T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/14 Esas
KARAR NO: 2025/323
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
NUMARASI: 2024/156 Esas, 22.11.2024 tarihli ara karar
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 27/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ... Tekstil uzun yıllardır kadın giyim tekstili alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, tüm marka ve endüstriyel tasarımlarını mevzuatın öngördüğü şekilde ‘TÜRK PATENT’ nezdinde tescil ettirdiğini, bir takım ürünleri ise yine yeni SMK gereği tescilsiz olarak korunmaya sahip olduğunu, bu anlamda gerek tescilli gerekse tescilsiz korumaya sahip ürünlerinin tasarımında münhasır hak sahibi olduğunu, Müvekkili her sezon öncesi hazırlamış olduğu koleksiyon dahilindeki modelleri ciddi bir emek, bütçe ve iş gücü sayesinde oluşturmakta ve ciddi bir reklam bütçesi ile tanıtım ve pazarlamasını gerçekleştirdiğini, davalılar tarafından müvekkilin dava konusu tasarım ürünleri ile iltibas yaratacak derecede ve hatta ayniyet derecesinde birebir benzeyen ürünler müvekkili tarafından kendilerine herhangi bir hak tanınmaksızın veya arada herhangi bir lisans sözleşmesi olmaksızın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde üretildiğini ve satıldığını, söz konusu ürünler bilgilendirilmiş bir tüketici nezdinde karışıklığa yol açacak derecede birebir benzediğini, davalı tarafların işbu eylemleri, davacı müvekkilin tasarım hakkından doğan sınaî haklarına tecavüz etmekle kalmayıp aynı zamanda da haksız rekabete de yol açtığını, açıklanan hususların tespiti amacıyla; müvekkilin ... tescil numaralı çoklu tasarım tescil dosyasında bulunan 9 nolu, ... çoklu tasarım tescil başvuru dosyasında bulunan 10 ve 11 nolu ve ... çoklu tasarım tescil dosyasında bulunan (5) ve (7) nolu tasarımların tespiti amacıyla ... isimli firma adresinde İstanbul 3. FSHHM 2024/89 D.İş sayılı dosyası kapsamında keşif yapılmış ancak adreste ürün tespit edilemediğini, bunun üzerine diğer davalılardan ... firmasına ait https://www...com/... URL adresinde Beyoğlu ... Noterliğinin 02.07.2024 tarih ve ... yevmiye numarası ile e-tespit yaptırıldığını, tespit tutanağı ile müvekkilin ... çoklu tasarım tescil dosyasında bulunan 9 nolu tasarım ürününün birebir aynısının davalı ... firması tarafından satıldığı tespit edildiğini, müvekkili tarafından haricen yapılan araştırmalar kapsamında da ilgili ürünlerin ... internet sitesine \"...\" markası ile eklendiği tespit edildiğini, tüm bu hususlara ilişkin yapılan bilirkişi incelemesi İstanbul 3. FSHHM 2024/89 D.İş sayılı dosyada bulunduğunu, bununla birlikte yine müvekkilin kamuya sunulma tarihi itibarıyla tescilsiz tasarım korumasından faydalandığı, ancak ... tescil başvuru numarası ile TürkPatent nezdinde tescil başvurusu yapmış olduğu 10 ve 11 numaralı ürünlerin ise diğer davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından satışa sunulduğunu, bu durumun belgelendirilmesi ve delil tespiti kapsamında bilirkişi raporuna konu edilmesi adına da Antalya 3. ASHM 2024/44 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, söz konusu delil tespiti dosyası kapsamında davalı ... firması adresinde (adreste mevcut butik \"...\" ismi ile aktiftir) de müvekkilin tescil başvurusu yapmış olduğu ... başvuru numaralı 10 ve 11 numaralı tasarımların birebir benzerleri yine \"...\" etiketi ile tespit edildiğini, üvekkile ait ... (9) tescil numaralı, ... (5) ile (7) tescil numaralı ve ... (10) ile (11) tescil numaralı davalı adreslerinde bulunmuş olan dava konusu ürünülere benzer olduğu tespit edilen ürünlere ilişkin; müvekkile ait tasarımlara yönelik fiilin tecavüz olup olmadığının tespitine, muhtemel tecavüzün önlenmesine, tecavüz fiillerinin durdurulmasına, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınmasına, kararın ilan edilmesine veya ilgililere tebliğ edilmesine, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00-TL maddi ve 60.000,00-TL manevi zararın dava tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ticaret A.Ş vekilinin 04/11/2024 tarihli tedbire itiraz dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin abiye elbise üretimi yönünde bir ticareti faaliyetinin bulunmadığını, üreticilerden alınan abiye modellerinin müvekkili şirkete ait internet sitesi üzerinden satışının yapıldığını, davacıya ait ... tescil numaralı çoklu tasarım tescil dosyasında bulunan 9 nolu tasarımın , müvekkili şirket sitesinde satışının yapıldığını kabul ettiklerini, müvekkili şirketin tasarım hakkına yönelik bir ihlalin söz konusu olmadığını, davacı tarafın iddiasını yaklaşık ispat ölçütünde ispatlayamadığından verilen ihtiyati tedbir kararının şartlarının oluşmadığını, müvekkili şirketin piyasadaki tüm abiye modelleri için tasarım araştırması yapabilmesinin mümkün olmayacağını, moda sektöründe bu tarza yakın birçok abiye bulunduğunu, müvekkili şirketin internet sitesinde başka firmalardan tedarik ettiği ürünleri tüketici ile buluşturduğunu, özellikle davacının dava konusu ettiği ürünü ile benzerlik taşıyan ürünlerin satışının yapılmadığını, pek çok modelin satışının yapıldığını , dava konusu ... tescil numaralı tescil dosyasında bulunan 9 nolu tasarımın davacının tescil tarihi olan 30/04/2021 tarihinden önce de abiye giyim sektöründe yaygın olarak kullanılan bir tasarım olduğunu, davacının tescil ettirdiği dava konusu tasarımın tescil tarihinden oldukça uzun zaman önce kamuya arz olunduğunu, müvekkili şirketin tedarikçi firmalardan satın alıp satışa sunduğu ürünler için tek tescil araştırması yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu tescilli tasarım ile benzerlik gösteren elbiseleri , tedarik ettiği firmaya iade ederek, ürünü satışa kapattığını, ürünlerin internet sitesinden çıkarıldığını, şartlar oluşmadan verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 21/10/2024 TARİHLİ İHTİYATİ TEDBİR KARARI: \"1-6100 sayılı HMK'nun 389-390. maddeleri ile 6769 sayılı SMK'nun 159. maddesi gereğince İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN TAKDİREN 30.000 TL (otuzbintürklirası) nakdi teminat veya aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibrazı şartıyla KISMEN KABULÜNE, 2-Davalı ... Ticaret Anonim Şirketi yönünden tedbir talebinin kabulü ile İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/89 değişik iş sayılı dosyasında alınan 07/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... Anonim Şirketi'ne ait olduğu tespit edilen www...com alan adlı internet sitesinde İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/89 değişik iş sayılı dosyasında alınan 07/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda karşılaştırılması yapılan ve tecavüz oluşturduğu tespit edilen ürünlerin internet sitesinden çıkarılması için ara kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren başlamak üzere davalı ... Anonim Şirketi'ne iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde bu ürünlerin çıkarılmaması halinde internet erişimin engellenmesi hususunun talep halinde değerlendirilmesine, İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/89 değişik iş sayılı dosyasında alınan 07/08/2024 tarihli bilirkişi raporunun bu ara karar ile birlikte davalıya tebliğine 3-Davalılar ... ve ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden tedbir taleplerinin bu aşamada reddine\" karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 22/11/2024 TARİHLİ ARA KARARI; \"...davacı tarafça dava açılmadan önce davalıların kullanımının tespiti yönünden İstanbul 3. FSHHM'nin 2024/89 değişik iş ve Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/44 değişik iş sayılı dosyalarında delil tespiti talebinde bulunulduğu, İstanbul 3. FSHHM'nin 2024/89 değişik iş sayılı dosyası ve dosyada alınan rapor incelendiğinde tespite gidilen iş yerinin kapalı olması nedeniyle inceleme yapılamadığının, www...com alan adlı internet sitesinde ... numaralı tasarımda bulunan 9 numaralı tasarıma benzer kullanım bulunduğunun, internet sitesinin içerik sağlayıcısının davalılardan ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğunun belirtildiği, değişik iş dosyasında bilirkişilerden alınan bu rapordaki tespitler kapsamında davalılardan ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden yaklaşık ispat şartının sağlandığı, ihtiyati tedbirin şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davalı vekilinin verilen ihtiyati tedbire yönelik itirazının yerinde olmadığı anlaşıldığından; -İhtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin davalı Abiyefon vekilinin talebinin REDDİNE,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ...AŞ vekili istinaf isteminde; Müvekkili şirketin, dava konusu tasarıma ilişkin, tasarım hakkına yönelik bir ihlali olmadığını, yaklaşık ispat olmadığını, tedbir koşulları oluşmadığını, Müvekkili şirketin abiye elbise üretimi yönünde bir ticareti faaliyeti bulunmadığını, Üreticilerden alınan abiye modellerinin, müvekkili şirkete ait internet sitesi üzerinden e-ticaret kuralları çerçevesinde tüketiciler ile buluştuğunu, piyasa koşullarında oldukça fazla tür ve tarzda abiye elbise modeli bulunduğundan, müvekkili şirketin piyasadaki tüm abiye elbise modelleri için tasarım araştırması yapması/yapabilmesi mümkün olmadığını, moda sektöründe birbirine oldukça benzer tarz ve modelde abiye elbise bulunduğunu, dava konusu ... tescil numaralı tescil dosyasında bulunan 9 nolu tasarım, davacının tescil tarihi olan 30.04.2021 tarihinden önce de abiye giyim sektöründe yaygın olarak kullanılan bir tasarım olup tescil tarihinden oldukça uzun zaman önce kamuya arz olunmuş harcıalem niteliğinde tasarımlar olduğunu, müvekkili şirketin, dava konusu tescilli tasarım ile benzerlik gösterdiği iddia edilen elbiseleri, tedarik ettiği firmaya iade ederek, ürünü satışa kapatmış ve ürünler internet sitesinden çıkarılmış olduğunu belirterek tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, endüstriyel tasarıma tecavüüzn tespiti meni refi ile tazminat istemlerine ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin 22.11.2024 Tarihli ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; TPMK kayıtları, bilirkişi raporundaki tespitlere göre bu aşamada yaklaşık ispat koşulları oluştuğundan ihtiyati tedbire hükmolunması yerinde olup ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı ...AŞ vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı ...AŞ vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL harcın davalı ...AŞ'nden alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı ...AŞ tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.27/02/2025