilmiştir.\"Zamanında ödenmeyen borçlar MADDE 35 (2) Tüketicinin elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ödemelerini son ödeme tarihine kadar yapmaması durumunda görevli tedarik şirketi tüketiciye yazılı olarak en az 5 iş günü Ödeme süresini içeren ikinci bildirimde bulunur. Görevli tedarik şirketi yazılı bildirimle birlikte kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır.(3) İkinci bildirimde ödeme yükümlülüğünün belirtilen sürede yerine getirilmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceği de belirtilir.Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez.(4) Tüketicinin öngörülen ödemelerini. ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde dağıtım şirketi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir ve kesme bildiriminin bir örneği kullanım yerine bırakılır. Kesme bildiriminde, kesme tarihine, saatine, mühür bilgilerine, endeks değerlerine ve kesmeyi yapan çalışana ait sicil numarasına veya şirket tarafından belirlenen koda yer verilmesi zorunludur. Tüketiciye elektriğinin kesildiği, ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla da bildirilir.(6) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına, görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönetmelikte belirlenen oranı aşmamak üzere, gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı günlük olarak uygulanır.(7) Borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan tüketicinin, birikmiş borçlarını gecikme zamları ile birlikte peşin ödeyerek veya görevli tedarik şirketi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt ederek görevli tedarik şirketine başvurması halinde tüketicinin elektrik enerjisi yeniden bağlanır.(8) Aynı kullanım verine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, veni tüketicinin üstlenmesi talep edilemez.(9) Tüketicinin borcu nedeniyle, aynı tüketicinin başka bir perakende satış sözleşmesine konu kullanım yerinin elektriği kesilemez.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır. Somut olayda: Davalı ... görevlileri davacının tesisatında bulunan ... marka ... seri no'lu kayıtsız sayacın endeksini 23.09.2022 tutanak tarihinde 39814 kWh olarak tespit etmiştir. Söz konusu endeks sayısı sayacın uzun süredir tesisatta kaldığını göstermektedir. ...'a göre kaçak kullanım süresinin başlangıcı geriye dönük 17.08.2018 tarihine kadar gitmektedir. 17.08.2018 tarihinde ise söz konusu tesisatta başka bir tutanak düzenlenmiş olup, tutanak başka bir şahıs adına düzenlenmiş olup, işyerinin kahvehane olarak kullanıldığı ve endeksin 1782 kWh olduğu görülmektedir. Tutanağa göre söz konusu sayacın kayıtsız ve abonesiz olarak kullanıldığı belirtilmiştir. Bu durumda 17.08.2018 tarihindeki tesisatın durumu 23.09.2022 tarihinde de devam etmiştir. Davacıya 39814 - 1782 = 38032 kWh tüketimin tümü kaçak olarak tahakkuk ettirilmiştir. Davalı taraf söz konusu tesisatta 17.08.2018 - 23.09.2022 tarihleri arası yaklaşık 3 sene kontrol yapmamıştır. Bu durumda da sayaç sürekli olarak kayıtsız olarak kullanılmıştır. Oysa, ...'