T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/240 Esas
KARAR NO\t: 2024/214
DAVA\t: Haksız Tedbir Nedeniyle Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 20/01/2020
KARAR TARİHİ\t: 12/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 18/11/2024
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeşitli Ar-ge çalışmaları sonucu \"Tres örgü makinelerinin ana gövdesinin hızlı ve pratik üretimi\" başlıklı buluşu geliştirdiğini, müvekkilinin bu buluşu TPMK nezdinde .... başvuru numarası ile kayıt altına aldığını, davalının müvekkilinin ürünlerini inceleyerek müvekkilinin buluşunu birebir kopyaladığını, müvekkilinin patentten doğan haklarına tecavüz ettiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından patentin izinsiz kullanımın durdurulmasını içerir davalı yana gönderilen ihtarnameye cevap verilmediği gibi kullanıma da devam ettiğini, davalının müvekkilinin önceki müşterisi olan dava dışı bir firmadan tecavüz konusu ürünü satın aldığını, davalının bu makinenin satın alma işleminden sonra makineyi söküp detaylıca incelendikten sonra müvekkilinin buluşunun aynısını ürettiğini, davalının üretim faaliyetinden haberdar olunmasından sonra mahkememizin .... Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını ve davalı eylemlerinin müvekkilinin patentten doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabete sebebiyet verdiğini iddia ederek, ayrıca müvekkilinin FSEK anlamında eser sayılacak broşürlerinin de kullanıldığını iddiayla, müvekkilinin haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, önlenmesini, durdurulmasını, kaldırılmasını, tecavüz teşkil eden ürünlere el konulmasını, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı şirkete ait tres örgü makinelerinin yüzyıllardır tüm dünyada üretildiğini, anonim olduğunu, tres örgü makinelerinde tabanda yerleşik bir kanal tablası bulunduğunu, bu kanallarda kukla denilen iplik taşıyan mekanizmaların bulunduğu, dikey yerleşimli kuklalar kanallarda hareket ederek üzerinde taşıdığı ipliklerin örülerek yukarıdan örgü, ip, halat gibi ürünlere dönüşerek alınmasını sağladığını, kanal tablasının yekpare tek parçada üretildiğini, herhangibir arıza, bakım veya söküm değişim sırasında tütn kanal tablasının sökülmesi, kuklaların kanallardan alınmasının gerektiğini, bu durumda arızanın giderilmesinden sonra tekrardan tüm kuklaların kanallara yerleşimi ve kanal tablasının tekrardan monte edilmesinin gerektiğini, bu işlemin zaman alıp, zaman kaybına neden olduğunu, bu aşamadan sonra davalı ürününün devreye girdiğini, zira müvekkili ürününün tres örgü makinelerinde kullanılan kanal tablası iç tarafı ile ilgili bir aşınma, yıpranma ya da arıza durumunda tüm kukla ve kukla gezdiricilerini sökmeye ihtiyaç duymadan kısa zamanda tamiri ve tamir maliyeti göz önünde bulundurularak oluşturulmuş bir tasarım olduğunu, sadece arızalı bölgeyi değiştirmeyi sağlayan sistem olduğunu, zira yekpare parçada arıza oluşması durumunda parçanın tamamı atılmakta iken müvekkilinin ürününde sadece arızalı olan parçanın atılıp yerine yenisinin takılmasıyla hem maliyet, hem üretim hataları ve üretim avantajları, montaj açısından endüstriyel tasarruf sağladığını ve davacının faydalı model başvurusuna konu ettiği ürün ile müvekkilinin patente konu ürünü arasında benzerlik olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 09/11/2021 Tarih ve .... Esas .... Karar sayılı kararı ile \"Davacının davasının reddine\" dair karar verilmiştir. Davacı vekilinin istinaf talebi üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 03/11/2023 Tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile \"Somut olay incelendiğinde; Mahkemece karar verildiği tarihte davacının patent başvurusunun halen inceleme aşamasında olduğu, tescil edilmesine karar verilmediği ve bültende yayınlanmadığı, esasen başvuru aşamasındaki patentlerde sonradan değişiklik yapılması ihtimalinin de mevcut olduğu, patente tecavüz edilip edilmediğinin tescil edilen istemlerine göre incelenmesi gerektiği, bu nedenlerle Mahkemece patentin tescil başvurusunun sonucu beklenerek, tescil edildiği takdirde davalıya ait makinenin patentin koruma kapsamında kalıp kalmadığına dair yeniden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, patent başvuru sonucu beklenmeden karar verilmesinin SMK’nun 141/4. maddesine aykırı olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, bu aşamada davacı vekilinin diğer istinaf taleplerinin incelenmesine yer olmadığına \" dair karar verilmiş ve mahkememiz kararı kaldırılarak dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize gönderilmiştir.
