T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1103
KARAR NO: 2025/167
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/11/2021
NUMARASI: 2021/313 Esas - 2021/883 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; davalı ile müvekkili banka arasında bankacılık hizmet sözleşmesi ve çek kredi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmelere istinaden davalıya kredi kartı hesabı açıldığını, çek kredisi ve KMH kullandırıldığını, ancak davalının borçlarını zamanında ödemediğini, bu sebeple davalıya 04/02/2010 tarihinden itibaren düzenli olarak ihbarnameler gönderildiğini, 02/11/2018 tarihinde de ihtarnameler keşide edilerek borçlarını ödemesi için süre tanındığını, ihtarname tebliğine rağmen borç ödenmeyince, davalı hakkında İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; dava dilekçesi ekinde delillerin tebliğ edilmediğini, davacı tarafın kurumsal firma olup matbu nitelikteki sözleşmesi ile sözleşme akdetme tarihinden yıllar sonra alacak iddiasında olduğundan sunulan delillerin değerlendirilmesi gerektiğini, 6502 sayılı TKHK m. 5 kapsamında haksız şart niteliği taşıyıp taşımadığı savunmalarının da niteliğini ve yönünü değiştirebileceğini, bu sebeplerle her türlü itiraz ve defi haklarının tamamını saklı tuttuklarını, davacı tarafın talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: İstanbul 13. Tüketici Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarihli 2020/94 esas 2021/34 karar sayılı görevsizlik kararı İst. BAM 19. HD'nin 21/04/2021 tarihli 2021/897-944 sayılı kararıyla kesinleşmiş olup, görevli mahkemece; davalının tacir sıfatının bulunduğu, kredi sözleşmesine ilişkin şartları basiretli bir tacir olarak incelemekle yükümlü olduğu, bankacılık hizmet sözleşmesi kapsamında davalının Tek hesap KMH kaynaklı 453,43-TL asıl borcunun bulunduğu, hesap kat ihtarının usulüne uygun tebliğ edildiği, 24.01.2019 tarihinde davalı borçlunun temerrüde düştüğü, akdi faiz oranının %27, temerrüt faiz oranının %30,24 olduğu, davacının talebinin kısmen ve taleple bağlı kalınarak kabul edilebileceği ve dolayısıyla 453,43-TL asıl alacak, 74,72 işlemiş faiz ve 0,57 BSMV olmak üzere 528,72-TL talep edebileceği, kredi kartı borcunun; 3.418,10-TL olduğu, akdi faiz oranının %27 olduğu, hesap kat ihtarının sözleşmenin 11. maddesine aykırı olduğu ve temerrüdün 21.02.2019 takip tarihinden itibaren başlayacağı, işlemiş akdi faizin ise 255,38-TL, 4,98-TL BSMV taleple bağlı kalınarak kısmen kabul edilen toplam alacak kaleminin 3.678,46-TL'ye takip tarihinden itibaren asıl alacağa %33 temerrüt faiz oranının uygulanabileceği, çek taahhüt kredisinden kaynaklı takipten önce 4 adet çekin karşılıksız işlemi yapılarak çek sorumluluk bedellerinin bankaca ödendiği ve riskin gerçekleştiği toplam tutarın 6.400-TL olduğu, yıllık temerrüt faiz oranının %24,24 olduğu, temerrüdün 24.01.2019 tarihi itibarıyla gerçekleştiği, taleple bağlı kalınarak 129,30-TL işlemiş faiz ve 6,47-TL BSMV olmak üzere toplam 6.535,77-TL'nin talep edilebileceği, toplamda nakdi alacakların 10.742,95-TL olduğu, 6 adet çekle ilgili riskin devam ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin nakde dönüşen 4 adet çek yaprak bedelinden kaynaklanan; 6.400-TL asıl alacak, 129,30-TL işlemiş faiz, 6,47-TL BSMV yönünden takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek %24,24 temerrüt faizi ile birlikte, kredi kartından kaynaklanan; 3.418,10-TL asıl alacak 255,38-TL işlemiş faiz 4,98-TL BSMV yönünden takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek %33 temerrüt faizi oranı üzerinden, ... nolu tek hesaptan kaynaklanan; 453,43-TL asıl alacak 74,72-TL işlemiş faiz 0,57-TL BSMV yönünden takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek %30,24 temerrüt faizi oranı üzerinden takibin devamına, 12.180-TL çek yaprağı sorumluluk bedelinin davalı tarafından davacı tarafa verilmek üzere vadesiz banka hesabında depo edilmesine, takip sonrası ... ve ... seri nolu iki adet çeke ait bankaca 19.03.2019 ile 12.06.2019 tarihlerinde ödenmiş 2.030'ar TL sorumluluk bedellerinin tahsilinin icra infaz aşamasında dikkate alınmasına, 2.054,30-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşmeye ilişkin TBK m.20 vd hükümleri gereği davalının aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği hususunda ispat yükünün davacı banka üzerinde olduğunu,davacı tarafından hiç bir delil sunulmadığından müvekkili aleyhine olan hükümlerin yazılmamış sayılacağından yasal faiz olan %9 oranının uygulanması gerektiğini, kök bilirkişi raporundan sonra sunulan delillere muvafakat etmediklerini belirttikleri halde bu delillerin hangi gerekçe ile kabul edildiği hususunda gerekçe gösterilmediğini, zamanaşımı itirazlarının incelenmediğini, ayrıca ...-... ve ... no.lu çeklerden doğan alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkiline bahsi geçen çeklerin teslim edilmediğini, davacı bankanın bu hususta ıslak imzalı belge sunması gerektiğini, davacı bankanın sunduğu kayıtlarda da görülebileceği üzere ... nolu Tek Hesap kayıtlı kredinin ihbar tarihinin 04.02.2010 olduğunu ve ihtarnamenin 21.01.2019 tarihli olarak banka kayıtlarında bulunduğunu, müvekkile çek defteri verilmediğini, davacının çek defteri verildiğine dair hiçbir delil sunmadığını, muvafakatları olmamakla birlikte bilirkişi raporundan sonra sunulan belgelerin çek defteri verildiğinin ispatı olamayacağını, ayrıca bu çeklerin 2019 yılında ibraz edilme imkanı varmış gibi 2.030 TL üzerinden hesaplama yaptığını, bu çeklerin ibraz sürelerinin yıllar önce dolduğunu, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalı asıl borçlu tarafından itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı banka ile davalı arasında bankacılık hizmet sözleşmesi, kredi kartı üyelik sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeler kapsamında davalıya çek defteri ile kredi kartı verildiği, KMH kullandırıldığı, tazmin edilen 6.400-TL çek tutarı yönünden hesabın 20/01/2019 tarihinde, KMH alacağı bakımından ise hesabın 01/01/2019 tarihinde kat ettiği, bu iki alacak kalemi bakımından 24/01/2019 tarihinde temerrütün gerçekleştiği, kredi kartı alacağı bakımından ise temerrütün takiple gerçekleştiği, hesabın kat edilmesine rağmen borcun ödenmemesi üzerine davacı banka tarafından davalı hakkında İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında nakde dönen 4 adet çek sorumluluk bedeli 6.400-TL asıl alacak, 129,30-TL işlemiş faiz, 6,47 BSMV, kredi kartı nedeniyle 3.423,39-TL asıl alacak, 259,66-TL işlemiş faiz, 4,98-TL BSMV, KMH nedeniyle 453,43-TL asıl alacak, 75,21-TL işlemiş faiz, 0,57-TL BSMV olmak üzere toplam 10.753,01-TL nakit ve riski devam eden 8 adet çek yaprağından kaynaklı 14.520-TL gayrinakit alacak için icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine süresinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı tarafından alacağın zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüş ise de alacak hesabın kat edildiği tarihte muaccel hale gelmiş olup, alacağın muaccel olduğu hesap kat tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamıştır. Diğer taraftan sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulu niteliğinde olduğu, yeterince aydınlatılmadığı, bu nedenle sözleşmedeki aleyhe hükümlerin uygulanmasının mümkün olmadığı ileri sürülmüş ise de sözleşmede tarih yer almamakla birlikte atıf yapılan hükümlere göre 6098 sayılı Kanundan önce imzalandığı anlaşıldığından 6098 Sayılı TBK'da düzenlenen genel işlem koşulu denetimi yapılması mümkün değildir. Diğer taraftan davacı bankanın nakit alacağı hesaplanabilir ve likit nitelikte olup kabul edilen nakit alacak bakımından icra inkar tazminatı şartları gerçekleşmiştir. Bu nedenle davalı vekilinin zamanaşımına, icra inkar tazminatı ve genel işlem koşuluna ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Gayrinakit alacak bakımından yapılan değerlendirmede ise; 5941 S.lı Kanun'un Geçici 3. maddesinde mülga 3167 sayılı Kanun hükümleri gereğince düzenlenmiş olan eski çeklerin hukukî geçerliliğinin devam ettiği, ancak bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak yasal sorumluluk tutarlarına ilişkin sorumluluğunun 30/6/2018 tarihinde sona ereceği düzenlenmiştir. ...-... ve ... nolu çekler yönünden davalının 1997-1998 yıllarında bankaya iade edildiği itirazı bulunmaktadır. Bahsi geçen çeklere ilişkin çek defterlerinin davalıya teslim tarihini gösteren bir delil ibraz edilmemiştir. Bu durumda davacı banka tarafından bahsi geçen 3 çek yönünden riskin devam ettiği ispatlanamadığından bu 3 çek yönünden depo kararı verilmesi doğru olmamıştır. ..., ..., ... nolu çekler ise karşılıksız çıkmış olup yasal sorumluluk tutarı ödenmediğinden 6.090-TL gayrinakit alacağın depo edilmesi şartları oluştuğundan bu üç çek yönünden davalının istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; ...-... ve ... nolu çek yönünden depo kararı verilmesi doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, kararın nakdi alacağa ilişkin kısmın tekrarı ile davalının gayrinakit alacağa yönelik itirazının 3 adet çek yaprağı yönünden iptali ile 6.090-TL gayrinakit alacağın vadesiz banka hesabında depo edilmesine, nakde dönen iki adet çek bakımından nakde dönme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken ,iki çekin ödenmesinin infazda nazara alınmasına karar verilmesi yerinde değil ise de davacı tarafça istinaf edilmediğinden davalı aleyhine karar verilemeyeceğinden aynen tekrar edilmesine ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2021 Tarih 2021/313 Esas 2021/883 Karar sayılı kararının HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; \"Davanın kısmen kabulüne, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile takibin; -nakde dönüşen 4 adet çek yaprak bedelinden kaynaklanan; 6.400-TL asıl alacak, 129,30-TL işlemiş faiz, 6,47-TL BSMV yönünden 6.400-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %24,24 oranında faiz işletilerek devamına,-kredi kartından kaynaklanan; 3.418,10-TL asıl alacak 255,38-TL işlemiş faiz 4,98-TL BSMV yönünden 3.418,10-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %33 oranında faiz işletilerek devamına, -2... nolu tek hesaptan kaynaklanan; 453,43-TL asıl alacak, 74,72-TL işlemiş faiz, 0,57-TL BSMV yönünden 453,43-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %30,24 oranında faiz işletilerek devamına, fazla istemin reddine, Alacağın %20'si oranındaki 2.054,30-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Gayrinakit alacak istemi yönünden; davalının ..., ..., ... nolu çekler yönünden gayrinakit krediye ilişkin itirazının kısmen iptali ile 6.090-TL'nin davacı banka nezdinde faizsiz bir hesapta depo edilmesine, fazla istemin reddine, (takip sonrası 81785705 ve 81785706 seri nolu iki adet çeke ait bankaca 19.03.2019 ile 12.06.2019 tarihlerinde ödenmiş 2.030'ar TL sorumluluk bedellerinin tahsilinin icra infaz aşamasında dikkate alınmasına)\" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; \"Nakdi alacak yönünden alınması gereken 733,85-TL, gayrinakdi alacak yönünden alınması gereken 615,40-TL maktu harç olmak üzere toplam 1.349,25-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 561,47-TL nin mahsubu ile bakiye 787,78-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafça yatırılan 615,87-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 800-TL bilirkişi ücreti ve 198,40-TL posta masrafı olmak üzere toplam 998,40-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 825-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 54-TL posta masrafından ibaret yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 9-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine taktir olunan 4.080-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 4.380,06-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 229-TL davacıdan, 1.091-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,\"Davalı tarafından yatırılan 431,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından sarf edilen 26-TL istinaf yargı giderinden davanın kabulü oranında hesaplanan 21-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/02/2025