T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1432
KARAR NO: 2025/83
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/05/2021
NUMARASI: 2020/198 Esas - 2021/488 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/02/2025
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı şirketin Türkiye çapında gerek eczanelere gerekse bu alanda çalışan firmalara kozmetik ve medikal ürünleri toptan şekilde satışını yapan bir firma olduğunu, davalı firmada bu alanda iştigal etmesi nedeniyle satmak amacıyla davacından cari hesaba konu ürünleri satın aldığını, Ticari teamül gereği müvekkil ile davalı arasında bir cari hesap ilişkisi bulunduğunu, davacı şirket belli dönemlerde fatura karşılığı davalı tarafça sipariş verilen ürünleri teslim etmekte davalı tarafta belli dönemlerde davacıya ürünlerin ödemesinin yapıldığını, ancak davalı borçlunun, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi gereği ödemesi gereken en son bakiye 11.481,96 TL'yi ödememesi üzerine davaya konu icra takibi başlatıldığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine davalı tarafından 07.02.2020 tarihinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu, akabinde dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak anlaşma sağlanamadığını, Cari hesap ekstresi neticesinde oluşan bakiye 11.481,96 TL'nin takip tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte hüküm altına alınmasına, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, Haksız olarak borca itiraz edildiğinden %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı şirketin sağlık sektöründe hizmet veren kurum ve kuruluşlara toptancılık faaliyetleri çerçevesinde medikal mal ve ürün satışı yaptığını, bu kapsamda bir kısım mallar teslim edilmiş ise de caride belirtilen faturalar kadar mal teslimi gerçekleşmediğini, aksine alacaklı olduğunu, davalının cari hesap ekstresinde görüldüğü durum gereği ödemeler yapmış olmasına rağmen ödediği bedel kadar dahi mal alımı gerçekleşmediğini, dava dilekçesi ekindeki faturaların kendilerine tebliğ gelmediği gibi ne faturalar ne de faturaya konu malların davalıya teslim edilmediğini, somut olayda davalıya bir kısım ödemeler yapıldığını ve mal tedariki beklenmiş ise de davalı firma tarafından davalıya parası ödenen mallar dahi tam olarak teslim edilmediğini ve aslında davalının alacaklı konumda olduğunu, itirazın iptali davasının reddi ile % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...Dosyanın yapılan incelemesi ve değerlendirmesi sonucunda; davacının, davalıdan cari hesap ekstresinden kaynaklı ticari ilişkiye dayalı alacak isteminde bulunduğu, davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı, davalının icra dosyasında takibe itiraz ettiği, dosyada davacı tarafın BS, davalı tarafın BA kayıtlarının celbedildiği, tarafların BA ve BS kayıtlarında mutabık oldukları, tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması için taraflara ihtarın yapıldığı, mali müşavir bilirkişi ...'den rapor alındığı, davalı tarafın ticari defter ve belgelerini sunmadığı, davacı tarafın ticari defter ve belgelerini sunduğu, davacı tarafça sunulan 2019- 2020 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinde bulunduğu, bilirkişi raporunun davalı tarafa tebliğ edildiği, rapora karşı davalı tarafın itirazlarının yerinde görülmediği, davalının süresinde cevap dilekçesi sunmadığından yetki itirazının yerinde olmadığı, emsal Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E:2016/4087 K:2017/261 kararı ''davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir. Bu durumda ticari defter kayıtları ile alacağın varlığı ispatlandığı halde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.'' birlikte değerlendirilerek davacının alacak miktarının ticari defterleri ile ispat edildiği değerlendirilerek davanın kısmen kabulü ile, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 9.075,30TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, devamına karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranında yasal faiz uygulanmasına, davalının itirazında haksız çıktığından ve alacağın likit olması sebebi ile davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile 9.075,30TL alacağın %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna yaptığı itirazların mahkemece reddedildiğini, bilirkişi raporu eksik ve hatalı inceleme sonucu verildiğini, müvekkilinin cari hesap ekstresinde görüldüğü durum gereği ödemeler yapmış olmasına rağmen ödediği bedel kadar dahi mal alımı gerçekleşmediğini, faturaların mevcutsa da tebliğ gelmediği gibi ne faturalar ne de faturaya konu malların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, davacı tarafın delil olarak sunduğu faturalarda malların teslim edildiğine dair herhangi bir imza ve isim bulunmadığını, davacı tarafın malların teslim edildiği konusunu ispat edemediğini, davacının tek taraflı olarak düzenlediği müvekkili şirket yetkilisi ve çalışanının imzasını taşımayan faturalar alacağa temel olmayacağını, taraflar arasında hesap mutabakatı bulunmadığını, müvekkilinin herhangi bir borcu olmayıp aksine alacaklı konumunda olduğunu, bilirkişice yapılan değerlendirmede borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte bahsi geçen davacı defter kayıtlarına göre müvekkilinden 9.075,30 TL alacak kaydı olmasına rağmen 11.481,96 TL asıl alacak üzerinden takip başlatılmasının davacı yanın takibi kötü niyetle başlattığının göstergesi olduğunu beyanla Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26.05.2021 tarihli 2020/198 E., 2021/488 K. Sayılı dosyasından verilen davanın kısmen kabulü ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına karar verilmesini dosyanın yeniden yargılama yapılması için mahkemeye gönderilmesine olmadığı takdirde yeniden hüküm verilerek davanın reddine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava; ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan açık hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davanın ispatlanmış olup olmadığı noktasındadır. Davacı alacaklı tarafından davalı hakkında, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile \"cari hesap ekstresi\" borcun sebebi gösterilerek 11.481,96 TL alacağın tahsili istemiyle 10.01.2020 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalı taraf, takip konusu malın kendilerine teslim edilmediğini, teslimin ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan faturalar davacı defterlerinde kayıtlı olması ve faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtı olamaz (Yargıtay HGK'nun 19/09/2018 Tarih, 2017/19-915 Esas ve 2018/1338 Karar Sayılı İlamı). Davada ispat külfeti faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davacının üzerindedir. Davacının faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekir (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 22/02/2016 Tarih, 2015/13357 Esas ve 2016/2695 Karar Sayılı İlamı). Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4). Öte yandan taraflardan birinin diğer deliller yanında karşı tarafın ticarî defterlerine dayanmasıyla karşı taraftan ticarî defterlerin ibrazının istenilmesi, ancak ticarî defterlerin ibrazından kaçınılması durumunda, HMK’nın belgelerin ibraz mecburiyetini içeren 219 ve devamındaki hükümler uygulama alanı bulacaktır. Bu çerçevede HMK’nın 220/3. maddesinde düzenlenen belgenin ibraz yükümlülüğüne aykırı davranışın sonucunda, HMK’nın 222/5. maddesindeki düzenlemeden farklı olarak hâkime takdir hakkı tanınmış olup hâkim, ibraz edilmeyen belgenin/ticarî defterin içeriği hakkında, somut durumun niteliğine uygun düştüğü ölçüde yapacağı değerlendirme sonrasında ibrazı isteyen diğer tarafın beyanının kabul edilip edilemeyeceğine karar verecektir (Pekcanıtez, Özekes, Akkan, Korkmaz, s. 1834).(Yargıtay HGK'nın 27.01.2022 tarihi ve 2019/11-172 E. - 2022/69 K. sayılı kararı) Somut olayda mahkemece usulüne uygun ihtara rağmen davalı ticari defterlerini mahkemenin incelemesine sunmamış, delil olma niteliğine sahip davacı ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucunda denetime elverişli ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu uyarınca davacının takip tarihi itibarıyla açık hesaptan kaynaklanan alacak miktarı 9.075,30 TL olarak belirlenmiştir. Davalının açık hesaba konu faturaları vergi dairesine BA formları ile bildirmesi, faturalara konu malların davalıya teslim edildiğine dair karine oluşturacak olup, davacı yararına oluşan bu karinenin aksini ispat külfeti ise davalıya aittir. Bu durumda davalının, vergi dairesine BA formuyla bildirdiği malları teslim almadığını ispatlaması gerekmekte olup, buna dair herhangi bir delil sunulmuş değildir. Buna göre mahkemece davanın 9.075,30 TL üzerinden kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Bu nedenle davalının bu yöne ilişen istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Eldeki davada, satın alınan ve faturası belirli alacak, likit (belirlenebilir) olup, hüküm altına alınan miktar üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartları oluşmuş olup, davalının bu yöne ilişen istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 163,00 TL harcın, alınması gerekli olan 619,93 TL harçtan mahsubu ile bakiye 456,93 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.05/02/2025