T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/463 - 2025/194
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
\t\t\t (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca \t\t\t\t Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO\t: 2024/463
KARAR NO\t: 2025/194
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 19/01/2024
NUMARASI\t: 2022/373 Esas - 2024/41 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak
KARAR TARİHİ\t: 27/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 27/02/2025
\tDavacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
\tİDDİA\t\t\t\t:
\tDavacı vekili; müvekkilinin ... Ticaret şahıs şirketi ile davalı ... Yatırım A.Ş. arasında ... parselde inşa edilen ... İş Merkezi, ... parselde inşa edilen S.S. ... Gıda Sanayi ve Depolama Toplu Toplu İş yeri Kooperatifi işlerine ait uygulamalı malzeme ve işçilik dahil mermer işlerinin imalını konu alan sözleşme imzalandığı,Yer teslimi yapılmış ve süresinde işe başlandığı, Sözleşmenin 5. Maddesine göre ödemeler Barter usulu yani ... parselde yapılan ... İş Merkezindeki 75, 76, 77, 101 ve 102 numaralı bağımsız bölümlerin devri ile gerçekleştirileceği, Sözleşmenin 5. maddesine göre, yapılan % 5 - % 5 iskotolardan sonra sözleşmenin bedeli KDV Hariç 428.599,50 TL olduğu, işe başladıktan sonra taraflar arasında 13.01.2016 ve 11.04.2017 tarihli ek sözleşmeler imzalandığı,13.01.2016 tarihli ek sözleşme ile 17.400 TL + KDV bedel karşılığında ... 8 nolu bağımsız bölümün mermer işleri yapılarak teslim edildiği, Son imzalanan 11.4.2017 tarihli ek sözleşmede iş sahibi davalı tarafından devir borcunun yerine getirilmediği açıkça ikrar edildiği, yine, 13.01.2016 tarihli ek sözleşme ile ... İş Merkezi 8 nolu bağımsız bölümde 17.400 TL + KDV bedelle malzeme ve işçilik dahil mermer döşeme, kaplama işleri yapılarak davalıya teslim edildiği, yapılan işler karşılığı kesilen faturalar, davalının defterlerine işlendiği, bu anlamda, davalının gerek dava dilekçesine , ekinde sunulan hak ediş raporları, teslim tutanakları, iş bitirme belgeleri de dikkate alındığında sözleşme ve sözleşme dışında yapılan işleri teslim almadığını iddia edemiyeceği, Keza, teslim hususu taraflar arasında uyuşmazlık dışında olduğunu, ileri sürerek, sözleşme ve ek sözleşmeler ile sözleşme harici yapılan işlerden dolayı davacı müvekkilimin davalıdan olan fazlaya ilişkin hakları, saklı kalmak kaydıyla, 250.000,00 TL alacağının temerrüt tarihi olan 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, ... parseldeki ... İş Merkezindeki işler için 16/03/2017 tarihli, ... parseldeki imalat işleri için eser sözleşmesi ve ek sözleşmeler imzalandığı, bu işler ile ilgili bedeli 75, 76, 77, 101 ve 102 numaralı bağımsız bölümlerin devri ile gerçekleştirileceğinin hükme bağlandığını, 75, 76 ve 77 nolu bağımsız bölümlerin devrinin gerçekleştiğini ancak, 101 ve 102 numaralı bağımsız bölümlerin devrinin gerçekleşmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 250.000,00 TL'nin 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili talep ve dava etmiştir.
