T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1501 Esas - 2025/92 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2022/1501
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2025/92
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 01/06/2022
NUMARASI\t\t: 2022/6 Esas 2022/410 Karar
DAVACI\t
VEKİLİ\t
DAVALI\t
DAVA\t: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ\t: 04/01/2022
KARAR TARİHİ\t: 14/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 14/02/2025
\tTaraflar arasındaki menfi tespit istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı; taraflar arasında 13/03/2008 tarihli ve 22/08/2008 tarihli genel kredi sözleşmeleri akdedilerek kredinin teminat olarak ipotekler tesis edildiğini, kredilerin ödenmemesi üzerine 24/06/2009 tarihinde Polatlı İcra Müdürlüğü'nün 2009/2423 ( yeni 2016/2026 ) Esas sırasında 95.147,17-TL asıl alacak bedelli takip başlatıldığını, yine Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2425 Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla takip başlatılarak bu dosyadan ... Parsel sayılı ipotekli taşınmazın alacağa mahsuben 54.500-TL bedelle, alacaklı bankaya satıldığını, yine Polatlı 2. İcra Müdürlüğünün 2009/2426 Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi için icra takibi başlatıldığını ve bu dosyadan Polatlı ilçesi Cumhuriyet Mah. 394 ada 58 parsel sayılı ipotekli taşınmazın alacağa mahsuben alacaklı bankaya satıldığını, 2011 yılı içerisinde kredi borcunun yapılandırılarak bir kısım taksitlerin bankaya ödendiğini, kalan taksitlerin ise ödenemediğini, banka tarafından ipoteklerin paraya çevrilmesi sonucu borcun ödendiği bildirildiği halde 9 yıl sonra davalı bankanın, takibi yenileyerek bu kez kefilin taşınmazına haciz koydurup kıymet takdiri yaptırması ile borcun devam ederek ve 900.000-TL gibi rakamlara ulaştığının bildirildiğini, davaya konu kredinin tamamı olmasa da büyük bir kısmının satılan iki taşınmaz ve yapılandırma neticesinde ödenen taksitler ile ifa edildiğini, davalı tarafın, kendisine bilgi vermediğini, borcun varlığı ve miktarının şaibeli olduğunu, yeniden işleme alınan takibin kötü niyetli olduğunu, Polatlı İcra Müdürlüğü 2016/2026 Esas sayılı yenilenen takibine konu borç için talep edilen % 72 temerrüt faizini kabul etmediğini belirterek sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, tedbir kararı verilerek takip ve satış işlemlerinin durdurulmasına, menfi tespit davasının kabulü ile davalıya borçlu olmadığı miktarın tespitine, davalının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle takip konusu alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı; açılan davayı kabul etmediklerini, 2008 yılına ait kredi sözleşmesine konu borcun esas alındığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, 900.000-TL gibi bir tutardan söz edildiği halde dava değerinin 30.000-TL olarak bildirdiğini, bakiye harcın ikmali geretiğini, alacağın tamamının ödenmediğini, kefillerden ... adına kayıtlı ve ... adına kayıtlı ipotekli iki taşınmazın, Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2425 - 2426 Esas sayılı dosyaları kapsamında satıldığını, bu dosyaların kapalı olduğunu, ... Madencilik … Ltd. Şti. adına kayıtlı ... ada/parsel 29.11.2007 tarih ve 15683 yevmiye numaralı taşınmazın banka lehine ipotekli olup Polatlı İcra Müdürlüğü'nün 2021/3075 Esas Sayılı dosyası kapsamında satış işlemlerinin henüz sonuçlanmadığını, Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2423 Esas sayılı ilamsız dosyasının 2016/2026 Esas sayılı dosyanın önceki hali olduğunu ve bu dosyanın halen derdest olduğunu, davacının, sözleşmelere konu kredi bedellerinin tamamını ödediğini ispatlayamadığını savunarak kötü niyetli ve haksız olarak açılan davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde esastan reddine, davacının, alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; kredinin kullandırıldığı tarih itibariyle davalı bankaca ticari krediler için akti %36, temerrüt faizi olarak %72 oranında faiz bildirimi yapıldığı, bu oranlar aşılmadan ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin itiraz edilmeden kesinleştiği, ihtarname ile icra takiplerinin başlatıldığı, icra takiplerinin de itiraz edilmeden kesinleştiği, ayrıca icra takibinden sonra davacılar tarafından icra müdürlüğünden icra taahhüdü verilmek suretiyle takipte uygulanan faiz ve ferileri kabul edilerek banka alacağı ve faizi, ferilerinin bir kez daha kesinleştirildiği, taahhütnamede belirtilen tutarların kısmen ödendiği, taahhüt süresinde icra takipleri durduğu, bu nedenle kefiller aleyhine takip işlemlerine devam edilmediği, taahhütnameye uyulmaması halinde takibin sözleşme şartlarına göre devam edeceğinin taahhütnamede belirtildiği, bu durumda, davalı bankanın, sözleşmeye, ihtarnameye göre alacağını talep etme hakkı bulunduğu, borcun tamamen ödenmediğinin davacının da kabulünde olduğu, bu nedenle kesinleşen borçlar nedeniyle ihtarnameye göre hesaplama yapılıp borcun talep edilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı, davacının davasının reddi gerektiği gerekçesiyle; \" davanın reddine\" ilişkin karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu, yapılan tahsilatların borçtan düşülmediğini, eksik inceleme yapıldığını, Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2423 ( yeni 2016/2026) Esas ve 2425 Esas sayılı dosyalarının incelenmediğini, yapılan tahsilatların ayrıntılı dökümlerinin bulunmadığını, temerrüt faiz oranının araştırılmadığını, yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, gerekçenin yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan menfi tespit istemidir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tHesap kat ihtarnamesi, genel kredi sözleşmesi, Polatyı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2423 Esas sayılı takip dosyasının bir bölümü, 2426 Esas sayılı takip dosyası suretleri, ipotek belgeleri, hesap kat ihtarı, yapılandırma sözleşmesi yer almaktadır.
\tDava konusu Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2423 Esas sayılı takip dosyasında 24/06/2009 tarihli takip talebiyle davalı alacaklı banka tarafından, davacı asıl borçlu ... Mad. Ltd. Şti. ile kefiller ... ve ... aleyhinde ilamsız takip yapıldığı, 95.147,17-TL Asıl alacak + 375,38-TL işlemiş faiz + 18,77-TL BSMV olmak üzere toplam 95.541,32-TL nakit alacağın, takip tarihinden itibaren (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla) asıl alacağa işleyecek faiziyle tahsili talebiyle kredi sözleşmesi, kat ihtarına dayanılarak icra takibi başlatıldığı, davacı borçlunun icra takibinde ödeme emrinin tebliği üzerine borca itiraz etmediği, takibin kesinleştiği görülmüştür.
Kapatılan Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2426 (yeni Polatlı İcra Müdürlüğü 2016/9558 Esas) Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; 24/06/2009 tarihli takip talebiyle, davalı banka tarafından, 2009/2426 esas sayılı icra emri ile ... aleyhinde ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı, 60.000-TL Asıl alacak + 236,71-TL işlemiş faiz + 11,84-TL BSMV olmak üzere toplam 60.248,55-TL alacak yönünden, ipotekli ...Arsa Paylı, 3.Kat 12 Nolu Bağımsız Bölüm Mesken'in satışının istenildiği, asıl alacağa takip tarihinden işleyecek % 72 temerrüt faizi, % 5 BSMV ve masraflarla birlikte tahsilinin talep edildiği, ipotekle taşınmazın, 13/07/2012 tarihinde, ... Şubesine 40.000,00 TL bedelle ihale edildiği, (ihalenin feshi davası açılmış ise de davanın reddedildiği) 13/05/2013 tarihinde kesinleştiği ve 06/06/2013 tarihinde 40.000-TL bedelinin mevduat hesabına aktarıldığı görülmüştür.
Kapatılan Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2425 Esas sayılı dosyasının, dosya kapsamında mevcut olmadığı, yine 2009/2423 Esas sayılı dosyasının yeni hali olan Polatlı İcra Müdürlüğü'nün 2016/2026 Esas sayılı dosyasının bir bölümünün dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmıştır.
