T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/683
KARAR NO: 2025/701
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/10/2024
NUMARASI: 2023/102 E - 2024/712 K
ASIL DAVA: Menfi Tespit
BİRLEŞEN DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 11/03/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde: Davacı vekili müvekkili şirketin 25/05/2022 tarihinde adresini verdiği taşınmazı satın alarak cafe ve restaurant işlettiğini, davalı kurum tarafından kaçak kullanım iddiası ile 11/01/2022 tarih ve ... Seri numaralı tutanağı ile; ... Müşteri Numaralı Aboneliğinde ... Seri Numaralı Sayacın harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığını, 04/01/2023 tarih ve ... Seri numaralı tutanağı ile; ... Müşteri Numaralı Aboneliğinde ... Seri Numaralı Sayacın ayrı bir hat çekilmek suretiyle elektrik enerjisi tüketildiğini, 06/01/2023 tarih ve ... Seri numaralı tutanağı ile; ... Müşteri Numaralı Aboneliğinde ... Seri Numaralı Sayacın ayrı bir hat çekilmek suretiyle elektrik enerjisi tüketildiğini, 03/01/2029 tarih ve ... Seri numaralı tutanağı ile; ... Müşteri Numaralı Aboneliğinde ... Seri Numaralı Sayacın kaçak enerji tüketildiğini, Davalı şirketin mesnetsiz, haksız ve dayanaksız olarak ve kanuna, yönetmeliğe ve Kurul Kararına aykırı Endeks, Güç (Watt) değerleri ile yaptığı tespitler neticesinde müvekkili şirket adına 16/01/2023 son ödeme tarihli 433.017,93 TL, 16/01/2023 son ödeme tarihli 138.654,77 TL, 19/01/2023 son ödeme tarihli 325.899,61 TL olmak üzere 3 adet fatura ile toplam 897.572,31 TL bedelli fatura kesildiğini, faturalar taraflarına tebliğ edilmeyerek sadece SMS ile bildirildiğini, bu süre zarfında davalı ... 26/01/2023 tarihinde yetkisiz Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 571.672,70 TL Kaçak Elektrik Bedeli, feri, faizi ve KDV'si yönünden ve Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından da 325.899,61 TL Kaçak Elektrik Bedeli, feri, faizi ve KDV'si yönünden müvekkiline karşı icra takibi başlattığını, müvekkiline ait taşınmazda birden fazla elektrik sayacı bulunduğu, kaçar kullanımın söz konusu olmadığını, bununla birlikte kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kaçak tüketim olması halinde bile yukarıda belirtilen Tespit Tutanaklarının ilgili kanun, yönetmelik ve EPDK Kurul kararlarına ve usule aykırı olarak tanzim edildiğini, tutanakların tarihi itibarı ile tutanakta belirtilen aletlerin çekebileceği güçten çok daha fazlası tutanaklara işlendiğini, günlük toplam tüketim (kwh) ve aylık toplam tüketim (kwh) miktarları hatalı olup, kanun, yönetmelik ve EPDK Kurul Kararlarına aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeple tutanaklarda belirtilen faiş ve hatalı tüketim miktarlarına itiraz ettiklerini, mahallinde keşif ve bilirkişi marifetiyle anlaşılacağı üzere; tutanaklarda belirtilen cihazların güç oranları faiş miktarda belirlendiğini, belirtilen cihaz ve gereçlerin güç oranı neredeyse 5 katı fazlası olarak yazıldığını, belirtilen oranlarda güç kullanımı olması durumunda iş yeri tesisatlarının patlaması gerektiğini, tutanaklarda belirtilen tespit ve ölçüm değerleri ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURULU'nun, 25 Eylül 2002 tarih ve 24887 sayılı Resmi Gazetede yayımlamış olduğu Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13-14 ve 15’inci maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan, 21.03.2003 tarih ve 122 sayılı Kurul Kararı Eki olarak yayımlanmış bulunan “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanımı ile Güvence Bedellerinin Hesaplanması ve Güncelleştirilmesine İlişkin Usul ve Esasları” açıklayan yönetmeliğe açıkça aykırı olduğunu,Yönetmeliğin süre başlıklı (b) maddesinde: (Bu süre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 29.12.2005 tarihli toplantısında almış olduğu 622 no.lu karar ile 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 90 günü geçemez olarak sınırlandırılmıştır.) Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır. Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullandığının doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak kullanımın başlangıç tarihi itibariyle geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. (Bu süre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 29.12.2005 tarihli toplantısında almış olduğu 622 no.lu karar ile 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 12 ayı geçemez olarak sınırlandırılmıştır.) Bu dönemdeki faturalar tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınarak gecikme zammı alınmaksızın düzenlenir. Bağlantı anlaşmasının ve perakende satış sözleşmesinin birinin veya her ikisinin de imzalanmamış olması halinde kaçak elektrik enerjisi kullanma süresi; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydı ile elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.(Bu süre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 29.12.2005 tarihli toplantısında almış olduğu 622 no.lu karar ile 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere; tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir. Bu süre 90 günü geçemez olarak sınırlandırılmıştır.) Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün alınır. Tüketim miktarı hesaplama başlıklı (c) maddesinde ise; Tüm müşteriler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre, (kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. 2) Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa; ”meskenlerde, bağlantı gücü ve ortalama aylık çalışma saatine göre (buradaki bağlantı gücü, proje varsa projesinde belirtilen gücün 0.60’ı, projesi yok ise 3 (üç) kw’ın altında olmamak üzere) yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak hesaplama yapılır”. (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 29.12.2005 tarihli toplantısında almış olduğu 622 no.lu karar ile 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere; bağlantı gücü: proje varsa projesinde belirtilen gücün 0.60’ı, projesi yok ise basit yapılarda 3 (üç) kw, diğerlerinde 5 (beş) kw’ın altında olmamak üzere yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak hesaplama yapılır olarak değiştirilmiştir.) Yine (c) maddesinin “ortalama aylık çalışma saatleri bölümünde Diğer abonelerde bir aylık kaçak elektrik tüketimi 250 saat kabul edilir.”denilmektedir. Buna göre bir günlük elektrik kullanım süresinin (250 saat: 30 gün) kabul edilmesi gerekmektedir.Bununla birlikte Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen kullanım yerinde tüketilen elektrik enerjisi miktarı; Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin çerçevesindeki tespitlerde; Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa; 1) Meskenlerde, bağlantı gücü ve ortalama aylık çalışma saatine göre (buradaki bağlantı gücü, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 (üç) kW, diğerlerinde 5 (beş) kW’ın altında olmamak üzere) yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak, 2) Müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve ortalama aylık çalışma saatine göre, 3) Meskenler ve müstakil trafolular hariç olmak üzere diğer abone gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’ın altında olmamak üzere ortalama aylık çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir. Mühür altındaki sayaçlardan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak tüketim hesaplanır. Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplanır. Burada da yönetmelik uyarınca Sanayi abone grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren müşterilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 200 saat, iki vardiya çalışanlar için 400 saat, üç vardiya çalışanlar için 600 saat kabul edilir. Vardiya sayısının tespitinde dağıtım şirketi görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin yukarıda belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır. Ancak davalı yanca fatura edilen tespitlerde bu hususlar tamamen hatalı ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınmadan değerlendirilmiştir. Tüm sayılan itirazlarının karşılığının 30 Mayıs 2018 Tarihli 30436 sayılı EPDK yönetmeliğinde açıkça yazıldığını, ilgili yönetmelikte kaçak elektrik enerjisi tespit sürecini kapsayan 43. Madde, Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının usulünü anlatan 44. Madde, Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süreyi