T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
\tT.C.
\tANKARA
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2023/81 Esas
KARAR NO\t: 2025/61
...
DAVA\t: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 31/01/2023
KARAR TARİHİ\t: 05/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 07/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kooperatifin.... parselde bulunan arsalar üzerinde “Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” ile arsa sahipleri ve üyeleri için daire ve dükkân yaptığını, müvekkilinin 1 daire için, davalı kooperatifin üyesi iken, kura çekimine katılmasına izin verilmediğini, devamla üyelikten ihraç edildiğini, bu ihraç kararına karşı mahkememizdeki .... Esas sayılı dosyada açtığı davada, davanın kabulüne karar verilerek ihraç kararının iptal edildiğini, ancak davalı kooperatifin bununla yetinmeyerek devamla yeniden ihraç işlemleri yapıp ihraç kararı verdiğini, bu işleme karşı müvekkilinin tekrar mahkememizde ....Esas sayılı dosyada dava açtığını, bu davanın da müvekkili lehine sonuçlandığını, müvekkiline dairesinin verilmemesi üzerine, kooperatifin müvekkiline verilecek dairesinin bulunmadığı değerlendirmesi ile üyelikten kaynaklanan hakkını tazminat talepli olarak ....E sayılı dosyadan tazminat davası açıldığını, davalının tazminat davasında yaptığı savunmasında \"Davacı üyeye verecek dairesinin bulunduğunu, tazminat davasının bu sebeple reddedilmesini\" iddia ve talep ettiğini, 10 yılı bulan yargılama süreci sonunda, Yargıtay tarafından \"Üyeye verilecek dairenin bulunması hususunun değerlendirilerek sonuca gidilmesi\" yolundaki kararı ve bu bozma kararı doğrultusunda verilen davanın reddi kararı onaydan geçerek kesinleştiğini, yargılama sürecinde, ısrarla müvekkiline verilecek dairenin somut olarak müvekkiline tahsisi ve hangi daire olduğunun açıklanması yolundaki taleplerinin davalı tarafından dikkate alınma ve soyut bir şekilde verilecek dairenin bulunduğu savunması ile yetinildi mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine, davalı kooperatife 12.12.2022 tarihli ihtarnamenin gönderilerek; Mahkeme kararı gereği ve yaptıkları savunma uyarınca, müvekkilinin üyelikten kaynaklanan borcunun hesaplanarak bildirilmesi ve dairenin müvekkili adına tescilinin talep edildiği, bu ihtara 27.12.2022 tarihli cevap ihtarnamesi ile karşılık veren davalının, açılmış ve müvekkili lehine sonuçlanmış üyelikten ihraç kararlarının iptali davalarını yok sayarak \"...'ın ödediği aidatların 2005 yılı itibarıyla emanet hesabına alındığını, kooperatife zarar verdiğini, kooperatif üyeliğini sonlandırma iradesi doğrultusunda kooperatife üye olmadığını\" belirterek hiç bir gerçeklikle bağdaşmayan şekilde ve çok keyfi bir tutumla taleplerini reddettiğini, Davalı kooperatifin çok sayıda alacaklısı ve icra borçlarının olduğunu, bu sebeple müvekkili adına tespit edilecek dairenin hacizlerden ve borçlardan arındırılarak müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ettiklerini, arabuluculuğa gidildiğini ve anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkilinin üyelikten kaynaklanan varsa aidat borçlarının hesaplanarak müvekkiline ödetilmesi/depo ettirilmesi ve üyelikten kaynaklanan hakkı olan dairesinin tespiti ve adına tescili için bu davanın açılması gerektiğini, ... parselde bulunan arsalar üzerinde konut ve işyeri yapan kooperatifin müvekkiline verilebilir dairesinin tespiti ile mevcut tapusunun iptali ve icra ve borçlardan arındırılarak müvekkili adına tespit ve tesciline karar verilmesini, tapu iptali ve tescil mümkün olmazsa, dava konusu dairenin karar tarihindeki değerinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak bu değerin şimdilik 100.000,00 TL'sinin davalıdan alınarak dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekillik ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, müvekkili kooperatifin ...sayılı taşınmazlar üzerinde... ile inşa ettiği konutlardan kendisine konut verilmediği için, verilebilecek konutun tespiti ile tapusunun iptali ve icra borçlarından arındırılmış olarak adına tescili, tapu iptal ve tescili mümkün olmaz ise, dairenin dava tarihi itibarıyla değerinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, şimdilik 100.