T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/101 Esas
KARAR NO\t: 2024/1059
DAVA\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 09/02/2021
KARAR TARİHİ\t: 07/11/2024
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 25/11/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ..... İhtiyaç ve Gıda Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti.; ...... bank ..... Şubesine ait 10.02.2012 keşide tarihli ve ..... numaralı ve 90.000,00 TL bedelli çeki keşide ederek dava dışı ..... Vip Gıda San. Tic. Ltd.Şti.'ne verdiğini, muhatap bankada çek karşılığı bedeli hazır bulundurduğunu, akabinde müvekkil 18.04.2012 tarihinde Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Eski Nosu:.....) Esas sayılı dosyası üzerinden, müvekkil keşideci ile birlikte namına çek keşide edilen ..... Gıda San. Tic. Ltd.Şti., ...... ve ...... Med. Gıd. Hay. Nak. Ve Yapı Sis. San. Ltd. Şti.'nde borçlu görüldüğü, kambiyo senetlerine mahsus icra takibine muhatap olduğunu, müvekkil şimdiye kadar çeki yazılmamış ve haciz tehdidine maruz kalmamış basiretli bir tacir olup, çek keşidecisi olmanın verdiği sorumlulukla icra dosyasına, çek bedeli olan 90.500,00 TLyi icra dosyasına derhal ödediğini, ödemenin ardından, müvekkil şirketin çek keşide ettiği ..... Gıda San. Tic. Ltd.Şti.nin çeki çalındığı, nama yazılı çekin ...... Gıda San. Tic. Ltd.Şti. şirketinin rızası dışında sahte kaşe ve imza ile cirolandığı diğer cirantalar ile son hamil davalı ...... eline geçtiği ve ardından davalı ...... tarafından icra takibine konu edildiğini, davalının yetkisiz hamil olduğunu belirterek, müvekkil şirketin Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... (Eski Nosu:.....) Esas Sayılı takip dosyasında, bankada çek karşılığı bulunduran ve çekinin arkası yazılmamış olan müvekkilin çek ve icra takibine dair işleyen faiz, çek tazminatı, çek komisyonu, harç, icra vekalet ücreti vesair feriler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili davalının yetkili hamil olduğu, çek ziyaı ile ilgili verilen kararların yetkili hamili bağlamadığı, keşideci davacının çek bedeli dışında diğer fer’ilerden de sorumlu olacağının açık olduğu beyan ve iddia edilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ...... esas ...... sayılı ve 07/04/2022 tarihli kararı ile; \"Dava menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ...... seri nolu, 90.000,00 TL bedelli, davacının keşidecisi olduğu çekin, davacının lehdara gönderme aşamasında çalınması sebebiyle ve lehdarın imzasının taklit edilmesi sebebiyle davacının davalı olan cirantalara borcu olup olmadığı noktalarında olduğu anlaşılmıştır.
Bakırköy CBS'nin ...... soruşturma nolu dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ..... esas, ..... karar sayılı ilamında; \"Davacı, davaya konu çek de keşidecisi olup, keşideci imzasına itiraz etmemekte, çekdeki lehdar imzasının sahte olduğunu iddia etmektedir. Kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi gereğince ciranta imzalarından birinin sahte olması halinde keşideci imzasının geçerliliği etkilenmeyecektir. Keşideci iyi niyetli senet hamiline karşı sorumlu olmaya devam eder. Keşidecinin lehdar/ciranta imzasının sahteliğini ileri sürmesine olanak bulunmamaktadır. Davaya konu çekte davalı hamil ile davalı lehdar arasında başka cirolar bulunmaktadır. Keşideci ancak hamilin kötü niyetli olduğunu iddia ve ispat ederek senetten doğan sorumluluktan kurtulabilir.\" denmektedir.
Yine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ..... esas, ..... karar sayılı ilamında; \"Davacı keşidecinin kendi imzasına herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Davacı keşideci şirket, diğer davacının imza inkarına dayalı olarak menfi tespit talep etmektedir.oysa ki kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı kuralı mevcut olup, herkes kendi imzasındn sorumludur. Yani lehdar imzasının sahteliği , keşideci açısından bir menfi tespit gerekçesi değildir.Keşideci imzası ikrar edilmiş olmakla, hamile ödeme yapmakla borçtan kurtulabilir. \" denmektedir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre davaya konu senette ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davacı keşidecinin kendi imzasına herhangi bir itirazının bulunmadığı, davacı keşidecinin, lehdarın kaşe ve imzasının sahteliğine dayalı olarak menfi tespit talep ettiği, kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı kuralının mevcut olduğu, herkesin kendi imzasından sorumlu olduğu, kambiyo senetlerinin temelindeki borç ilişkisinden bağımsız olarak mücerret borç ikrarını içerdiği, davalının davaya konu senedi kötü niyetli iktisap ettiği yada iktisabında ağır kusurunun olduğu ispatlanamadığından davanın reddine karar verildiği, \" davacı vekilinin istinaf etmesi üzerine dosya İBAM ..... HD. 'nin ..... esas ..... sayılı kararı ile; \" Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/04/2022 gün ve ..... Esas, ...... Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, \" karar verilerek dosya mahkememizin ...... esasına kaydedilmiştir.
Mahkememiz dosyasına İcra Müdürü bilirkişisi ......'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 05/07/2024 tarihli raporunda özetle; \" 148.386,84 TL FAİZ 1 İLE HESAPLANMIŞ KAPAK HESABI (TALEP EDİLEN %15 FAİZ) 122.145,64 TL FAİZ 2 İLE HESAPLANMIŞ KAPAK HESABI (AVANS) Üzerinden hesaplama yapılmıştır.Davacının çek bedelini davacı borçlunun bankada tutmuş olması, çekin yazılmamış olması gibi itiraz sebepleri Sayın Mahkemenin değerlendirmesi gerekeceğinden Yukarıda istinaf kararında yazılan faiz, vekalet ücreti, çek komisyonu, ihtiyati haciz Vekalet Ücreti, diğer masraflar olmak üzere 122.645,64 TL olarak hesaplandığını\" belirtmiştir.
Yargıtay ....... Hukuk Dairesi'nin ..... esas, ...... karar sayılı ilamında \" Takip tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 Sayılı TTK'nun 783/3. maddesine göre; \"Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10'unu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder\". Çeki keşide eden kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunludur. Somut olayda takip dayanağı 25.02.2014 tarih 40.000 TL bedelli çekin, 25.02.2014 tarihinde muhatap bankaya ibrazında banka tarafından “Yozgat ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... E. sayılı kararı gereği ödeme yapılmamıştır.” şerhi düşüldüğü görülmektedir. 3. kişi tarafından alınan ödeme yasağı kararı nedeniyle müşteki borçlu tarafından karşılığı bulundurulan çek bedelinin ödenmemesinden dolayı çek tazminatından sorumlu tutulması düşünülemez. O halde mahkemece, takipte talep edilen karşılıksız çek tazminatı yönünden takibin iptaline karar verilmesi doğru ise de; işlemiş faiz, komisyon, icra masrafları ve vekalet ücreti yönünden de takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir. \" denmektedir.
\tİş bu ilama göre çekin ibraz tarihinde borçlu tarafından karşılığı bulundurulan ancak ödeme yasağı sebebiyle ödeme yapılamayan çekle ilgili keşidecinin çek tazminat bedelinden sorumlu tutulamayacağı ancak işlemiş faiz, komisyon, icra masrafları ve vekalet ücreti yönünden sorumluluğunun bulunduğunun anlaşıldığı, yine Ankara ..... Hukuk Dairesi'nin ...... esas, ..... karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere avans faizinin esas alınması gerektiği, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda çek tazminat bedelinin 8.577,72-TL olarak hesaplandığı, bu bedel yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacının davalıya Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasından 8.577,72-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının davalıya Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasından 8.577,72-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 585,94-TL ilam harcından peşin alınan 2.240,97-TL harcın ile bakiye 1.655,02-TL'nin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,\t\t\t\t\t\t\t
3-Davacı tarafından sarf edilen 59,30-TL Başvuru Harcı, 2.240,97-TL Peşin Harç olmak üzere toplam 2.300,27-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, \t
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 174,20-TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.674,20-TL den kabul red oranına göre hesaplanan 240,17-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına, \t
5-\tDavacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.577,72-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,\t\t\t\t\t\t\t\t
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,\t\t
7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, \t
Dair, davacı vekili davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/11/2024
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .....