T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO:2021/894
KARAR NO:2024/1988
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:3/2/2021
NUMARASI:2018/369 (K) - 2021/55 (E)
DAVANIN KONUSU:Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ:31/12/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... AŞ'ye ait davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kiralanan, davalı ... Şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, davalı sürücü ...'ın yönetimindeki ... plakalı otomobilin 8/6/2015 günü Bayrampaşa istikametinde seyir halinde iken ... metro istasyonu yanında davacıların annesi ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde 100 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 100 TL cenaze gideri tazminatının davalılardan tahsiline; 150.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 22/6/2020 günü sunduğu dilekçeyle, davacı ... için 100 TL destekten yoksun kalma tazminatı; davacı ... için 40 TL cenaze gideri tazminatı, davacı ... için 30 TL cenaze gideri tazminatı, davacı ... için 30 TL cenaze gideri tazminatı; davacı ... için 50.000 TL manevi tazminat, davacı ... için 50.000 TL manevi tazminat, davacı ... için 50.000 TL manevi tazminat talep ettiğini beyan etmiş; 23/11/2020 tarihli dilekçesiyle davacı ... için talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatını 17.173,92 TL'ye, davacılar ..., ... ve ... için talep ettiği cenaze ve defin gideri tazminatını ise ayrı ayrı 1.000 TL'ye yükseltmiştir.Davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi... AŞ, ... Şirketi vekilleri ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince, 17.173,92 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı ...'ya ödenmesine, davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine; davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... - ... için 1.000 TL cezane ve defin giderine ilişkin maddi tazminatın davalılar ..., İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek adları geçen davacılara ödenmesine, davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine; davacı ... için 25.000 TL, davacı ... için 20.000 TL, davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın davalılar ..., İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek adları geçen davacılara ödenmesine, davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Şirketi vekili dilekçesinde özetle; yerleşik içtihatlara göre torununa bakmanın destekten yoksun kalma tazminatını gerektirecek nitelik taşımadığını, ölenin destek olduğunu ileri sürülen ...'in davada taraf olmadığını, ölenin desteğinin 1/3'ünün torununa ayırmasının hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığını, nitekim çocuğun annesinin kendi desteğinin 1/5'i, babasının kendi desteğinin 1/5'ini çocuğa ayırmakta iken büyükanne ölenin 1/3 oranında çocuğa destek olmasının çelişki olduğunu; yalnızca sigortalı araç sürücüsünün kusurunu teminat altına alan müvekkilinin sigorta şirketinin yoldan kaynaklanan kusurdan sorumlu tutulmasının doğru olmadığını; manevi tazminat nedeniyle hükmolunan peşin harcından müvekkili şirkete yüklendiği gibi hükmedilen yargılama giderinin yüksek olduğunu; hakkındaki davanın reddine karar verilen ... AŞ'nin sorumluluğunu teminat altına alan ve adı geçen şirketin halefi konumunda olan müvekkili ... Şirketine karşı açılan davanın da reddine karar verilmesi gerektiğini; kendi isteğiyle pahalı mezar yeri seçen davacıların ödediği tutarın müvekkili şirkete yansıtılamayacağını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi vekili dilekçesinde özetle, davaya bakma görevinin İstanbul İdare Mahkemesine ait olduğunu; davanın müvekkili idare yönünden husumet nedeniyle reddi gerektiğini; davaya konu olayda müvekkili idarenin kusurunun bulunmadığını; destekten yoksun kalma tazminatı cenaze ve defin giderleri ile manevi tazminat kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, gerek destekten yoksun kalma tazminatı gerekse maddi tazminat anlamında herhangi bir hesaplama biçiminin dilekçelerinde belirtilmediğini, maddi tazminat hesabının muğlak olduğunu, manevi tazminatın koşulları oluşmadığı gibi istenen miktarın da pek aşırı (fahiş) olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemiyle açılan eldeki davanın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 110'uncu maddesi uyarınca adli yargı yerinde görülerek sonuçlandırmasında isabetsizlik görülmemiş; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Mezarlıklar Müdürlüğünün yazısı ekinde gönderilen tarife dikkate alınarak, davacılar lehine hükmolunan cenaze defin gideri tazminatlarının ayrı ayrı kadri maruf olduğu kabul edilmiş; ZMSS'nin motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3'üncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu gözetildiğinde, kazaya karışan ... plakalı otomobilin ZMSS poliçesini düzenleyen davalı ... Şirketinin limit dahilinde maddi zarardan sorumlu tutulmasının doğru olduğu kabul edilmiş; hükme esas alınan bilirkişiler kurulu tarafından düzenlenen rapor içeriğine göre, alt geçidin bulunduğu kazanın meydana geldiği noktada sabah itibarıyla trafik ışıklarının faal olmamasına karşın yaya geçidinin bulunması ve gerekli işaretlemenin yapılmamış olmaması, sonradan yerleştirildiği anlaşılan geçişi engelleyici tedbirlerin bulunmamasının yayaları yanlış yönlendirdiğinden yol ve yaya güvenliğinden sorumlu kurum/kuruluşun %20 oranında bildirilmesi yanında, kazaya karışan ... plakalı otomobili uzun süreli kiraladığı anlaşılan davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin, davaya konu trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi zarardan KTK'nin 3'üncü maddesi uyarınca işleten sıfatıyla KTK'nin 85'inci ve 88'inci maddeleri uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının yerinde olduğu sonucuna varılmış; davacılar ile davalı sürücü ...'ın dosya kapsamından anlaşılan sosyal ve ekonomik durumlarına, olayın meydana geliş biçimine, bilirkişiler kurulu raporundan anlaşılan kusur oranlarına ve olayın meydana geldiği tarihe göre davacılar lehine hükmolunan manevi tazminatların pek aşırı olduğuna ilişkin istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.Davalılar ... Şirketi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi vekillerinin ileri sürdükleri diğer istinaf nedenlerinin incelenmesine gelince:Haksız bir eylem sonucu ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 53'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasına dayanarak bu sebeple uğradıkları kayıpların ödettirilmesini isteyebilir.Öğretide destek, \"bir kimseye fiilen sürekli ve düzenli bir şekilde bakan ve olayların olağan akışına göre ona bu tarzda ilerine bakması kuvvetle tahmin edilen (büyük olasılık olan) kimse o kişinin desteğidir. Destekle ölenin baktığı kişinin, aynı ailenin bireyleri, kan hısmı veya birinin diğerinin mirasçısı olması şart değildir.\" biçiminde tanımlanmakta, desteğin yardımı da \"... Desteğin geçimini sağlama veya geçimine katkıda bulunma yardımı, para verme tarzında olabileceği gibi bir kimseye hizmet görme tarzında da olabilir. Keza bunların dışında bir fayda sağlama da destek olma durumu yaratabilir...\" olarak açıklanmaktadır. (Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman, Prof. Dr. M. Turgut Öz, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Genişletilmiş 11.bası, 2.cilt, sayfa 120) Diğer bir anlatımla destekten yoksun kalma tazminatı, desteğin mirasçısı olarak geride bıraktığı kişilere değil, desteğinden yoksun kalanlarına aittir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Bununla birlikte hemen belirtmek gerekir ki destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığının ortaya konulması zorunludur.Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ...'ın ölümünden önce torunlarının bakım ve gözetimini yapması destek olgusu niteliğinde değildir. Çünkü ...'ın torunlarına bakması eyleminin gelecekte de devam edeceği belli olmadığı gibi düzenli ve eylemli yardımın ileride süreceği de belirsizdir. Duruşmada dinlenen tanıklar ... ile ...'nin yeminli anlatımları da desteklik olgusunu kanıtlayacak nitelikte olmadığı gibi, ölen ile davacı ... arasında, gelecekte devam edecek maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı da kanıtlanamamıştır. Bu itibarla davacı ... açtığı destekten yoksun kalma tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir. Diğer yandan cenaze ve defin gideri tazminatından sorumlu olan davalı ... Şirketinin, hükmolunan manevi tazminatın toplamı da dahil edilerek hesaplanan karar ve ilam harcından sorumlu tutulmasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:I-Davalılar ... Şirketi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesinin kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre:1-Maddi tazminat davalarının kısmen kabulüne, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL cenaze ve defin gideri tazminatının davalılar ... ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'den kazanın meydana geldiği 8/6/2015 gününden itibaren davalı ... Şirketinden ise temerrüt tarihi olan 2/4/2018 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek adları geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine,2-Davalı ... AŞ'ye karşı açılan maddi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 3-Manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne, davacı ... için 25.000 TL, davacı ... için 20.000 TL, davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın, davalılar ... ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'den kazanın meydana geldiği 8/6/2015 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek adları geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, 4-Davalı ... AŞ'ye karşı açılan manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 5-Maddi tazminat davasında Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan karar ve ilam harcından maddi tazminat talebine isabet eden 0,68 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 426,92 TL karar ve ilam harcının davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi,... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,6-Manevi tazminat davası yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ve hükmolunan manevi tazminatın tutarına göre hesaplanan 4.440,15 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan karar ve ilam harcından manevi tazminat talebine isabet eden 512,33 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 3.927,82 TL karar ve ilam harcının davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 7-Maddi tazminat davası bakımından, ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 13'üncü maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen, a-1.000 TL vekâlet ücretinin davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek vekille temsil edilen davacı ...'ya verilmesine, b-1.000 TL vekâlet ücretinin davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek vekille temsil edilen davacı ...'ya verilmesine, c-1.000 TL vekâlet ücretinin davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek vekille temsil edilen davacı ...'ya verilmesine, 8-Manevi tazminat davası bakımından, ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10'uncu maddesinin 1'inci fıkrası ile 13'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarına göre belirlenen, a-4.080 TL vekâlet ücretinin davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek vekille temsil edilen davacı ...'ya verilmesine, b-4.080 TL vekâlet ücretinin davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek vekille temsil edilen davacı ...'ya verilmesine, c-4.080 TL vekâlet ücretinin davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek vekille temsil edilen davacı ...'ya verilmesine, 9-Davacılar tarafından harcanan 3.000 TL bilirkişi ücreti, 706,85 TL tebligat posta masrafı, 35,90 TL başvurma harcı ile 10,40 TL vekâletname harcı olmak üzere toplam 3.753,15 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına (68.000/170.173,92) göre belirlenen 1.499,73 TL yargılama giderinin, davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davacılara verilmesine, davalı ... Şirketinin 66,16 TL yargılama giderinden sorumlu tutulmasına,10-Davacı tarafından peşin ödenen ve maddi tazminat davası nedeniyle hükmolunan karar ve ilam harcından mahsubuna karar verilen 68,31 TL karar ve ilam harcının davalılar davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ... Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacılara verilmesine, 11-Davacı tarafından peşin ödenen ve manevi tazminat davası nedeniyle hükmolunan karar ve ilam harcından mahsubuna karar verilen 512,33 TL karar ve ilam harcının davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacılara verilmesine, 12-Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine, II-İstinaf incelemesi bakımından ; 1-Davalılar ...Şirketi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harçlarının, talep halinde ilk derece mahkemesi tarafından geri verilmesine, 2-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından harcanan posta ve tebligat gideri 37,90 TL, istinaf kanun yolu başvuru harcı 162,10 TL olmak üzere toplam 200 TL yargılama giderinin, davacı ...'dan tahsil edilerek, davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi verilmesine, 3-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davalı ... Şirketi tarafından harcanan 162,10 TL istinaf kanun yolu başvuru harcından ibaret yargılama giderinin, davacılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davalı ... Şirketine verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf kanun yolu incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince, kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.31/12/2024