\tSAVUNMA\t\t\t\t :
\tDavalı vekili; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 147/6. maddesine göre eser sözleşmesi nedeniyle hak talepleri 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, zamanaşımı süresinin eserin teslim tarihinden itibaren başladığını, davalının dava dilekçesi ekinde de sunduğu 12/06/2017 tarih 15530 yevmiye nolu kendi ihtarnamesinde iş teslimlerinin 12/03/2016 ve 29/12/2016 tarihlerinde olduğunu kabul ettiğini, bu ödemelerin gelecekte yapılması planlanan işler nedeniyle fazladan yapıldığını, dava dilekçesinde de belirtildiği gibi, bu bedellerin sonuçsuz kalan müzakerelerde geri istenildiği halde sözleşme bedelinin üstündeki kısımlar iade edilmediğini, kaldı ki 23/06/2017 tarih 18988 yevmiye nolu ihtarda da belirtildiği gibi eksik ve hatalı işler nedeniyle de müvekkilin davacıdan alacağı bulunduğunu, yine davalı yan sözleşme gereğince yaptığı işlerin faturalarını zaten kestiği için sonradan kesilen faturaların iade edildiğini, nitekim taraflar arasında başkaca bir sözleşme olmadığını, bu itibarla davacının müvekkilden herhangi bir alacağı bulunmadığını, nitekim davacının davası imzalı hak ediş raporlarına uygun olmadığını, yapılacak yargılama neticesinde davanın evveliyetle zamanaşımından nedeni ile, mahkeme aksi kanaatte olursa, davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ\t :
\tMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; \"davacının ticari defterleri üzerinde SMMM ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler ... ve ... 19/12/2022 tarihli raporlarında; Davanın zaman aşımına uğrayıp uğramaması kararının Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Davacının yaptığı işlere düzenlediği hakediş fatura bedelleri üzerinden 75,76,77
numaralı taşınmazların devri için gerekli şartların oluştuğu ve devrin gerçekleştiği
beyanında bulunduğu,
Davacının uyuşmazlık konusu olan 101 ve 102 numaralı taşınmazların devrini
gerçekleştirecek sözleşme şartlarını yerine getirmediğinden devre hak kazanmadığı,
Değerlendirme başlığı altında yapılan hesaplamalara istinaden davacının davalıdan
KDV dahil 45.544,52 TL alacağı olduğu,
...’nin ve ...’nın 2015-2016-2017 yıllarına ait ticari
defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yapılmış olduğu,
sahibi lehine delil olma özelliklerine haiz olduğu, ...’nin Ticari defter ve kayıtlarına göre ...’dan 390.598,02TL
Alacağının olduğu, ...’nın Ticari defter ve kayıtlarına göre ...’den 33.199,48TL
Alacağının olduğu, Detayları inceleme ve tespitler bölümünde belirtilen, ... ve ...'nın cari hesap ve defter kayıtlarında Farklılığa neden olan işlemlerdeki eksikliklerin
giderilmesinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu
mütalaa edilmiştir. Akabinde tarafların 2015, 2016, 2017 yıllarına ait BA/BS formları ile bu formlara ilişkin düzeltme beyannameleri ilgili vergi dairelerinden celp edilmiş, Ankara 59. Noterliğinin 23/06/2017 tarih 18988 yevmiye numaralı ve 14/07/2017 tarih 21340 yevmiye numaralı ihtarname suretleri celp edilmiş ve tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler ... ve ... 29/03/2023 tarihli ek raporlarında: Ticari defter incelemesi sonucunda ve kesilen faturalar karşılığı yapılan işin
390.598,02 TL KDV dahil olduğu, bu nedenle sözleşme bedelinden düşük bedele işin
tamamlandığı, kalan eksik iş miktarının sözleşme bedeli üzerinden değil yapılan iş tutarı
üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, hesaplamaların bu husus dikkate alınarak
yapıldığı, yukarıda belirtilen sözleşme maddeleri neticesinde davacının 101 ve 102
numaralı taşınmazların devri için gerekli şartların oluşmadığı kararının dikkate alınması
gerektiği, tüm bu değerlendirmelerin sonucunda takdir Sayın Mahkemenin olduğu, ...’nın 2017 BA formlarının incelenmesi neticesinde, söz konusu faturalara