düzenleyen 45. Madde ve devamı maddeler karşısında davalının tespit ve tahakkuklarının ne denli hukuka aykırı ve haksız olduğu aşikar olduğunu, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas ve ... Esas sayılı ilamsız takiplerine dayanak tutulan 16/01/2023 son ödeme tarihli 433.017,93 TL, 16/01/2023 son ödeme tarihli 138.654,77 TL, 19/01/2023 son ödeme tarihli 325.899,61 TL olmak üzere 3 adet fatura ile toplam 897.572,31 TL bedelli fatura nedeniyle alacaklı görünen davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli alacaklı görünen davalılar tarafın İcra İflas Kanunu’nun 72. Maddesi mucibince icra takibi sonucunda zarar gören müvekkili lehine alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVA CEVAP: Davalı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu cevap dilekçesinde, 06/01/2023 tarihinde davacı/borçlu şirkete ait mahalde müvekkil kurum kaçak ekipleri tarafından yapılan kontrolde \"ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçmeksizin elektrik enerjisi tüketildiği\" şeklinde tespit yapılarak davacı yan adına ... seri nolu kaçak zabtı tanzim edildiğini, Müvekkil kurum tarafından tespiti yapılan işbu borç nedeniyle davacı aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve 2023/1006 E. Sayılı dosyaları üzerinden icra takibi başlatıldığını, davacı şirket kaçak zaptın tutulduğu mahalde bulunan işletmenin hem maliki hem de abone kullanıcısı olup bu hususun dava dilekçesinde de ikrar edildiğini, dolayısıyla davacı şirketin düzenlenen tutanaklar hakkındaki sorumluluğu noktasında hiçbir beis olmadığını, oysaki davacı şirketin cafe ve restaurant sektöründe faaliyet gösterdiğini, .., Cirbali, Şarküteri Dolabı, Çay Ocağı, Soğuk Hava Deposu, Sanayi Tipi Bulaşık Makinesi, Kahve Öğütücü, Tek Kapılı Dolap ve Klima işletmede kullanılan eşyalar olduğunu, işbu eşyaların mahiyeti ve kullanım amacı dikkate alındığında olağan bir evde kullanılan elektrikten çok daha fazla güç sarf edildiğini dolayısıyla günlük tüketim miktarının bununla doğru orantılı çok daha fazla olacağı olduğunu, yine davacı yan günlük çalışma saati yönünden ve kullanım faktörü çarpanı yönünden yapılan hesaplamalara itiraz ettiğini, müvekkil kurum tarafından düzenlenen kaçak hesap bülteni incelendiğinde günlük 14 saat üzerinden hesaplama yapıldığını, Cafe-restaurant olarak faaliyet gösterilen işletmenin günlük 14 saat aktif elektrik kullanıyor olmasının hayatın olağan akışında beklenecek bir durum olduğunu, kaldı ki günlük hayatta bir restaurantın 14 saatten çok daha uzun saatler boyunca faaliyet gösterebildiğini, dolayısıyla müvekkil kurum ekiplerince ortalama 14 saatlik bir belirleme yapılmasının hakkaniyete uygun olduğunu, kaçak hesap bülteninde belirlenen 22,8 kW kullanım faktörü çarpanı da yine davacı şirketin faaliyet alanı, mahalde bulunan elektrik tüketimine neden olan aletler göz önüne alındığında ve ilgili tüm yasal mevzuat uyarınca herhangi bir hata söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DOSYA DAVA: Davacı vekilinin Bakırköy 6 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/474 esas sayılı dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle ; Borçluya ait mahalde müvekkil kurum kaçak ekipleri tarafından yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilen borçlu davalı aleyhine ... seri no'lu kaçak zabtı tanzim edildiğini, kaçak elektrik kullanımını kanıtlar nitelikteki evrakların dilekçe ekinde sunulduğunu, kaçak zapt tutanağına istinaden borçluya kaçak elektrik faturası düzenlendiğini ancak borçlu tarafından vadesi gelmiş olan borcun ödenmediğini, borçlunun vadesi gelen borcu ödememesi üzerine Bakırköy ... icra dairesi ... E. ve Bakırköy ... icra dairesi ... Sayılı dosyalarıyla icra takibine başlatıldığını, davalının tebliğ edilen ödeme emirlerine karşı itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, davalının-borçlunun borca itirazlarında, takip ve dayanak işlemlere yönelik esaslı bir itiraz nedeni bildirmediğini, bu yönüyle itirazların haksız olduğu gibi, borç likit olduğundan icra inkar tazminatı talep etmek gerektiğininden beyanla Bakırköy ... icra dairesi ... E. ve Bakırköy ... icra dairesi ... E. Sayılı icra takibine yönelik itiraz iptalini, takibin devamını, icra takiplerinde yazılı asıl ve feri alacaklarının davalı yandan tahsilini, davalı yanın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYA CEVAP: Davalılar vekilinin Bakırköy 6 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/474 esas sayılı dosyasına vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle ; İcra takibine konu edilen faturalar hakkında İstanbul 18. ATM'nin 2023/102 Esasa numaralı dosyası ile menfi tespit davası açtıklarını belirterek önce dosyanın birleştirilmesi gerektiğini, kaçak elektrik kullanılmadığı ve karşılıksız yararlanmanın gerçekleşmediğini, tespit tutanaklarında belirtilen işlem ve ölçüm değerlerinin EPDK 122 sayılı kurul kararına aykırılık teşkil ettiğini, davacı kurum tarafından düzenlenen güç tespit tutanağının gerçeğe aykırı olduğunu, kullanım faktörü çarpanının hatalı belirlendiğini, iş yerinin günlük çalışma saati yönünden yönetmelik dışına çıkılarak hesaplama yapıldığını, davacı kurumun tüm tespit ve işlemlerinin yönetmeliğe aykırı olduğunu, itirazları neticesinde dava konusu husus yargılamaya muhtaç ve alanınca uzman bilirkişilerce yapılacak hesaplama sonrasında tespit edilebileceğini, belirterek açılan itirazın iptali davasının reddine ayrıca %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. Mahkeme; \"1-Asıl Dava Yönünden: Davacının davasının kısmen kabulü ile, (433.017,93TL miktarlı faturadan dolayı 12.019,38TL, 138.654,77TL miktarla faturadan dolayı 1.239,38TL, 325.899,61TL miktarlı faturadan dolayı 3.985,20TL olmak üzere =) dava konusu 3 adet faturadan doyalı toplamda 17.243,96TL davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine, 2-Birleşen Dava Yönünden : Davacının davasının kısmen kabulü ile a-Davalıların Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin, 558.413,94TL asıl alacak, 1.376,91TL işlemiş faiz, 247,84TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 560.038,69TL alacak yönünden takibin devamına Takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranda yasal faiz ve faizin %18 KDV'sinin işletilmesi sureti ile takibin devamına, Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, b-Davalıların Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin, 321.914,41TL asıl alacak, 555,63TL işlemiş faiz, 100,01TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 322.570,05TL alacak yönünden takibin devamına, Takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranda yasal faiz ve faizin %18 KDV'sinin işletilmesi sureti ile takibin devamına, Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, \" karar vermiştir. Davacı ve davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur. Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... adına 22/01/2025 tarihli makbuzda 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı 615,40 TL maktu istinaf karar harcı yatırmış ise de: davalı birleşen dava yönünden de istinaf harçlarını yatırması gerektiği ve bu nedenle harcın eksik yatırıldığı görülmüştür. 6100 sayılı HMK 344/1. maddesinde \"İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346. maddenin 2. hükmü kıyas yoluyla uygulanır\" hükmü getirilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, yapılan bu açıklamalar doğrultusunda, Mahkemece öncelikle birleşen dava yönünden de davalı ... tarafça maktu istinaf harçlarını mahkeme veznesine yatırması için davalı ... vekiline muhtıra çıkarılarak harçların 1 haftalık kesin süre içinde yatırılmasının sağlanması, süresi içinde harç yatırıldığı takdirde davalı ... için istinaf incelemesi yapılabilmesi yönünden dosyanın Dairemize gönderilmesini teminen, dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; nAsıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili asıl ve birleşen kararı istinaf etmesine karşın, birleşen dava yönünden istinaf harçlarının davalı ... adına eksik olarak yatırıldığı, öncelikle birleşen dava yönünden de davalı ... tarafça istinaf harçlarının yatırılması gerektiğinden, Harçlar Kanunu HMK 352/1-ç , 344 ve 346. maddeleri uyarınca bu eksikliğin ikmalini sağlamak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/03/2025