Polatlı 2. Noterliği'nin 11/06/2009 tarihli, 4602 yevmiye nolu ihtarnamesinin Davacı asıl borçlu şirkete 17/06/2009 tarihinde tebliği ile toplam 90.430,06-TL nakit alacağın ödenmesi talep edilmiş, 5 günlük atıfet süresi sonrası 23/06/2009 tarihinde borçlunun temerrüte düştüğü, bankaca, hesap kat ihtarı ile takipte % 72 oranında temerrüt faizi talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece bilirkişi raporu alınmış, bankacı bilirkişiler ... 24/05/2022 tarihli raporlarında özetle; \" uyuşmazlığın halen derdest olan Polatlı İcra Dairesi 2016/2026 E.(Eski Polatlı 2. İcra Müdürlüğünün 2009/2423 E.) sayılı ilamsız takip dosyasından kaynaklanan banka alacağı ile talep edilen faiz oranından kaynaklandığı, Ancak 09/02/2022 tarihli Polatlı İcra Dairesinin müzekkere cevabında 2016/2026 E.(Eski Polatlı 2. İcra Müdürlüğünün 2009/2423 E.) sayılı ilamsız takip dosyasının Polatlı İcra Hukuk Mahkemesi 2021/82 E sayılı dosyasına gönderilmesi nedeniyle tüm evrakların taranamadığı, bulunan evrakların (665 adet ek tek tek incelenmiştir.) UYAP sisteminden sunulduğu, bu nedenle Eski Polatlı 2. İcra Müdürlüğünün 2009/2423 E. ve yeni hali Polatlı İcra Dairesinin 2016/2026 E.sayılı dosyanın tamamının dosyaya kazandırılması gerektiği, Polatlı 2.İcra Müd. 2009/2425 E.sayılı dosyası mahkemece talep edilmiş ise de dosyaya sunulmadığı, bu takip dosyasının dava dosyasına kazandırılması gerektiği, Davalı bankanın Polatlı İcra Müdürlüğünün 2021/3075 E. Sayılı İpoteğin Paraya Çevrilmesi yolu ile başlatılan takibe ilişki takip dosyasının dava dosyasına kazandırılması gerektiği, Hesap kat tarihinden sonra yapılan tüm tahsilatların ayrıntılı olarak dökümünün, bankaya tahsilatların hangi hesaba ve anapara/faiz/BSMV tutarına yapıldığının da açıklattırılması, daha önce hesap hareketleri gönderilmiş ise de gönderilen hesapların muhasebe kayıtlarının olmadığı, muhasebe kayıtları korunarak tüm hesapların hareketlerinin yeniden kazandırılması gerektiği, Bankanın kat ihtarnamesi ile ihtar ettiği ve icra takibinde talep ettiği %72 temerrüt faizinin makul olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, T.C. Yargıtay, Hukuk Genel Kurulu , E. 2017/19-1650, K. 2019/507, T. 2.5.2019 kararı da dikkate alınarak, Sözleşmede temerrüt faiz oranın yazılmadığı, bankanın takip tarihindeki temerrüt faiz oranlarının uygulanmasının kabul ve taahhüt edildiği ancak fiilen uygulanan azami temerrüt faiz oranlarının ise dosyaya sunulmadığı görülmüş olup dosyaya kazandırılması gerektiği\" ancak sonrasında denetime elverişli bir rapor hazırlanabileceği hususları belirtilmiştir.\t
\tTaraflar arasında 22/02/2008 tarihli 200.000-TL limitli (... ve ...’un kefil olarak imzaladığı), 19/03/2008 tarihli 200.000-TL limitli (... ve ...’ın kefil olarak imzaladığı) Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, davacı asıl borçlunun kredi borcunu ödemediği iddiasıyla davalının kredi hesabını kat ederek kredi alacağının tahsili amacıyla davacı asıl borçlu ve kefiller aleyhine icra takibi başlattığı, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla da dava dışı kefiller aleyhine takipler başlattığı, ipotekli taşınmazların banka alacağına mahsuben davalı bankaya ihale edildiği hususlarında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
\tUyuşmazlık, davacının yaptığı kredi geri ödemeleri ile ipotekli taşınmazların banka alacağına mahsuben satılması sonrası davacı asıl borçlunun, dava tarihi itibariyle ödemesi gereken bakiye kredi borcu bulunup bulunmadığı, borçlu ise bakiye tutarın ne olduğu, krediye uygulanan faiz oranlarının fahiş olup olmadığı, taraflar arasındaki 16/04/2011 tarihli yapılandırma sözleşmesi hükümlerinin, davacı borçlu yönünden bağlayıcı olup olmadığı, bu sözleşmenin hükümsüz hale gelmesi halinde takibin hangi şartlar dairesinde devam etmesi gerekeceği hususlarında toplanmaktadır.
Mahkemece, kredinin kullandırıldığı tarih itibariyle davalı banka tarafından, ticari krediler için yıllık akdi % 36, temerrüt faizi olarak % 72 oranında faiz bildirimi yapıldığı, bu oranlar aşılmadan ihtarname keşide edilerek ihtarnamenin itiraz edilmeden kesinleştiği, başlatılan icra takiplerinin de itiraz edilmeden kesinleştiği, ayrıca takip sonrası davacı tarafından, icra müdürlüğünden icra taahhüdü verilmek suretiyle takipte uygulanan faiz ve ferileri kabul edilerek banka alacağı ve faizi, ferilerinin bir kez daha kesinleştirildiği, taahhütnamede belirtilen tutarların kısmen ödendiği, davalı bankanın, bu nedenle kesinleşen borçlar nedeniyle ihtarnameye göre hesaplama yapıp borcu talep etmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı gerekçesiyle; \" davanın reddine\" ilişkin karar verilmiş ise de; mahkemece, bilirkişi kurulu raporunda eksik olduğu belirtilen dayanak takip dosyaları ile celbi istenilen tüm bilgi ve belgeler getirtilip incelenmeden, takip talebinde yer alan alacak kalemleri ile taraflar arasında ki 16/04/2011 tarihli yapılandırma sözleşmesi (protokolü) kapsamı hükümleri yönünden ayrı ayrı değerlendirilmeler yapılmadan, davaya dayanak Polatlı 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/2423 Esas (yeni 2016/2026 Esas) sayılı dosyası kapsamında İcra Müdürlüğü huzurunda alınan bir taahhüt de bulunmadığı halde bu gerekçeye dayalı olarak kesinleşen borç tutarları bulunduğunun kabulü ile takip ve dava tarihine nazaran davacı borçlunun sorumluluğunun kapsamı ve uygulanması gereken temerrüt faiz oranı tespit ve tayin edilmeden yanılgılı ve yanlış değerlendirme ile yukarıda yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetsiz olup usul ve yasaya aykırıdır.
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemi ile açılan işbu davada; bankacı bilirkişilerden banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle dava tarihi itibarıyla davalı bankanın var ise alacak miktarına ve dolayısıyla davacının borçlu olmadığı miktara ilişkin ayrıntılı hesaplama yapılarak miktarın tespitine yönelik rapor alınması, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delil niteliğindedir. Mahkemece ise bu delil toplanmadan karar gerekçesinde, yapılandırma sözleşmesi uyarınca davacının sorumluluğu değerlendirilip işin esasına girişilmiştir.
\tHal böyle olunca, mahkemece yapılması gereken iş, 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporunun \"Sonuç\" bölümünde sayılarak eksik olduğu belirtilen takip dosyaları örneği ile belgeler, ilgili kayıtlar da davalı bankadan getirtilerek uyuşmazlık konusu genel kredi sözleşmeleri uyarınca, davalının, davacıdan dava tarihi itibarıyla talep edebileceği bir alacak bulunup bulunmadığı, dava konusu icra takibi nedeniyle dava tarihi itibarıyla davacının davalıya borçlu olmadığı bir miktar bulunup bulunmadığı, takip talebi kapsamı ile 16/04/2011 tarihli protokol kapsamı da ayrı ayrı değerlendirilerek banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapma ve belgelerden suret alma yetkisi de verilmek suretiyle bankacı bilirkişiden denetime elverişli rapor alınarak tespit edilmesi ve az yukarıda açıklandığı üzere tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibarettir.
\tTüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
\t2-Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2022 tarih ve 2022/6 Esas 2022/410 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
\t5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
\t6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/02/2025
Başkan- Üye - Üye Zabıt Katibi-