ın aboneliği olmayan bu tesisatta anılan süreçte bir çok kere tespit yapıp gerektiğinde tutanak düzenlemek suretiyle elektriği fiziki olarak kesmesi ve kaçak kullanımları yapan şahıs ya da şirketleri tespit ederek, bunlara kaçak tahakkukları gerçekleştirmesi gerekirdi. Buna ait Yönetmelik maddesi aşağıda verilmiştir.Elektriğin kesilmesi ve bağlanması MADDE 49 — (1) Aşağıda belirtilen hallerde dağıtım şirketi tarafından; a) Kullanım yerinin tahliye edilmesi nedeniyle ikili anlaşma veva perakende satış sözleşmesi sona erdirilerek elektrik tüketilmeyen,b) İkili anlaşması ve perakende satış sözleşmesi bulunmayan,Buna ek olarak işletmenin yakınında bir çok işletme olduğu düşünülürse, söz konusu işletmedeki faaliyetin tespit edilmemesi mümkün değildir. Dosyaya konu olan kaçak kullanım ise, böyle bir kontrol sırasında değil de, davacının işyerinde faaliyete başladığı 17.06.2022 günü yeni abonelik için ...'a müracaat etmesiyle ortaya çıkmıştır. O halde, davacı ile 17.06.2022 tarihli yeni abonelik müracatının Yönetmeliğin 35. Maddesine göre kabul edilerek tesisatta bulunan kayıtsız ... marka ... seri no'lu sayacın sökülerek yerine 0000 endeksli kurum sayacının takılması gerekirken, bu işlem 18.10.2022 tarihinde davacıya yeni abonelik verilerek yapılmıştır.Neticede, davacı taraf ... evraklarına göre resmi abonelik müracaatını 17.06.2022 tarihinde yapmıştır. Bu tarihte davacı tarafa yeni abonelik verilmesi gerektiği görüşüyle, davacı tarafa kaçak işlemi yapılamayacağı kanaatindeyim. O halde, 23.09.2022 tarihli kaçak tutanağı için uzun süreli kaçak kullanım süresinin ancak 17.06.2022 - 23.09.2022 tarihleri arası olabileceği, yukarıda varılan görüşe göre de kaçak elektrik faturası yerine davacıya normal tüketim faturası tahakkuk ettirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu kanaate dayanak davalı tarafın söz konusu tesisatı 17.08.2018 - 23.09.2022 tarihleri arası yaklaşık 3 sene denetimsiz bırakmasıdır. Normal tüketim faturası aşağıdaki gibi olmalıdır.Davacının Sorumlu Olduğu Fatura Dönemi : 17.06.2022 - 23.09.2022 Tarihleri arası 98 gün Enerji miktarı : 8,35 kW x 0,6 x 7 h/gün x 98 gün = 3.436,86 kWh Enerji bedeli : 3.436,86 kWh x 1,418502 TL/kWh = 4.875,19 TL. Dağıtım bedeli : 3.436,86 kWh x 0,321610 TL/kWh = 1.105,33 TL. BTV : 0,05 x 3.436,86= 171,85 TL. Ara Toplam : 6.152,36 TL. KDV : 1.107,42 TL. Fatura tutarı : 7.259,78 TL. Son Ödeme Tarihi : 10.10.2022 Davacı tarafın menfi tespit davasında ödemesi gereken meblağın Kdv dahil 7.259,78 TL. Olabileceği kanaatine varılmıştır.\" şeklinde görüş bildirilmiştir. Kullanım şekli/ kaçak tüketimin varlığı;Somut olayda, davacı dava konusu mahalli 01.04.2022 tarihinde kiraladığını ve 17.06. 2022 tarihinde fiilen kullanmaya başladığın beyan etmiş olup bu durumda dava konusu 23.09.2022 tarih ve ... nolu tutanağın düzenlendiği gün itibariyle davacının bu mahalde fiili kullanıcı olduğu tartışmasızdır.Dosyaya ibraz olunan sözleşme içeriğinden, davacının tutanakta belirtilen mahal/iş yeri ile ilgili olarak 18.10.2022 tarihinde elektrik aboneliği sözleşmesi imzaladığı, tutanak tarihi (23.09. 2022) itibariyle davacının /veya başka bir kişinin abonelik sözleşmesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.Diğer yandan davacı ...'a ibraz ettiği 06.09.2022 tarihli Başvuru Formu'nda, \"17.06.2002 tarihinde ... hizmet numaralı adresimizden aboneliği kapatıp ... hizmet numaralı \"... Mh. ... Cad. No: ...\" adresine taşındık. Aynı gün sözleşme yaptık. Yalnız sistemde gözüken sayaç değil de, kayıtsız ve üzerinde 34.000 işaret bulunan ... Marka ... seri nolu sayaç vardı. Biz de 186 çağrı merkezini aradık. Gelen giden olmadı. 23.08.2022 -... dilekçe ile Bayrampaşa Fen Servisi sayacı kayıt altına aldı. Bizim hem sözleşme, hem de vergi açılışı yapacağınız çevre araştırması gösterecektir. 34000 işareti biz kullanmadık. Kayıt edilen sayacın 34.000 işaretten sonrasının tarafımıza normal sözleşmeli fatura edilmesini arz ederiz\" şeklinde beyanda bulunduğu gözetildiğinde yine tutanağın düzenlendiği (23.09.2022) tarih itibariyle tesisatta takılı olan ... Marka ... seri nolu sayacın kayıtsız olduğu anlaşılmaktadır.Bilirkişi raporunda \"davacı taraf ... evraklarına göre resmi abonelik müracaatını 17.06.2022 tarihinde yapmıştır. Bu tarihte davacı tarafa yeni abonelik verilmesi gerektiğinden, davacı tarafa kaçak işlemi yapılamayacaktır\" denilmiş ise de, aboneliğin tesis edilip edilmemesine ilişkin ihtilaf bu davanın konusu olmadığı gibi, söz konusu ihtilafın tarafı olan ...'da bu davada taraf değildir. Yargılamanın davanın tarafları ve dava konusu ihtilaf ile sınırlı olarak yürütüleceği iş bu davada davalının ..., dava konusunun ise kaçak elektrik kullanımına dayalı borç olduğu dikkate alındığında iş bu davanın tarafı ve konusu olmayan hususların yargılamaya dahil edilmesi, bilirkişinin bu yöndeki görüşünün benimsenmesi doğru değildir.Bu bilgilere göre, davacının 23.09.2022 tarihi itibariyle söz konusu mahalde sözleş- mesiz olarak ve kayıtsız sayaçtan elektrik kullandığı, bu şekildeki kullanımın yönetmeliğin 42/1-a maddesi gereğince kaçak kullanım olduğu sabit hale gelmiş olup hakkında kaçak tahakkuku yapılması gerektiği her türlü şüpheden uzaktır.Kaçak kullanım süresine gelince, a.)Dosya içinde mübrez hesap bültenine göre davalı taraf kaçak kullanımın başlan- gıcını 17.08.2018, bitişini 23.09.2022 olarak almış, iki yıldan daha fazla bir süre için kaçak tahakkuku yapmıştır. Yönetmeliğin 45/1-a maddesinde \"kaçak kullanım süresinin 12 ayı geçemeyeceği\" şeklinde düzenleme yapıldığı gözetildiğinde, davalı tarafça yapılan tahakkuk yönetmeliği aykırıdır.b.) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, kaçak kullanım süresinin ancak 17.06. 2022 - 23.09.2022 tarihleri arası olabileceği belirtilmiş, (neticede normal tüketim hesabı yapılmış) ise de, dosya içinde mübrez ticaret sicili kayıtlarını tetkikinden davacı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti'nin daha önce başka adreste faaliyet gösterirken 21.04.2022 tarihli belgeye istinaden 26.04.2022 tarihi itibariyle \"... Mh. ... Cad. No: ... Fatih/İstanbul\" adresine naklinin tescil edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında davacının 26.04.2022 tarihinden önce belirtilen adreste fiili kullanıcı olduğuna dair somut bilgi ve belge bulunmamaktadır.Kira sözleşmesi, vergi kaydı, çevre araştırması vs sunulmamıştır.Bu durumda en azından tutanak tarihi olan 23.09.2022 tarihinden 26.04.2022 tarihine kadar kaçak tahakkuku yapılabileceği sonucuna varılmaktadır.Hal böyle olunca, önceki bilirkişiden yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda kaçak tüketim hesabı hususunda ek rapor alınarak hasıl olacak sonuç doğrultusunda karar tesisi gerekirken, hükmü elverişli olmayan rapor esas alınması, ilk hükmün davacı tarafça istinaf konusu edilmediği ve kararda belirtilen borç miktarı itibariyle davalı lehine usuli kazanılmış hak doğacağı gözetilerek karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 04/03/2025