ilişkin ... tarafından herhangi bir bildirimin yapılmadığı ve ... ticari
defter kayıtlarında kayıtlı olmadığı mütalaa edilmiştir. Gerçeğin daha ziyade tezahürü için dosya SMMM, İnşaat mühendisi ve taraflar arasındaki sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar Mevzuatında nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler ..., ... ve ... 09/10/2023 tarihli raporlarında; Dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinden kaynaklandığı; Sözleşmeye konu olan taşınmazların tapu kayıtları dosyada bulunmadığından, taşınmazların mülkiyetinin halihazırda kime ait olduğunun tespit edilemediği; Davacının hakedişlerdeki birim fiyatlar ile sözleşmelerde belirlenen birim fiyatların uyumlu olduğu; 8 adet hakediş tutarının 700.713,84 TL (KDV dahil) olduğu; Sözleşme harici tadilat işleri olarak 8.500,00 TL + KDV ve 7.870,00 TL + KDV tutarlı iki adet ek işler sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında sözleşme harici tadilat işleri ile ilgili imzalanan tutanakta sözleşme harici yapılan 8.500,00 TL + KDV ve 7.870,00 TL + KDV'lik tadilat işlerinin 24.05.2017 tarihinde eksiksiz olarak teslim alındığı, 13.01.2016 tarihli sözleşme gereği ödemesinin ise barter olarak yapılacağının kararlaştırıldığı; ... - ... Ticaret tarafından davalı ... Yatırım A.Ş. adına yapılan iş tutarının toplam 717.083,84 TL (KDV dahil) olarak hesaplandığı; Davacı tarafın ticari defter kayıtlarında yer alan ancak davalı tarafın ticari defter kayıtlarında yer almayan 4 adet toplam 390.598,02TL’lik faturaya ilişkin olarak davalının faturalara yapmış olduğu itiraz ve iadeyi dikkate alması halinde davacının davalıdan bir alacağı olmadığı, Davalının ise, davalı taraf ticari defter kayıtlarında yer alan 33.234,58 TL tutarındaki SGK ödemelerinden kaynaklı olarak davacıdan 33.234,58-TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.
\tDosya tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler ..., ... ve ... 11/01/2024 tarihli ek raporlarında; Dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinden kaynaklandığı; sözleşmeye konu olan taşınmazların tapu kayıtları dosyada bulunmadığından, taşınmazların mülkiyetinin halihazırda kime ait olduğunun tespit edilemediği; Davacının hakedişlerdeki birim fiyatlar ile sözleşmelerde belirlenen birim fiyatların uyumlu olduğu; 8 adet hakediş tutarının 700.713,84 TL (KDV dahil) olduğu; Sözleşme harici tadilat işleri olarak 8.500,00 TL + KDV ve 7.870,00 TL + KDV tutarlı iki adet ek işler sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında sözleşme harici tadilat işleri ile ilgili imzalanan tutanakta sözleşme harici yapılan 8.500,00 TL + KDV ve 7.870,00 TL + KDV'lik tadilat işlerinin 24.05.2017 tarihinde eksiksiz olarak teslim alındığı, 13.01.2016 tarihli sözleşme gereği ödemesinin ise barter olarak yapılacağının kararlaştırıldığı; ... - ... Ticaret tarafından davalı ... Yatırım A.Ş. adına yapılan iş tutarının toplam 717.083,84 TL (KDV dahil) olarak hesaplandığı; davacı tarafın ticari defter kayıtlarında yer alan ancak davalı tarafın ticari defter kayıtlarında yer almayan 4 adet toplam 390.598,02TL’lik faturaya ilişkin olarak davalının faturalara yapmış olduğu itiraz ve iadeyi dikkate alması halinde davacının davalıdan bir alacağı olmadığı, Davalının ise, davalı taraf ticari defter kayıtlarında yer alan 33.234,58 TL tutarındaki SGK ödemelerinden kaynaklı olarak davacıdan 33.234,58-TL alacaklı olduğu; Kök raporumuzun dosyaya sunulmasından sonra davacı veya davalı tarafından somut bir bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilmediği bu nedenle kök raporda ulaşılan sonuçlarda herhangi bir değişiklik yapılamasını gerektirecek durumun söz konusu olmadığı mütalaa edilmiştir.
\tTaraflar arasındaki uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davalı tarafından 2017 yılında dahi sözleşme edimlerinin yerine getirilmediğine dair davacıya ihtarname çekildiği dikkate alınınca taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin halen devam ettiği ve davacının talebinin zamanaşımına uğramadığı, ancak davacının sunduğu hakedişler uyarınca davacının 717.083,84 TL tutarında davalı adına iş yaptığı, davalı tarafından ise buna karşılık ödemeyi yapmış olduğu, davacı tarafından düzenlenen bir kısım faturanın ise davalının ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, faturaların davalı tarafça iade edilmiş olduğu, davacının fatura düzenlendiği iş bu alacağına ilişkin kendi defter ve kayıtları dışında bir delilin mevcut olmadığı, alacağını talep hakkı bulunmadığı mahkememizce alınan bilirkişi raporları ve gelen yazı cevapları ile kabul ve tespit edildiği\" gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t:
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalının faturaya yaptığı itirazın, davalıyı fatura konusu işin veya malın teslim edilmediğine ilişkin ispat külfetinden kurtaracağını, ve işin teslim edildiğine ilişkin müvekkilini ispat külfeti altına sokacağını, yani teslim konusundaki ispat külfetinin yer değiştirmesine neden olacağını, bu durumun tek başına alacağın var olup olmadığını ispatlamayacağını, davalının faturaya itirazının başlı başına dava konusu edilen borcun olmadı anlamına gelmeyeceğini, yine davalının işin teslim edilmediğine ilişkin iddia ve beyanın bulunmamasının, dosya kapsamına sunulan hakediş raporları, iş bitirme belgeleri ve davalı tarafından gönderilen ihtarnamede, harici işler ile ilgili eksikliklerin tamamlanmasını istediği ihtarname ile yerine getirildiğini, sözleşme konusu işlerin teslim edildiği hususunun ispatlandıktan sonra, davalının davacı müteahhit tarafından kesilen faturaları, defter ve kayıtlarına işleyip işlemediğinin bir önemi bulunmadığını, ayrıca yerel mahkemenin davalının cevap dilekçesinde belirttiği çeklerle iş bedelinin ödendiğine ilişin kabulünün de hatalı olduğunu, taraflar arasında aktedilen sözleşmenin 5. maddesine göre ödemelerin 75,76,77,101 ve 102 nıolu dairelerle yapılacağının kararlaştırıldığı, yani Barter usulü olacağının hükme bağlandığını, çek ya da başka suretle ödeneceğine ilişkin sözleşme hükmü bulunmadığını, huzurdaki davada bedel talep etmelerinin devir ve teslim edilmeyen 101 ve 102 nolu BB'lerin 3. kişilere devredilmiş olması nedeniyle, müvekkiline devredilmesine hukuken imkan kalmamasından kaynaklandığını, davalının sunduğu çeklerin, sözleşme konusu işlerden bağımsız olarak, davalıya satışı yapılan mermer ve sair malzemeler nedeniyle ödemesi yapılan çeklerden ibaret olduğunu, uyuşmazlık konusu 4 adet fatura dışında davalıya kesilen diğer faturaların içeriklerinin malzeme satışına ilişkin olduğunu, KDV Hariç 428.599,50 TL sözleşme bedelli iş için, toplam 1.298.674,54 TL çek ödeme yapılmış olmasının da ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı tarafça fazladan ödeme yapıldığı iddiasının dava açılıncaya kadar hiç ileri sürülmediğini, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu ve lehine delil olabileceğinin tespit edildiğini, bu doğrultuda müvekkilinin davalıdan 390.598,02 TL alacaklı olduğu hususlarının kanıtlanmasına rağmen, mahkemece aksi yönde karar verilmesinin hatalı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\t5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,\t
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 27/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.\t
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır