T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1133 Esas
KARAR NO: 2025/278 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2023
NUMARASI: 2022/499 E. - 2023/496 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, dava dışı ... Ticaret Anonim Şirketi lehine 180.000,00 TL, 50.000,00 TL ve 81.265,43 TL tutarlarında çek keşide ettiğini, müvekkili şirketin kargo yoluyla ilgili çekleri yine ... Ticaret Anonim Şirketi'ne kargo aracılığıyla göndermek üzere kargo şirketine teslim ettiğini, müvekkili şirketin rızası hilafına dava konusu çeklerin davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından ele geçirildiğini, kargo aracılığıyla gönderilen çekler hakkında Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/242 Esas sayılı dosyası ile ödemeden men yasağı kararı alındığını, davalı şirketin ödemeden men yasağı olmasına rağmen 20/04/2022 günlü, ... Seri No'lu, 50.000,00 TL' lik çek ve 20/05/2022 günlü, ... Seri No'lu, 180.000,00 TL'lik çekler hakkında İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/459 D.İş ve 2022/459 Karar sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, akabinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile çekleri icra takibine konu ettiğini, 27/05/2022 tarihinde 298.140,00 TL'yi icra veznesinden İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yatırıp ve ihtiyati hacizlerin kaldırılmasını talebinde bulunduklarını, bunun akabinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün bağlı bulunduğu İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesine hacizlerin kaldırılıp kaldırılmayacağı hususunda yazı yazıldığını ve bu yazıya binaen İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/502 Esas ve 2022/399 Karar sayılı ilamı ile dosya borcunun tamamının karşılandığı, bu sebeple icra dosyasındaki mevcut hacizlerin İİK 266 ve 85. maddeleri uyarınca kaldırılmasına karar verildiğini, dosyadaki hacizlerin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünce mahkeme ilamına göre kaldırıldığını, sonrasında icra takibine itiraz süresinin sehven geçirilmesi nedeni ile taraflarınca İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki çekler hakkında İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/511 D.İş ve 2022/511 Karar sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talep edildiğini ve mahkemece teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, taraflarınca 38.200,00 TL teminat bedelinin dosyaya yatırıldığını, müvekkili şirketin gerçekte borçlu olmadığı çeklerin ödenmemesi ve takibin durdurulması için toplamda 336.340,00 TL yatırdığını, müvekkili şirketin tedbir kararının uygulanması için İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile uygulanması talep ettiğini, çeklerin bankaya ibrazı üzerinde karşılıksızdır işlemi yapılması durumunda müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğrayacağından henüz takibe konu edilmeyen ... seri numaralı çeke ilişkin başlatılacak icra takibi neticesinde müvekkili şirketin cebri icra tehdidi ile borcu olmadığı çek bedellerini ödemek zorunda kalacağından, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin durdurulmasına ve ... seri numaralı 81.265,43 TL tutarındaki çek bakımından ise çekin ödenmesinin durdurulması ile takibe konu edilmemesi hususunda ihtiyati tedbir karar verilmesini, icra takibine konu edilen 20/04/2022 günlü, ... Seri No'lu, 50.000,00 TL'lik çek ve 20/05/2022 günlü, ... Seri No'lu, 180.000,00 TL'lik çekler bakımından tedbir karar verilmesini, davanın kabulüne ve müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine karar verilmesini, alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu çekin keşidecisinin ... Dış Ticaret Limited Şirketi olduğunu, daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle alacaklı müvekkili ... Tekstil Tic. Ltd. Şti.’ye geçtiğini, alacaklı müvekkilinin yetkili son hamil olduğunu, müvekkilinin çeke ilişkin alacağı ödenmediğinden mağdur olduğunu, ancak çekte keşideci konumunda olan davacı borçlu tarafın ise, alacaklılardan mal kaçırma kastı ile, çekteki, davacı borçlu kaşe ve imzasının kendisine ait olmadığını iddia ederek borçlarının bulunmadığının tespitini talep ettiğini, davacı yanın haksız ve mesnetsiz ihtiyati tedbir talebine karşı itirazlarını bildirmek üzere taraflarına süre verilmediğini, işbu karar nedeniyle alacağına kavuşamayan müvekkilinin geri dönülemez zararlara uğrayacağını, mahkemece verilen hukuka ve usule aykırı ihtiyati tedbir kararından rücu edilmesini ve davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini, dava konusu çekin ... - ... firması ile yapılmış olan ticari ilişkinin sonucu olarak müvekkiline geçtiğini, müvekkilinin, davacının çeki kaybetmiş olabileceğini bilmediği gibi, davacı ile diğer çek borçluları arasındaki ilişkileri bilebilmesinin de mümkün olmadığını, müvekkili şirketin tamamen hukuka uygun ve iyi niyetle hareket ettiğini, davaya konu çekte ciro silsilesinin düzgün olduğunu, çekin iktisabında her türlü araştırma görevini yerine getiren iyi niyetli müvekkil hakkında haksız açılan işbu davanın reddinin gerektiğini savunarak, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini, dava şartlarındaki noksanlığın giderilmesi mümkün olmadığından davanın usulden reddine, davacının icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesi 13/06/2023 tarihli 2022/499 E. - 2023/496 K. sayılı kararıyla; \"...işbu hali ile davacının davalı aleyhine almış olduğu tedbirler nedeniyle davalının alacağına ulaşmasını geciktirmiş olması sebebiyle İİK m.72/4 hükmü uyarınca 3 çek bedelinin toplam tutarı olan 311.365,43 TL alacağın %20'si oranında olan 62.253,09 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere; 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-İhtiyati tedbir kararının icrası nedeniyle alacağına geç kavuşan davalı lehine toplam alacak tutarı olan 311.365,43 TL alacağın %20'si oranında olan 62.253,09 TL tazminatın ( İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/548 D. İş sayılı dosyasına yatırılmış olan 20.066,25 TL teminat ile İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/511 D.iş sayılı dosyasına yatırılmış olan 38.197,21 TL teminatın iade edilmemiş olması halinde mahkememizin işbu kararın kesinleşmesi akabinde davalıya ödenmesine ve bakiyesinin davacıdan tahsili koşuluyla) davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 3-Kısa kararın bir suretinin derhal İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/548 D. İş sayılı dosyasına ve İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/511 D.iş sayılı dosyasına gönderilmesine,\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla; davalının kötüniyetli ve haksız kazanç elde etme çabası içerisinde olduğunu, dava konusu çeklerin müvekkilinin rızası hilafına ele geçirildiğini, Davacı müvekkili şirket aleyhinde başlatılmış olan ve bile bile zararına iktisap edilen çeke ilişkin davalı tarafından başlatılan icra takibinin hukuka açıkça aykırılık teşkil ettiğini, Davalının iddia ettiği alacağın varlığını ve müvekkili şirketten alacaklı olduğunu ispatlamak zorunda olduğunu, Davalının dürüstlük ilkesine aykırı davrandığını, bu davanın açılmasında müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu, Tarafların ticari kayıtları incelendiğinde, davalı şirketin bu çeklerin kendisine ciro edildiğini ispatlayamayacağını, davalının ciro silsilesindeki şirketler ile ticari ilişkisi olup olmadığının davalıyı yetkili hamil konumuna getirmeyeceğini, Davalının kuruluşundan itibaren 1 yıl dolmadan sık sık neden adres değiştirdiğinin araştırılmadığını, Çeklerin keşide tarihlerinden çok kısa süre önce kurulan davalı şirketin bu kadar yüklü çekleri alacak kadar ticari hayatının olmasının mümkün olmadığını, Çeklerdeki lehtar şirketin ciro silsilesindeki kaşesinin aslında lehtar şirkete ait olmadığını, ciro silsilesinin muntazam olabilmesi için ilk cironun lehtar tarafından yapılması gerektiğini, davalı tarafından hukuka aykırı olarak ciro işleminin gerçekleştirildiğini, Davalı şirketin müvekkilinden hak talep etmesinin Yargıtay kararlarına göre ve kanunen mümkün olmadığını, Çeklerin karşılıksız olmadığının banka tarafından çeklerin arkasına yazılmadığını, 50.000,00 TL ve 180.000,00 TL bedelli çeklerin kambiyo senedi vasfının bulunmadığını, Açıkladıkları şekilde Mahkemece yeterli inceleme yapılmadan ve delilleri değerlendirilmeden, yetersiz gerekçe ile karar verdiğini, müvekkilinin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini,Davalının findeks raporunun sorgulanmasına ilişkin taleplerinin mahkemece kabul edilmediğini, Davalı hakkında çalıntı çeklerle ilgili devam eden dosyaların Mahkemeye beyan edildiğini, bu dosyaların davalının kötüniyetinin ve ağır kusurunun ispat ettiğini belirterek, izah ettikleri ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle öncelikle istinaf başvurularının kabulüyle; tehiri icra taleplerinin ve haklı davalarının kabulüne, müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine, alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu ... İcra Diaresinin ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Limited Şirketi, Borçluların ... Ticaret Limited Şirketi, ..., ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Ve ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 50.000,00 TL asıl alacak, 180.000,00 TL asıl alacak 958,13 TL işlemiş faiz, 23.000,00 TL %10 çek tazminatı, 690,00 TL %0,3 komisyon olmak üzere 254.648,13 TL alacak için 26/05/2022 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibine başlandığı, takip dayanağının; 20/04/2022 günlü, ... Seri numaralı, 50.000,00 TL bedelli çek ile 20/05/2022 günlü, ... Seri numaralı 180.000,00 TL çek olduğu tespit edilmiştir. Davaya konu çek örnekleri incelendiğinde; ... Bankası Dudullu Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 20/04/2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... İç ve Dış Ticaret Ltd. Şirketi, lehtarı ... San. Tic. A.Ş. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... San. Tic. A.Ş., ... Grup ... ve ... Tic. Ltd. Şirketi'nin cirolarının bulunduğu, ... Bankası Dudullu Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 20/05/2022 keşide tarihli, 180.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... Dış Ticaret Ltd. Şirketi, lehtarı ... San. Tic. A.Ş. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... San. Tic. A.Ş., ... Grup ... ve ... Tic. Ltd. Şirketi'nin cirolarının bulunduğu, ... Bankası Dudullu Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 20/06/2022 keşide tarihli, 81.265,43 TL bedelli, keşidecisi ... Dış Ticaret Ltd. Şirketi, lehtarı ... San. Tic. A.Ş. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... San. Tic. A.Ş., ... Grup-... ve ... Tic. Ltd. Şirketi'nin cirolarının bulunduğu tespit edilmiştir. İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/517 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının ... San. Tic. A.Ş. olduğu, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilmiş olan aynı zamanda işbu davanın da konusunu oluşturan, keşidecisi ... Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... San. Tic. A.Ş. Olan, 20.04.2022 keşide tarihli, ... Seri numaralı, 50.000,00 (ellibin) TL bedelli, ... Bankası ... Dulullu şubesine ait çek ile keşidecisi ... Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... San. Tic. A.Ş. olan, 20.05.2022 keşide tarihli, ... Seri numaralı, 180.000,00 (yüzseksenbin) TL bedelli, ... Bankası ... Dudullu şubesine ait toplamda 2 çekin arkasında lehtar olarak imza ve kaşenin bulunduğu, ancak bu imzaların şirket yetkilisine ait olmadığına yönelik olarak açılmış olan davada alınan bilirkişi raporunda söz konusu çeklerdeki lehtar ... San. Tic. A.Ş.'nin kaşesinin altında bulunan imzaların işbu firmanın yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği ve mahkemesince bu doğrultuda 30.03.2023 tarihinde kurulmuş olan kabul kararı akabinde dosyanın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.
G E R E K Ç E: Dava; davacının keşidecisi olduğu 3 ayrı çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece davanın reddine ve davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Her ne kadar davacı vekili Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği, davalının ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği, davalının alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiği iddiasıyla istinaf talebinde bulunulmuşsa da, TTK'nın 677. maddesinde düzenlenen kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince, çeklerin keşidecisi olan davacı kendi imzasından sorumludur. Davacı, davaya konu çeklerdeki kendi imzalarını kabul etmiş olup, son hamil olan davalıya karşı ilk cirantanın imzasının sahteliğini ileri süremez. Zira davalı son hamil, çeki ciro ile devralırken çekteki ciroların düzgün olup olmadığını, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunup bulunmadığını incelemeye mecbursa da, önceki cirantaların imzalarının sıhhatini araştırmak zorunda değildir. Davacı, son hamil olan davalının çekleri iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket ettiğini ve kötüniyetli olduğunu da ispatlayamadığından, bu durumda davalının ve diğer cirantalarının ticari kayıtlarının incelenmesine gerek yoktur.Tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 26/02/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.