T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
57. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1892
KARAR NO: 2025/206
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/10/2024
NUMARASI: 2024/347 Esas, 2024/680 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat
DAVA TARİHİ: 07/06/2024
KARAR TARİHİ:04/02/2025
KARAR Taraflar arasındaki davada; mahkemenin görevsizliğine dair verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dükkan ve daire ihtiyacını karşılamak amacıyla davalılarla 29.08.2018 tarihinde anlaşmış olduğunu, davalıların dükkanı en geç 30 Nisan 2021 tarihinde ve daireyi en geç 30 Ekim 2020 tarihinde eksiksiz vaziyette teslim edeceğini taahhüt etmiş olduğunu ancak kararlaştırılan tarihte söz konusu taşınmazların devredilmediğini, dükkanın ve dairenin Ocak 2022 tarihinde teslim edildiğini, alacaklının her zaman borcun ifasını isteme ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip olduğunu beyanla geç teslimden dolayı kira bedeli olarak dükkan için 6.000,00 TL ve daire için 6.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000 TL kira bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame edilmiş olduğunu, yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından satın alınan daire ve dükkanın sözleşme hükümleri uyarınca süresinde teslim edildiğini, tüm dünyayı etkileyen pandeminin mücbir sebep olduğunu ve müvekkilinin teslimi süresinde yapmış olduğunun kabul edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının süresi içinde bir ayıp ihbarında bulunmadığını, teslim tarihinde iddia edilen ayıpların hiçbirinin bulunmadığını, iddia edilen ayıpların gerekli bakım onarımların zamanında ve gerektiği gibi yapılmamasından kaynaklanmakta olduğunu, dava konusu proje kapsamında yüklenici tarafından mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı talep edildiğini ve 2020/5 numaralı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle yaşanan verim düşüklüğü ve iş gücü kaybı nedeniyle yüklenici firmaya süre uzatımı verildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince; \"1-Davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin İstanbul Tüketici Mahkemesi olduğunun tespitine,\" karar verilmiş olup, bu karara karşı davalı ... İnşaat vekili süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... İnşaat vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil şirket arasında imzalanan 01.03.2021 tarihli ve 21.09.2018 tarihli sözleşmelerde ile ... E-5 projesinden bir daire ve dükkan satın aldığını, aynı projeden satın alınan iki adet bağımsız bölüm nedeniyle ve bir tane bağımsız bölümün dükkan olması sebeiyle davacının tüketici sıfatıyla ve konut ihtiyacı doğrultusunda hareket ettiği söylenemeyeceğini, davacının dükkan alarak yatırım amacını ortaya koyduğunu, Yargıtay İçtihatları ile kabul edildiği üzere, davacı tarafın yapmış olduğu satın alma işlemlerinin tüketici sıfatı ve konut ihtiyacı doğrultusunda yapıldığı kabul edilemeyeceğini, bir tüketici tarafından aynı projede alınan iki adet bağımsız bölüm için ortada bir konut ihtiyacı doğmadığını, davacının taşınmazlardan birini kiraya verme vs. amaçlarla gelirle elde etmek için satın aldığı ortada olduğunu, bir tüketici işleminden de söz edilemeyeceğini, İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.10.2024 tarihli ve 2024/347 E. - 2024/680 K. Sayılı kararı ile verilen İstanbul Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğuna ilişkin usule, esasa ve kanuna aykırı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak yargılama yapılmak üzere dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek, İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.10.2024 tarihli ve 2024/347 E. - 2024/680 K. Sayılı \"İstanbul Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu\"na ilişkin usule, esasa ve kanuna aykırı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak yargılama yapılmak üzere dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Değerlendirme: Dava, dükkan ve bağımsız bölüm için yapılan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı geç teslim iddiasına dayalı kira bedeli alacağına ilişkindir. İDM'ce ''Bir davanın nispi ticari dava niteliğinde olması için ise her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir. Davalılardan ... ... AŞ'nin tacir olduğunda şüphe yok ise de; davacının ticaret sicil kaydının bulunmadığı gibi davacı vekili duruşmadaki beyanında müvekkilinin emekli olduğunu ve yatırım amacıyla davaya konu taşınmazları satın aldığını beyan etmiş olup bireysel yatırımcılarca gerçekleştirilen işlemlerin de tüketici işlemi mahiyetinde olduğu nazara alınarak 6502 sayılı kanunun 3/l ve 73/1 maddeleri uyarınca görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir (aynı yönde İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 2024/848-1503 E.K sayılı kararı).'' gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ve karara davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuş ve davacının 1 dükkan ve 1 daire satın aldığını ve kira geliri elde etme gayesiyle hareket ettiğini bu nedenle Tüketici Mahkemelerinin değil Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle istinaf isteminde bulunmuştur. Hukuk Muhakeme Kanununun 341. maddesi gereğince istinaf kanun yolu açık olan ve istinaf incelemesi açısından yasal şartları taşıdığı anlaşılan eldeki davada istinaf incelemesi, HMK 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller de dikkate alınarak takdiren duruşmasız olarak yapılmıştır.Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmalıdır ve görev hususunda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Somut uyuşmazlıkta öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığı tespit edilmelidir.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un (TKHK) 3. maddesi (1) Sağlayıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına yada hesabına hareket eden gerçek ve tüzel kişiyi, (k) Tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi (1) Tüketici İşlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına yada hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzer sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi\" ifade edeceği düzenlenmiştir.6502 sayılı TKHK’nın m.73. maddesi, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Somut uyuşmazlık; davacının davalıdan satın aldığı taşınmazın geç teslim edildiği iddiasına dayanan mahrum kalınan kira geliri kaybı niteliğindeki tazminat istemine ilişkindir. Davacının dava dilekçesindeki beyanları uyarınca davacının dükkan ihtiyacını karşılamak amacıyla İstanbul Küçükçekmece ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki E5 projesinde yer alan taşınmazda ... nolu dükkanı ve daire ihtiyacını karşılamak için ve A-6 bağımsız bölüm alma konusunda anlaşma yaptıkları ve davacının taşınmazların tesliminde yaşanan gecikme iddiasıyla kira bedelinin tahsili amacıyla açılan eldeki davada; Gayrimenkul satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesinin \"dükkan\" ve ''bağımsız bölüm'' vasıflı taşınmazlar için akdedilmiş olduğu,6502 Sayılı yasaya göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olduğu, davacının mesleki amaçla hareket ederek işyeri niteliğindeki taşınmaz satışına ilişkin olan satış sözleşmesi akdetmesi nedeniyle görevli mahkeme genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesidir. Davacının hem dükkan hem de daire aldığı düşünüldüğünde dava konusu taşınmazları kullanmak amacıyla satın almış olduğunun kabul edilemeyeceği, davacının, davalıların taşınmazı teslimde geciktiği süre boyunca mahrum kalınan kira kaybından ibaret tazminatı talep ettiği dikkate alındığında, davacının 6502 Sayılı Kanun kapsamında tüketici olmadığı, dükkan ve daire niteliğindeki taşınmazları gelir elde etme saikiyle edindiğinin kabulü gerektiği kabul edilmiştir. Davanın Tüketici Mahkemesinde görülebilmesi için, taraflardan birinin tüketici olması ve alacağın tüketici işleminden doğması gerektiğine ilişkin şartlar gerçekleşmediğinden, davada Tüketici Mahkemesi görevli değildir. Davacının, tüketici sıfatına haiz olmadığı ve bu durumda uyuşmazlıkla ilgili 6502 Sayılı Kanunun uygulanmayacağı, sonuç olarak genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu bu nedenle Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu yönünde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. Bu değerlendirmeler ışığında; davalıların istinaf taleplerinin usulen kabulüne, HMK m.353/1-a-3 uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevsizliğine, dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine oybirliğiyle varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1.Davalı ... İnşaat ve Yatırım A.Ş'nin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK m. 353/1-a-3 uyarınca İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 23/10/2024 tarih, 2024/347 Esas, 2024/680 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2.İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin GÖREVSİZLİĞİNE, 3.Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara usulüne uygun olarak tebliğinden itibaren, taraflarca 6100 s.HMK'nın 20.maddesine göre 2 haftalık kesin süre içinde ilk derece mahkemesine DOSYANIN GÖREVLİ MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİ İÇİN müracaat edilmesi halinde, davanın esastan görülmesi için DOSYANIN görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara usulüne uygun olarak tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde taraflarca DOSYANIN GÖREVLİ MAHKEMEYE gönderilmesinin talep edilmemesi halinde, ilk derece mahkemesince 6100 s.HMK'nın 20.maddesi gereğince işlem yapılmasına ve karar verilmesine, 4.İstinaf incelemesinin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle AAÜT 2/2 hükmü uyarınca davalı ... İnşaat lehine ücreti vekalet taktirine yer olmadığına, 5.Davalı ... vekilinin yatırmış olduğu istinaf karar harcının talep halinde iadesine, gereğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, 6.İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin yerel mahkemece verilecek kararda değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 04/02/2025 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.