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili dava ve talep edildiğini, davacının taleplerinin, öncelikle TMK. md. 2-3 hükümlerine aykırı olarak haksız kazanç elde etmek amacıyla ve hukuka açıkça aykırı talepler olduğunu, davacının müvekkili kooperatifin 2005 yılı öncesi yönetim kurulu üyesi olduğunu, Aralık/2005 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul ile görevden uzaklaştırıldığını, Görevde olduğu dönem ile ilgili olarak yapılan suç duyurusu üzerine aleyhine ... dosyası içeriği ile de sabit olduğu üzere, kooperatif başkanının kooperatif mal varlığını hiç ettiği, sahte senetler düzenlediği sübut bulup mahkümiyetine hükmedildiğini, davacının da işbu sahte senetlerden bazılarına geçerlilik kazandırmak amacıyla sonradan imza attığının ortaya çıktığını, davacının, kooperatife görevden alındığı Aralık/2005 tarihinden itibaren hiçbir aidat ödemesi yapmadığını, ortaklık vecibelerinden hiçbirini yerine getirmediğini, aradan yaklaşık 20 yıla yakın bir Süre geçtikten sonra, bu süre içerisinde hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının, ülkemizde yaşanan ekonomik kriz sebebiyle konut fiyatlarındaki artışlardan dolayı haksız çıkar elde etmek amacıyla açtığı görülen işbu davadaki talebinin, hem TMK. md. 2-3 hükümlerine, hem de açıkça Kooperatifler hukukuna aykırı olduğunu, Kooperatifler Hukukunda ortak, kendisine tahsis/teslim edilecek yer olmadığı iddiası ile tazminat davası açabileceğini, iş bu dava ile ortak kooperatif ile ortaklık hak ve vecibeleri sebebiyle, diğer ortakların elde ettiği değere göre, yarar/zarar dengesi ve ödentileri gözetilerek tazminata hak kazanabileceği, iş bu dava sebebiyle, davacı ortağın dava tarihi itibarıyla ortağı olduğu kooperatifle hak ve vecibeler yönünden ortaklık ilişkisi son bulacağı, böyle bir talebin ortaklık iradesini sonlandıran ve ortağın ödentileri ve hakları doğrultusunda alacağının tasfiyesini gerektiren bir irade açıklamasına esas bir talep olduğunu, davacının, mahkememizdeki .... Esas sayılı dava dosyası ile belirlenmiş olan borcunu 5 yıl gibi bir süre geçmiş olmasına rağmen ödemediğini, davacının, mahkememizin....E. sayılı kararının 19.03.2013 tarihinde kesinleşmesi üzerine, 26.03.2013 tarihinde ....E. sayılı dosyası ile müvekkili kooperatif ile ortaklık ilişkisi sebebiyle kendisine tahsis/teslimi gereken taşınmazın, tapu devrini istemediğini, kendisinin ortaklık alacağına esas dairesinin değerinin tespit edilerek (yani tasfiyeye esas alacağının) ve geç teslim sebebiyle kira tazminatının belirlenerek tahsilini dava ve talep ettiğini, Kooperatifler Hukuku çerçevesinde, .... E. sayılı dava ile ortaklık vecibelerini yerine getirmeyeceğini, dava tarihine kadar olan ödentileri doğrultusunda ortaklık ilişkisinden kaynaklanan alacaklarının yani ödentilerinin esas alınarak konut teslimi yapılmaması sebebiyle talep edebileceği tazminatın ve diğer ortaklar ile birlikte tahsis/ teslim yapılmaması sebebiyle kira tazminatının KK. Hükümleri doğrultusunda tahsilini talep ederek 26.03.2013 tarihi itibarıyla ortaklık ilişkisini sonlandırma iradesini bu tarihten sonra ortaklık hak ve vecibelerini yerine getirmeyeceğini, kendisinde de talepte bulunulmamasını açıkladığını, davacının ortaklık hak ve borçları ile ilgili belirlemenin yapılacağı tarih işbu tasfiyeye yönelik açılmış olan....E. sayılı davanın açılmış olduğu tarih olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ile de, konut teslim/ tahsisi sebebiyle ve tahsis edilmemesi halinde kira kaybı sebebiyle, tazminata esas alınacak tarihin işbu tazminat talepli dava tarihi olduğunu, davacının söz konusu davasının önkoşul gerçekleşmediği için reddi sebebiyle, daha önce açıklamış olduğu talebini iradesini yok sayarak yeniden talepte bulunmasının kabul edilemez olduğunu, açıklanan nedenlerle; davacının 2005 