T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:09/10/2024
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:17/02/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davanın İİK'nın 89/3. maddesine istinaden açıldığını, takibin kambiyo senetlerine dayanması nedeniyle asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince müvekkili şirketin adresinin bulunduğu yer olan Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, bu tür davalarda arabuluculuk şartının aranmadığını, davalı takip alacaklısı ...'ün, müvekkili şirkete, dava dışı takip borçlusu ... Turizm Gıda Tic. San. A.Ş.’nin müvekkili şirketle yaptığı ticareti gerekçesiyle 84.410,66 TL alacağı için, sırasıyla 89/1-2 haciz ihbarnamesi gönderdiğini, itirazlarını içerir dilekçelerin, nöbetçi icra müdürlükleri vasıtasıyla muhabere yoluyla yapılmayıp sehven ... vasıtasıyla yapılmış olduğunu, müvekkili şirketin takip borçlusu dava dışı ... Turizm Gıda Tic. San. A.Ş.’ye veya diğer takip borçlularına herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek, borcu olmadığının tespit edilmesine, menfi tespit davası kesinleşinceye kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalının haksız ve kötüniyetli icra takibi yapmış olması nedeni ile dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı tarafından söz konusu ihtarnamelere süresi içerisinde itiraz edilmediğini, davacının davayı açmasında kötüniyetli olduğunu belirterek, davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere tazminat ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...davacının incelenen ve usulüne uygun tuttuğu anlaşılan defterlerinde, davacı şirket ile borçlu ... Turizm Gıda Ticaret Sanayi Anonim Şirketi arasında mal satışı yapılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve haciz ihbarnameleri gönderilme tarihleri itibariyle veya sonrasında davacı şirketin borçlu ... Tur. Gıda. Tic. San. A.Ş.'ye bir borcunun olmadığının görüldüğü, dava dışı borçlu şirkete usulüne uygun yapılan meşruhatlı davetiyeye rağmen defterlerini sunmayarak HMK'nın 7251 S.K./23. maddesi ile değişik 222. maddesinin 3. fıkrası doğrultusunda davacının usulüne uygun tuttuğu defterlerdeki kayıtları kabul etmek gerektiği, böylelikle davacının, dava dışı şirkete karşı herhangi bir borcu bulunmadığı, davacıya 89/1-2 haciz ihbarnamelerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacı tarafın itirazlarını içerir dilekçeleri nöbetçi icra müdürlükleri vasıtasıyla muhabere yoluyla yapmayıp, sehven ... vasıtasıyla yapmış olduğundan, itirazların takip dosyasına ulaşmadığı, bu durumun davacı tarafın kabulünde olduğu, yargılama giderleri yönünden yapılan değerlendirmede, davacının kendi ihmali davranışları ile İİK'nın 89/1. ve 2. nolu ihbarnamelerine cevap vermediği, böylelikle davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davalının, davanın açılmasında kusurunun bulunmadığı ve tarafların alacak verecek ilişkisini tam olarak bilebilecek durumda olmadığı anlaşılmakla, kötüniyet tazminatına hükmedilmemiş ve yargılama giderleri tümden davacı üzerinde bırakılmıştır. Aynı gerekçelerlerle davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş\" gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının İstanbul 26. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden yürütülen icra takibinde, takip alacaklısı tarafından İİK'nın 89/3. maddesi gereğince gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle davacı tarafın davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kabulüne dair karar kısmına iştirak ettiklerini, ancak müvekkili şirketin ihmali davranışları sebebiyle davanın açıldığı gerekçesiyle yargılama giderlerinin davacı müvekkili şirket üzerinde bırakılması ve lehlerine vekalet ücreti takdir edilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasını talep ettiklerini, bu kabulün HMK'nın 326. ve İİK'nın 89/3. maddesine aykırı olduğunu, müvekkilinin dava hakkının kullanılmasına kısıtlama getirilemeyeceğini, davalının ön inceleme duruşmasına kadar davayı kabul ederek, yargılama gideri ve vekalet ücretinden kurtulma imkanına sahip olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, İİK'nın 89/3. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 326. maddesinde yargılama giderlerinden sorumluluğun ne şekilde olacağı düzenlenmiştir. Buna göre, Kanun'da yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilecek olup, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.
İİK’nın 89/3. maddesi hükmünde düzenlenen menfi tespit davası bakımından yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda yukarıda anılan HMK’nın 326. maddesinde öngörülen düzenlemeden farklı bir düzenleme öngörülmediği anlaşılmaktadır.
Üçüncü kişinin, birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde ya da usulüne uygun olarak itiraz etmemiş olması halinde, kendisine gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde menfi tespit davası açma hakkı bulunmaktadır. Birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz etmemiş olması dolayısıyla kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişinin, İİK’nın 89/3. maddesi hükmü uyarınca açtığı menfi tespit davasının tamamen ya da kısmen kabulüne karar verilmesi durumunda, sırf birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde ya da usulüne uygun olarak itiraz etmediği, kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmesine ve dava açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle yargılama giderlerinden sorumlu olacağı yönünde bir kabul, HMK’nın 326. maddesine aykırı olduğu gibi İİK’nın 89/3. maddesi hükmünde açıkça tanınan dava hakkının kullanılmasına bir kısıtlama oluşturacaktır.
Böyle bir durumda yargılama giderlerinden sorumlu olmak istemeyen davalının, İİK’nın 89/3. maddesi uyarınca aleyhine açılan davada, ön inceleme duruşmasına kadar (ön inceleme duruşmasından önce) davayı tamamen ya da haklı olup olmadığını bildiği kısım yönünden kabul etmesi gerekir. Bu yönde bir kabulü olmadığı sürece davalı, davanın kabulü halinde yargılama giderlerinin tamamından, kısmen kabulü halinde ise haklılık durumuna göre belirlenen kısmından sorumlu olacaktır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25/03/2022 tarih 2021/6640 Esas - 2022/2409 Karar sayılı ilamı).
Somut olayda, davalının cevap dilekçelerinde davanın reddini talep ettiği, davayı kabule ilişkin herhangi bir beyanının bulunmadığı anlaşıldığından, kabul kararı verilen işbu davada yargılama giderlerinden davalının sorumlu olduğu gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi hatalı olup, davacı vekilinin bu yöne ilişen istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/10/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Davanın KABULÜYLE;
a-Davacının İstanbul 26. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden yürütülen icra takibinde, takip alacaklısı tarafından İİK'nın 89/3. maddesi gereğince gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle davacı tarafın, davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
b-Davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
c-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin yatırılan 1.441,53 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 826,13 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
d-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı ile 615,40 TL peşin harç toplamı 674,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan davetiye gideri, posta masrafı, bilirkişi masrafından oluşan toplam 2.318,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
f-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
g-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 427,60 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,
b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 350,00 TL posta masrafı, 30,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.549,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...