T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1547 Esas
KARAR NO: 2025/326
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/06/2021
NUMARASI: 2020/676 Esas, 2021/540 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 27/02/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunun işletmesinin müvekkili tarafından yürütüldüğü, davalıya ait araçların 06/11/2018-05/09/2019 tarihleri arası ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerini ödemeyen araç sahiplerine 6001 Sayılı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası gereğince ihlalli geçiş tarihinden on beş gün içinde geçiş ücretini cezasız olarak ödeme imkânı tanınmasına rağmen ödemediğini, davalı aleyhine ödenmeyen geçiş ücretleri ile 6001 sayılı kanun 30/5 maddesi gereği tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı gecikme cezası alacağının tahsili için İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, HGS/OGS hesaplarını müsait tutmanın davalının sorumluluğunda olduğunu belirterek icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAPDavalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, incelenen takip dosyası, düzenlenen bilirkişi raporu, toplanıp değerlendirilen delillere göre; davalının ... plakalı aracı ile 06/11/2018-05/09/2019 tarihleri arasında, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı, davalının araçlarını ticari amaçla kullandığı, ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde sonuçlarının bilincinde olduğu, kanaat edinmeye ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre; dava dosyası içeriğinde mevcut İhlalli Geçişler Provizyon Listesine göre davalının araçlarının ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş görüntüleri ile geçiş provizyon listelerindeki geçişlerin eşleştirilmesi sonucunda görüntüler ile liste bilgilerinin örtüştüğü, talep edilebilecek ihlalli geçiş bedelinin 3.760,30-TL olduğu, yasa gereği 4 katı cezasının 15.025,20-TL olduğu, takip öncesi işlemiş faizin 2.382,82-TL ve kdv'sinin 428,91-TL olduğu, davacı tarafın davalıdan toplam 21.593,23-TL talep hakkının bulunduğu gerekçesi ile davacı tarafça açılan davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranında hesaplanan 3.756,30-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; Yerel mahkemenin yetki itirazı hususunda hatalı bir değerlendirme yaptığını, dayanak icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde açılmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeden karar verildiğini, müvekkilinin hesap bakiyeleri incelenmeden rapor hazırlandığını, müvekkilinin hesaplarının uygunluğunu tüm geçişlerde sağladığını, buna rağmen davacı tarafından haksız bir şekilde ihlalli geçiş uygulandığını, davacının kamu kurumu olmayıp özel bir kuruluş olduğunu, davacının kamu kurumu gibi cezai veya idari müeyyide uygulama yetkisi ve görevinin bulunmadığını, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, ancak gerekçeli kararda kısmen red olan kısım için lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini ve yargılama giderleri için de buna göre hesaplama yapılmadığını, kararın bu açıdan da hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Dosya kapsamından davacının 18.781,50 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 2.388,39 TL işlemiş faiz, 429,91 TL KDV olmak üzere toplam 21.599,80 TL nin tahsili için davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itirazı üzerine davacının, itirazın iptali ve takibin devamı için İİK 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede 21.599,80 TL harca esas değer üzerinden iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, toplam 21.593,23-TL alacak yönünden davanın kısmen kabulüne ve % 20'si oranında icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir. Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili, Yerel mahkemenin yetki itirazı hususunda hatalı bir değerlendirme yaptığını, dayanak icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde açılmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur. İlk derece Mahkemesince davalının icra dairesinin yetkisine ilişkin itirazının HMK 10 ve TBK 89 maddesi gereği alacaklının yerleşim yeri de yetkili olduğundan reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunduğu, İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 10. maddesi uyarınca takipte akdin ifa edileceği yer icra müdürlüğü de yetkili olduğu, sözleşmeye göre akdin ifa yeri yani hizmetin yapıldığı yer İstanbul olduğundan, davalının takipte yetkiye itirazı yerinde olmadığı anlaşılmış, davalının Mahkemenin yetkisine yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, müvekkilinin hesap bakiyeleri incelenmeden rapor hazırlandığını, müvekkilinin tüm geçişlerde hesaplarının uygunluğunun sağlanmasına rağmen ihlalli geçişlerin uygulandığını ileri sürmüştür. Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. Somut olayda, İlk derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporundan, davalıya ait araçların davacının işlettiği köprü ve otoyoldan geçiş yaptığı, geçiş bedelinin 3.760,30-TL olduğu, yasal düzenleme gereği davacının bu geçiş ücreti ile 4 katı tutarında 15.025,20-TL tutarında ceza tutarı, 2.382,82-TLtakip öncesi işlemiş faiz ve 428,91-TL KDV sinin olduğu, davacı tarafın davalıdan toplam 21.593,23-TL alacağı bulunduğu anlaşılmıştır. Davalının ... plakalı aracı ile 06/11/2018-05/09/2019 tarihleri arasında, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan 69 adet geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş sırasında ücretin ödenmediği, yine takip eden 15 gün içinde de ücretin ödenmediği anlaşılmıştır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde de davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğundan ve somut olayda geçiş tarihinden itibaren 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödenmediği anlaşıldığından, davalı vekilinin müvekkilinin geçişler esnasında hesap bakiyesinin uygun olduğu ve hesap bakiyeleri incelenmeden rapor hazırlandığı yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, ancak gerekçeli kararda kısmen red olan kısım için lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini ve yargılama giderleri için de buna göre hesaplama yapılmadığını, kararın bu açıdan da hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Davacı dava dilekçesinde 21.599,80 TL harca esas değer üzerinden işbu davayı açmıştır. Mahkemece toplam 21.593,23-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, 6.57 TL miktar yönünden dava reddedilmiştir. Ancak Mahkemece kabul ve reddedilen kısım yönünden yargılama giderine hükmedilmesi ve reddedilen kısım yönünden de davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde tüm yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılması ve reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi isabetli olmamışsa da kararın kaldırılması halinde davacı lehine karar tarihindeki vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, reddedilen kısım göz önüne alındığında bu durum davalının aleyhine olacaktır. Bu nedenle özellikle istinaf edenin sıfatına göre, aleyhe hüküm kurulamayacağından bu yanlışlığa değinilmekle yetinilmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/676 Esas, 2021/540 Karar sayılı ve 30/06/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 368,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 246,64 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olmak üzere Üye Hakim ...'ın muhalefetiyle oyçokluğu ile karar verildi.27/02/2025
KARŞI OY İlk derece mahkemesinde hükme esas alınan bilirkişi raporunda geçişlerin yapıldığı tarihte davalının hesap kayıtlarında geçiş ücretini karşılayacak bakiye bulunup bulunmadığı araştırılmadan karar verilmiştir. Bu durumda davalıya ait araçların geçiş tarihinde ve geçiş tarihini izleşen on beş gün içinde, OGS HGS kayıtlarında geçiş ücretini karşılayacak yeterli bakiye bulunup bulunmadığı, yeterli bakiye bulunmasına rağmen geçiş ücretinin sistemce tahsil edilip edilmediği hususunda gerekli kayıtlar getirtilerek bilirkişiden ek rapor alınarak sonucunu göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verildiği görüşünde olduğumdan karara muhalif kaldığımı bildiririm.27/02/2025