yılından bu yana hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmeyip, ortak hak ve vecibelerini kullanmayarak, ortaklık ilişkisi uzunca bir süredir fiilen devam ettirmediğinden, davacının, .... E. sayılı davası ile belirlenen borcunu ödemekten imtina ederek, kararın kesinleşmesini müteakip (19.03.2013 - 26.03.2013) ortaklık hakkına esas tapu talebinden vazgeçtiğini beyan ederek, Koop. Hukuku çerçevesinde tazminat ve kira kaybı talebinde bulunarak (...) ortaklık ilişkisini bu davadaki talebi dışında sonlandırmış olduğundan, ülkemizde yaşanan ekonomik krize istinaden, ortaklık ödentilerini talep etmek yerine, haksız çıkar elde etmek amacıyla işbu davayı açmış olduğu açıkça görüldüğünden, davacının ...Hukukuna aykırı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklı konut tahsisi, olmadığı takdirde de tazminat talebine ilişkindir.
Davacı vekili 05/02/2024 tarihli dilekçesi ile; taşınmazın müvekkili adına tespit ve tesciline karar verilmesini, bu mümkün olmaz ise taşınmazın değeri olan 2.500.000,00 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile eksik harcı tamamladığını bildirmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının, davalı kooperatif ortaklığı sıfatının devam edip etmediği, devam etmekte ise kendisine konut tahsis edilmesi gerekip gerekmediği, öncesinde akçalı yükümlülüklerini tam yerine getirip getirmediği, konut tahsis edilmesi veya tazminat talep etmesi koşullarının bulunup bulunmadığı konusundan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı ... tarafından davalı ... ile onandığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizin.... E. Sayılı dosyasında; tarafların, eldeki davanın tarafları ile aynı olduğu, ...'ın ihracına ilişkin genel kurul kararının iptali ile üyeliği devam ettiğine karar verilmesinin talep ve dava edildiği, yapılan yargılama sonucunda.... sayılı 05.12.2007 tarihli gerekçeli kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalı kooperatifte, kooperatif hissesi bulunmadığına dair 02.04.2006 tarihli genel kurul kararının iptali ile üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar verildiği, kararın davalı kooperatifçe temyiz edilmediği anlaşılmıştır.
... Karar sayılı ilamı ile sanık... yönünden bozulması üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde; anılan sanık hakkında 10/12/2020 tarih ve...E/K sayılı kararı ile atılı suçlardan ayrı ayrı beraatine dair hüküm kurulduğu, dosyanın temyizi üzerine 19/01/2021 tarihinde temyizen incelenmek üzere... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; asıl dosyada davacı ... tarafından davalı ... Esas sayılı dosyası ile davacı ... tarafından... aleyhine kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tazminat istemli dava açıldığı, söz konusu dosyada yapılan yargılama sonucunda, davacı ...'ın üyeliğinin devam ettiği, ayrıca davalıya verilebilecek konut bulunduğu gözetildiğinde davacının rayiç bedel veya çıkma payı talep hakkının bulunmadığı gerekçesi ile asıl dava ve birleşen davanın reddine karar verildiği, verilen kararın ... sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiş olmakla, hükmün 24/10/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce deliller toplandıktan sonra dosya... alanında uzman-gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişiden oluşacak bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, davalının defter ve kayıtları üzerinde incelenerek, öncesinde tarafların arasında cerayan eden dava dosyalarını da incelenmesi ile, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirmek, davacının dava tarihi itibari ile kooperatif ortaklığının devam edip etmediği, etmekte ise akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davalının benzer durumdaki kooperatif ortaklarına konut tahsis edip etmediği, davacıya tahsis edilecek konut olup olmadığı varsa niteliği, yoksa ödediği tutarlara göre talep edebileceği tazminatı miktarının tespiti yönlerinde dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli kök ve ek raporlar alınmıştır.
Talep artırım / harç tamamlama dilekçesi sunulduktan sonra dosya talep edilen miktar dikkate alınarak heyete tevdi edilmiş, mahkememiz heyeti tarafından 16/10/2024 tarihli celsede; davalı vekiline davalı kooperatifin tebligata yarar açık adresini bildirmek üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine, bildirdiğinde 03/05/2024 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı gereğince davalı kooperatife yazı yazılmasına, yazının uyarılı davetiye ile kooperatife tebliğine, yazıyı takip için taraf vekillerine de elden takip yetkisi verilmesine, 1 nolu ara karar yerine geldiğinde dosyanın rapor alınan bilirkişiye tevdi ile, mahkememizce yapılan 04/05/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 23/12/2024 tarihli 2. Ek rapor ile; akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının üyeliğinin devam ettiği, ayrıca kendisine verilebilecek konut bulunduğu, rayiç bedel veya çıkma payı talep hakkının bulunmadığı,...Esas sayılı dosyasında Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen kararla kesin hüküm halini aldığından tazminat isteme hakkı bulunup bulunmadığının mahkememiz takdirinde olduğunu, şayet mahkememizce davacının kooperatif ortağı olduğunun ve kooperatif ortağına verilecek konut bulunmadığının kabulü halinde ve tazminat verilmesi gerektiği düşünülür ise ödenecek tazminatın kooperatiflerde tüm edimlerini yerine getiren üyelere verilecek herhangi bir bağımsız bölüm bulunmaması halinde bağımsız bölüm rayiç bedellerinin verilmesi kabul edilmekte olduğu belirtilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; davanın, kooperatif ortaklığından kaynaklı konut tahsisi, olmadığı takdirde de tazminat talebine ilişkin olduğu, ... Karar sayılı bozma ilamı ile; kural olarak akçalı edimleri yerine getirmeyen üyeye konut verilmesinin mümkün olmadığı, ancak kooperatif ödemeleri eksik olan üyelere konut tahsisi yapılmış ise davacının da konut isteme hakkı bulunduğu gibi ödemesi eksik olduğu halde konut tahsisi yapılan üyelere tahsisin yapıldığı tarihten itibaren kira tazminatı talebinde bulunabilecekleri, buna göre üyelere verilecek konut bulunduğu ve davacının ödemelerini yerine getirmediği, istifa da etmediği anlaşıldığından, kooperatifçe ödemesi eksik olan üyelere konut tahsisi yapılmış ise sair taleplerin buna göre değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş,...'nin söz konusu dosyasında davacının kooperatif üyeliğinin devam ettiği, ayrıca davalıya verilebilecek konut bulunduğu, bu nedenle davanın reddine karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği, öte yandan mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve ek raporları ile; davacının 2006 yılından itibaren aidatlarını ödemediği, başka bir ifade ele akçalı yükümlülüklerini yerine getirmediği, akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyenin konut tahsisi talep etmesinin mümkün olmadığı, diğer yandan kendisine tahsis edilecek konut bulunan üyenin de tazminat talep edemeyeceği, davalı kooperatif tarafından ödemesi eksik olan üyelere konut tahsisi de yapılmadığı, buna göre davacının davasını ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 42.693,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 42.078,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 335.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacıya İADESİNE,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/02/2025
Başkan ...
✎E-imzalıdır
Üye ...
✎E-imzalıdır
Üye ...
✎E-imzalıdır
Katip ...
✎E-imzalıdır