BİRLEŞEN DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalının mahkememizin .... değişik iş sayılı dosyasında müvekkili aleyhine teminat karşılığı ihtiyati tedbire hükmedildiğini, davalı tarafından takdir edilen 50.000,00 TL tutarındaki teminatın 11.06.2018 tarihinde yatırıldığını, ancak tedbirin süresinde yatırılmadığından bahisle kendiliğinden kalktığını, buna rağmen davalı tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından yazılı talimat ile Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü ... Talimat Sayılı dosya ile 20.06.2018 tarihinde müvekkili işyerinde ihtiyati tedbir kararının uygulanarak iş yerinde bulunan iki adet makinaya el konulduğunu, tedbir kararının süresinde uygulanmadığı bu nedenle de kendiliğinden kalktığı gerekçesi ile mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararının kendiliğinden kalktığının tespiti ve yapılan infazın icrasının eski hale iadesi talebinin kabul edildiğini bu nedenle haksız olarak makinalarına el konulan davacının 20.06.2018-24.12.2019 tarihleri arasındaki sürede mallarını kullanamaması nedeni ile müvekkilinin ciddi zararlara uğradığını iddia ederek, müvekkilinin haksız yere el konulan malların muhafazası için ödediği yediemin ücreti olan 5.000,00 TL maddi tazminatın 24.12.2019 tarihinden işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsilini, 20.000,00 TL manevi tazminata 20.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin geliştirdiği \"Tres Örgü Makinalarının Ana Gövdesinin Hızlı ve Pratik Üretimi\" başlıklı buluş için .... no ile başvuruda bulunduğunu, diğer tarafın bu buluşu taklit ederek kötü niyetle taklit makineleri çok daha ucuza yaptığını, iş bu ihlalin bilirkişi kök ve ek raporları ile de tespit edildiğini, verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının icrası için teminat mektubu sunulduğunu, işbu mektubun kabul edilerek Bakırköy ve Küçükçekmece İcra tevzi bürolarına 11.06.2018 tarihli tedbirin uygulanması için yazı yazıldığını, HMK.'nın 399. Maddesine ilişkin koşulların oluşmadığından verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının savunma hakkının kısıtlanmasına yol açtığını, ayrıca söz konusu tedbirin gerekçe gösterilmeden verildiğini, davalının kötü niyetli olduğunun ... esas sayılı dosyasının muhteviyatından ve beyanlarından açıkça görüldüğünü, elindeki ürünler yediemine çekilmiş olmasaydı değiştireceğini ikrar ettiğini, yani davacının hukuka aykırı kullanımına devam edemediği için patent sahibinin davalıdan tazminat talep ettiğini ve kimsenin kendi kötü niyetinden faydalanamayacağını, davacının iş bu davadaki taleplerinin HMK. 399/3 uyarınca zamanaşımına uğradığını, davacının .... e. sayılı dosyada ihtiyati tedbir kararının verildiği tarihten sonraki 7 gün sonra, 28.05.2018 tarihinde tedbirin kalkmış sayıldığı iddiasında olduğunu, bu hususun kabul edilmesi durumunda davacı talebinin de bu tarihten bir sene içinde 28.05.2019 tarihinde zaman aşımına uğradığının kabulünün gerekeceğini, bu nedenlerle; haksız ve hukuka aykırı olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 12/11/2024 Tarih ve ... Esas .... Karar sayılı Kararı ile \"Mahkememizin işbu dava dosyasının aradaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle mahkememizin .... Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, esasımızın kapatılarak, yargılamaya birleşen dosya üzerinden devamına, \" dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda ilgili kuruma müzekkere yazılmış ve cevap geldiğinde dosyanın resen seçilecek biri sınai mülkiyet uzmanı, ve ikisi de patent uzmanı mühendisten oluşacak 3 kişilik heyete tevdi edilerek, bilirkişilere davalı iş yerinde bulunabiliyorsa dava konusu makinaları inceleme yetkisi de verilerek, dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, değişik iş ve ana dosyada alınan raporlar ve ek raporlar değerlendirilip özellikle patentin en son kesinleşmiş haldeki istemleri gözetilmek suretiyle; davalının davacı adına tescilli patentten doğan haklarına tecavüzünün olup olmadığı yönünden rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 25/03/2024 tarihli raporda sonuç olarak; davalı firmaya ait 3.03.2021 tarihinde yapılan yerinde inceleme sırasında incelenen ürünün
gerek lafzi gerekse eşdeğer yolla dava konusu .... no.lu patentin koruma
kapsamında olmadığını, bu anlamda SMK m.141/1 koşullarının somut olayda oluşmadığını bildirmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya en son rapor tanzim eden heyete tevdi edilerek , davacı vekilinin itirazlarını karşılar ve özellikle dosyadaki gerek esas gerekse değişik iş dosyalarında alınan tüm raporlar değerlendirilmek suretiyle katılma ve katılmama nedenleri de belirtilerek ve özellikle yerinde inceleme yapan bilirkişi tarafından düzenlenen 17 Nisan 2019 tarihli rapordaki bulgular da değerlendirilmek suretiyle ek rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 11/06/2024 tarihli ek raporda sonuç olarak ; önceki sunmuş oldukları kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir durum bulunmadığını bildirmiştir.
Asıl dosya yönünden yapılan değerlendirmede; dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve bu doğrultuda alınan bilirkişi rapor ve ek raporlarına göre, davalı ürünlerinin gerek lafzi gerekse eşdeğer yolla davaya dayanak davacı adına tescilli .... no.lu patentin koruma
kapsamında olmadığı, bu anlamda SMK m.141/1 tecavüzün varlığı için aranan koşulların ve TTK 54 maddesi anlamında haksız rekabet koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirmede ise; talep ihtiyati tedbir nedeniyle maddi ve manevi tazminata ilişkindir. HMK'nun 399 maddesi uyarınca lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu an da haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararın tanzimle yükümlüdür. Kural olarak, ihtiyati tedbir isteyen tarafın bu tedbiri haksız olarak koydurduğu anlaşılırsa, karşı taraf veya üçüncü kişi, bu haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğradıkları zararın ödenmesini, ihtiyati tedbir koydurmuş olan taraftan ayrı bir tazminat davası ile isteyebilir. Haksız ihtiyati tedbir koydurtmuş olan tarafın bundan doğan zararla sorumlu tutulabilmesi için, ihtiyati tedbiri kötüniyetle istemiş ve koydurmuş olması veya bunda her hangi bir ihmalinin bulunması şart değildir. İhtiyati tedbir haksız ve bundan da bir zarar doğmuş ise, bu haksız ihtiyati tedbiri koydurtmuş olan taraf, kusurlu olmasa bile bundan zarar gören karşı tarafa veya üçüncü kişiye tazminat ödemekle yükümlüdür. Zira haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan maddi tazminat sorumluluğu kusursuz sorumluluktur.(Emsal Yargıtay 11.HD. 2008/4415E., 2008/6680K.sayılı ilamı ve 2016/15098 Esas - 2017/2834 Karar sayıl ilamı)
Mahkememizin .... değişik iş sayılı dosyasında işbu dosyanın davalısı olan ... vekili tarafından talep eden sıfatıyla karşı taraf (işbu davanın davacısı) ....Makine San. Tic. ... firmasının işyerinde .... tescil numaralı patente konu ürünün üretim, pazarlama ve satışa konu edilen pres makinelerinde kullanılıp kullanılmadığı yönünde delil tespiti yapılması talebinde bulunduğu; mahkemece talebin kabul edilerek mahallinde yapılan tespit sonucu 23/11/2017 tarihli bilirkişi raporunun düzenlendiği, karşı yanın süresi içerisinde rapora ilişkin itirazlarını sunduğu ve mahkemece 25/01/2018 tarihinde \"tespit talep eden adına başvurusu yapılan patentin henüz tescil edilmemiş olması, tespitin başka işyerinde yapılmış olması, bilirkişi raporunun patentin kapsamına yönelik tam açıklıkta ve netlikte olmaması nedenleri ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği; bu red kararına karşı tedbir talep eden vekilinin istinaf yoluna başvurduğu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin 21/05/2018 tarihli, ... E., .... K.sayılı kararı ile yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, SMK'nun 159/2-c maddesi uyarınca karşı tarafın 50 bin TL kesin ve süresiz banka teminat mektubu veya nakit teminat yatırmasına kesin olarak karar verdiği; talep eden yanın Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden tedbir kararının uygulanmasını talep ettiği, icra müdürlüğünce talep doğrultusunda, Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'ne talimat yazıldığı ve ... talimat numarası ile 20/06/2018 tarihinde karşı yan ...'nın \".... Organize Sanayi Bölgesi ...Sanayi Sitesi A blok No:41\" adresindeki işyerinde 2 adet makineye el konularak yediemine teslim edildiği; tedbir kararının infazının ardından ... vekili tarafından verilen tedbir kararının süresinde uygulanmaması nedeniyle kaldırılmasını mahkememizin kaldırma öncesi .... esas sayılı dosyası üzerinden talep ettiği, mahkememizce, 10/12/2019 tarihinde ilgili istinaf dairesinin ters tedbire ilişkin kararının HMK'nun 393/1 maddesi uyarınca tedbir talep eden tarafça 1 hafta içinde uygulanmasının talep edilmediği gibi, icra müdürlüğünce de BAM kararında belirtilmediği halde infaz yapıldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin itirazının kabulüne, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 21/05/2018 tarihli, ... E., ... K.sayılı tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasından yapılan icranın eski hale getirilmesine, el konulan makinelerin karşı tarafa iadesine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da reddedildiği anlaşılmıştır.
Olayın yukarıda anlatılan kronolojik sırası ve dava tarihine göre davalı tarafın zaman aşımı itirazı reddedilmiştir. Yapılan bilirkişi incelemesinde de bu işlem nedeniyle ihtiyati tedbir kararının uygulandığı 20/06/2018 tarihinden, yediemindeki makinelerin davacı tarafından teslim alındığı 24/12/2019 tarihine kadar olan dönemde davacının bu makineleri üretimde kullanamamasından kaynaklı zararın 89.258,74 TL olarak hesaplandığı, söz konusu bilirkişi hesabının mahkememizce oluşa ve delillere uygun bulunduğu, davacının ayrıca 5 bin TL yediemin ücreti ödemek zorunda kaldığı anlaşılmakla haksız ihtiyati tedbir nedeniyle oluşan toplam 94.258,74 TL maddi zararının oluştuğu anlaşılmakla maddi tazminata dair talebin kabulü ile toplam 94.258,74 TL maddi tazminatın 89.258,74 TL'sine 20/06/2018 tarihinden itibaren, bakiye 5.000,00 TL'sinin 24/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacının manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 17/01/2019 Tarih ve ... Esas - .... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere \"Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle manevi tazminat istenebilmesi için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesindeki şartların gerçekleşmesi gerekir. Bu bakımdan hem ihtiyati tedbirin objektif haksızlığının hem de tedbir koyduran tarafın kusurunun ispat edilmesi gerekir.\" olayımızda davalı tescilli patent hakkına dayalı olarak istemde bulunmuş ve kamu otoritesi olan mahkeme ve icra dairesinin marifetiyle işlemlerde bulunmuştur. Bu haliyle manevi tazminat koşulları oluşmadığından manevi tazminat yönünden davanın reddi gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harç ile 307,40 tamamlama harcı olmak üzere toplam 343,30 TL harcın mahsubu ile, 84,30 TL bakiye karar harcının, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası nedeniyle hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 250,00 TL tebligat-tezkere ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.250,00 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B-BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN .... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, toplam 94.258,74 TL maddi tazminatın 89.258,74 TL'sine 20/06/2018 tarihinden itibaren, bakiye 5.000,00 TL'sinin 24/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminata dair talebi yönünden davanın REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 6.438,80 TL ilam harcından, 444,02 TL peşin harç ile 1.510,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.954,02 TL harcın mahsubu ile, 4.484,78 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.954,02 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 308,50 TL tebligat - tezkere masrafı ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.308,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre hesaplanan 1.154,25 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 187,60 TL yargılama giderinin davanın kabul - ret oranına göre 93,80 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2024
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır