T.C.
İSTANBUL
3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2022/169 Esas
KARAR NO\t: 2025/51
DAVA\t: MARKA HAKKINA TECAVÜZÜN ve HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, ÖNLENMESİ, KALDIRILMASI
DAVA TARİHİ\t: 23/09/2022
KARAR TARİHİ\t: 03/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, kaldırılması davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ... markalı ürünleri dünya çapında 126 ülkede satışa sunulmakta olup ... markası hâlihazırda dünyanın 6. büyük alkollü içecek markası olduğunu, Müvekkil şirket tescilli ve tanınmış markalarını tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygın olarak kullanmakta ve yoğun reklam ve tanıtım faaliyetleri ile tüketici kitlesine ulaştırdığını,... Gümrük Müdürlüğünce yapılan denetim ve kontrollerde; göndericisi (1). Nolu davalı ... LTD, alıcısı da (2). No.lu davalı ... olarak beyan edilen gönderiler içerisinde Müvekkilin “...” markasına iltibas derecesinde benzer “...” markasını taşıyan şüpheli eşyalar görülmesi üzerine eşyaların gümrük işlemleri durdurulmuş, bu eşyalara ilişkin ... Gümrük Müdürlüğü tarafından... tarihinde ... sayılı, “... Sayılı Gümrük İşlemlerini Durdurma Kararı” konulu ve karar sayısı ise 3 olan gümrük işlemlerini durdurma kararı verilmiş, tüm bu hususlar ise ... sayılı ve \" ... Sayılı Gümrük İşlemlerini Durdurma Kararı\" konulu bildirim ile 02.09.2022 tarihinde bildirildiğini, ... Gümrük Müdürlüğü'nün mezkür durdurma kararına göre; “... numaralı belge muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı aracın yükünde yapılan muayene ve tespit neticesinde müvekkilimize ait ... markasına neredeyse ayniyet derecesinde benzer olan ... markalı ve müvekkilin şişe tasarımının kopyalanması suretiyle üretilen 12.528 adet 11W'lik şişelerde alkollü içki cinsi eşya tespit edildiğini, bu nedenle gümrük işlemleri durdurulan ... markasını taşıyan ürürnlerin müvekkil aleyhine yarattığı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet durumunun tespitini, önlenmesini, ortadan kaldırılması olmak üzere, müvekkilin markalarına iltibas yaratan tüm kullanımların önlenmesini, el konulan ve konulacak ürünlerin hüküm kesinleştiğinde imhasını, ... 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesinin 15 Eylül 2022 tarih ... D.iş ve...K. sayılı ihtiyati tedbir kararının dava sonunda verilecek esas hüküm kesinleşene kadar devamını, masraf yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılara yapılan yurt dışı tebligatlarından netice alınamamış, davalılara tebliğ işlemi yapılamamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, kaldırılması ve imha istemlerine ilişkindir.
Davacı adına tescilli ..., ..., ..., ...,..., ..., ... ve ... numaralı markaların, marka tescil belgeleri TPMK'dan celp ve tetkik edilmiştir.
... 1. FSHHM’nin ... D.İş dosyasının fiziken dosyamız arasına alınmış ve ... 1. FSHHM’nin ... D.İş dosyasında verilen 15/09/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet kapsamında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasına ait evraklar ile bilirkişi raporunun ibraz edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 27/02/2025 tarihli dilekçesi ile huzurdaki dosya kapsamında, davaya konu ürünlerin imha edilmesi ve dava dilekçesinin davalı taraflara tebliğ edilmemesine ilişkin beyanlarını içerir dilekçe sunduğu görülmüş ve dosya tetkik edilmiştir. Gelinen aşamada dosya kapsamı incelendiğinde; davanın 23/09/2022 tarihinde ikame edilmesine ve akabinde davalıların yurt dışı adresleri itibari ile tebliğ işlemleri için gerekli evrakların gönderilmesine karşın gelinen aşamada tebligatların yapılamadığı, mahkememizce yazılan yazıların hiçbirine olumlu yanıt verilmediği, davalılara tebliğ işlemi yapılamamış ise de gelinen süreçte davacı vekilinin 27/02/2025 tarihli talep dilekçesinde ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D.İş sayılı kararı ile davaya konu ürünlerin imha edildiğinin bildirildiği, bu durumda marka hakkına tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması ve imha istemlerinin konusuz kaldığı anlaşılmış olup konusuz kalan dava yönünden dilekçeler teatisi aşamasının beklenilmesinde hukuki yarar olmadığı gibi beklemenin usul ekonomisi ilkesine de uygun olmayacağı anlaşıldığından, dosya üzerinden değerlendirme yapılmasına karar verilmiştir.
Dosyada mübrez davacı delilleri içerisinde yer alan evraklar tetkik edildiğinde; ... Gümrük Müdürlüğünce yapılan denetim ve kontrollerde, göndericisi (1). nolu davalı ... LTD, alıcısı (2). no.lu davalı ... olarak beyan edilen gönderiler içerisinde davacının “...” markasına iltibas derecesinde benzer “...” markasını taşıyan şüpheli eşyalar görülmesi üzerine eşyaların gümrük işlemlerinin durdurulduğu, bu eşyalara ilişkin Sarp Gümrük Müdürlüğü tarafından 02/09/2022 tarihinde... sayılı, “...sayılı Gümrük İşlemlerini Durdurma Kararı” konulu gümrük işlemlerini durdurma kararının verildiği,... sayılı ve \" ...Sayılı Gümrük İşlemlerini Durdurma Kararı\" konulu bildirim ile 02/09/2022 tarihinde bildirildiği, ... Gümrük Müdürlüğünün mezkur durdurma kararına göre, “... numaralı belge muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı aracın yükünde yapılan muayene ve tespit neticesinde davacıya ait ... markasına benzer olan ... markalı 12.528 adet 17'lik şişelerde alkollü içki cinsi eşyanın tespit edildiği, durdurma kararına konu ürünlerle ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet kapsamında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasından yapılan talep doğrultusunda ... Sulh Ceza Hakimliğinin 12 Eylül 2022 tarih ve ...D.İş sayılı kararı uyarınca işbu ürünlere el konulmasına karar verildiği, gümrük müdürlüğü nezdinde el konulan ürünlerin 15/01/2025 tarihinde imhasına karar verildiği, bu hâli ile davacı yanın marka hakkına tecavüzün sonuçların ortadan kaldırılması ve imha talepleri yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan işbu talepler yönünden karar verilmesine yer olmadığı yönünde aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7 ve 29. maddeleri kapsamında davacının marka hakkına tecavüz olup olmadığı meselesinin tetkiki yönünden dava tarihi itibari ile yürürlükte olmakla uygulanması gereken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 29. maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmış olup (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.'' olarak belirtilmiştir.
Anılı yasal düzenleme ışığında somut olaya bakıldığında; idari işlem ve prosedürlere ilişkin evraklar, değişik iş dosyası kapsamı ve soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu ile dosya kapsamındaki tüm deliller kapsamında, davacı adına tescilli marka yönünden davalıların tecavüz teşkil eden eylemlerinin saptandığı ve bu yöndeki tespitlerde herhangi bir çelişkinin bulunmadığı, davanın konusunu teşkil eden ürünlerin taklit olduğu, ürünlerin davacının sahibi olduğu marka hakkına (... markaları) tecavüz teşkil eder mahiyet taşıdığı, ilgili gümrük müdürlüğü nezdinde el konulan dava konusu ürünlerin davalıların alıcı ve gönderici sıfatı sebebi ile iştirak halinde ticari faaliyete konu edildiği, davacı adına tescilli markaların taklit edildiği ürünler üzerinde kullanılmasının SMK'nın 29/1-c hükmünün ihlali olması nedeni ile davacının marka hakkına tecavüzün mevcut olduğu saptanmıştır. Bu nedenlerle davacının marka hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesine yönelik talepleri kapsamında davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı taraf SMK'nın birinci kitabında düzenlenen marka hakkına ilişkin hükümlerin yanı sıra ayrıca TTK'nın haksız rekabet hükümleri gereğince de istemde bulunmuş olup anılı düzenlemelerin kümülatif olarak somut olayda tatbikinin gerekip gerekmediği meselesinin aydınlatılması gerekmiştir. Bu noktada emsal alınan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ...esas, ... karar sayılı kararında vurgulandığı üzere; 6762 sayılı mülga TTK’nın 57/5.maddesinde yazılı “Başkasının emtiası, iş mahsulleri, faaliyeti veya ticaret işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalariyle iltibasa meydan verebilecek surette, ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları kullanmak veyahut iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmiyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak” şeklindeki düzenlemeden yola çıkılarak, marka hakkına tecavüz eylemleri, hem özel yasa niteliğindeki 556 sayılı Marka KHK’nın 61 ve 9.maddeleri uyarınca, hem de anılı hüküm nedeniyle mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesi hükümleri doğrultusunda kümülatif olarak korunmakta iken mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesindeki hüküm, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren mer’i 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde yer alan “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,” şeklinde düzenlenmiş olup, Kanunun gerekçesinde de ifade olunduğu üzere, Kanun Koyucu bilinçli bir şekilde, “ad, unvan ve marka” kavramlarına yeni düzenlemede yer vermemiş ve buna gerekçe olarak da bu kavramların kendi özel yasası niteliğindeki 556 sayılı Marka KHK, 554 sayılı End. Tasarım KHK ve 555 sayılı Coğrafi İş. KHK ve TTK’nın unvan ile ilgili düzenlemeleriyle korunması gösterilmiş ve bunların bir kez de TTK’nın haksız rekabet hükümleriyle korunmasının gereksiz olduğu ve yorum güçlüklerine yol açacağına vurgu yapılmıştır. Bu hâli ile markaların kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, dairenin eski içtihatlarını sürdürme imkanının kalmadığı belirtilmiştir.
Nitekim Türk Borçlar Kanunu'nun sebeplerin yarışması başlıklı 60. maddesi gereğince de bir kişinin sorumluluğu, birden çok sebebe dayandırılabiliyorsa hâkimin, zarar gören aksini istemiş olmadıkça veya kanunda aksi öngörülmedikçe, zarar görene en iyi giderim imkânı sağlayan sorumluluk sebebine göre karar vereceği ifade edilmiştir. Bu gerekçeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacı yana en iyi giderim imkanı sağlayan SMK hükümleri kapsamında hukuki koruma sağlanmış olup aynı zamanda haksız rekabete ilişkin hükümlerin kümülatif olarak uygulanmasına yer olmadığı sonucuna varılması gerekmiştir. Bu açıklamalar doğrultusunda haksız rekabet hükümlerine yönelik davacı isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Davalıların eyleminin davacı yanın marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve önlenmesine,
2-Marka hakkına tecavüzün kaldırılması ve imha talepleri konusuz kalmakla işbu istemler yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-SMK'nın marka hakkına yönelik hükümleri ile TTK'da düzenlenen haksız rekabete ilişkin düzenlemelerin kümülatif olarak tatbiki TBK'nın 60. maddesi ışığında yerinde görülmediğinden davacı yanın haksız rekabete yönelik istemlerinin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 534,70 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı, peşin harç, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 172,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde iadesine,
Dâir; taraf/vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 03/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır