T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2025/109 Esas
KARAR NO\t: 2025/126
DAVA\t: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ\t: 13/02/2025
KARAR TARİHİ\t: 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP (Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle); ...’nin web sayfasında yayınlanan ilana göre; ... A.Ş.’ye ait 60 parça menkul malın 24.000.000.-TL (Yirmido rtmilyonTu rkLirası) muhammen bedel ile 27/05/2022 Cuma günü saat
15.00’te satış ve tasfiyesi planlanan idari işlemin işlemin uygulanmakla etkisi tükenecek ve yargılamayı konusuz bırakacak olması nedeniyle ivedilikle savunma alınmadan Yürütmesinin Durdurulması, Anayasa’ya Aykılık İddiamızın kabulü ile, Anayasa Mahkemesine Müracaat Edilmesi İdari İşlemin İptaline Karar verilmesi” şeklindeki İdare Mahkemesi'nde açılmış olan dava, .... 7. İdare Mahkemesinin ... Esas ve... Karar Sayılı Kararı ile; “577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanunu'nun 15/1-a maddesi hu kmu gereg ince davanın görev yönünden reddine” Şeklindeki karar ile reddedildiğini, bu kararın istinaf incelemesi ise İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari dava Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiğini, bu kararın temyiz incelemesini yapan Danıştay 13. Dairesinin ... Esas ve... Karar Sayılı Kararı ile; “Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın onanmasına,” şeklinde, kesin olarak karar verildiğini, bu karar 14.02.2025 tarihinde taraflarına teblig edildiğini, İdare mahkemeleri tarafından, hukuk mahkemelerinin görevli olduğui gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş olmakla, bu davanın mahkememizde açılması zaruret haline geldiğini, yukarıda bahsi geçen İdari Yargı ve Danıştay kararları ekte sunulmuş olup, ayrıca davalı idare ...’nin web sayfasında yayınlanan ilana göre; ... A.Ş.’ye ait 60 parça menkul malın 24.000.000.-TL (YirmidörtmilyonTürkLirası) muhammen bedel ile 27/05/2022 Cuma günü saat 15.00’te satış ve tasfiyesi planladığını, bu dava açılırken, idari yargıda açılan davada ileri sürülen argümanlar tekrarlanmış olup, bu süreçte şirketin menkulleri satılması ile ihale sonuçlanmış olduğundan, dava dilekçesinin değerlendirmesi yapılırken, idari yargıda açılan davanın ihale yapılmadan önce açılan dava olduğu, bu davanın açılması aşamasında ise, şirketin menkullerinin satılmış olduğunu, iptali istenen işlemin ise, geriye yönelik olarak açılan bir iptal davası olduğu hususu özellikle değerlendirildiğini, davalı idare tarafından sunulan temyiz dilekçesindeki açıklamalara göre ise davalı ... tarafından ilan edilen ihale tarihinde ihale yapıldığını, ihaleye 6 katılımcı iştirak etmiş neticeten en yüksek teklif olan 65.000.000-TL bedel karşılığı menkuller ... AŞ.’ye 16.06.2022 tarihinde devredildiğini beyan ederek yukarıda bahsi geçen müvekkillerinin her türlü malvarlıklarına elkonulmak suretiyle tasarruf haklarının ortadan kaldırılması ve müvekkillerinin başkaca gelirleri olmadığından, öncelikle adli yardım talebimizin kabulünü, ... Fon Kurulu Kararı ile ... A.Ş.’ye ait 60 parça menkul malın satışına gerekçe olarak gösterilen, 6758 Sayılı Kanun’nun “Kayyımlık yetkisinin devri ve tasfiye” başlıklı 19. Maddesi ve “...satış ve tasfiyeye ilişkin yetkileri” başlıklı 20.maddeleri, 26.5.2022 tarih ve 7407 Sayılı (Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 655 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun) Kanun’un 17. Maddesi getirilen düzenlemelerin Anayasa’ya aykırılık iddiarının kabulü ile, bu husus ön sorun kabul edilerek Anayasa Mahkemesine başvuru yapılmasını, belirtilen gerekçeler ve mahkemenizce re’sen tespit edilecek gerekçeler doğrultusunda, dava konusu ...’nin web sayfasında yayınlanan ilana göre; ... A.Ş.’ye ait 60 parça menkul malın 24.000.000.-TL (YirmidörtmilyonTürkLirası) muhammen bedel ile 27/05/2022 Cuma saat 15.00’te satış ve tasfiyesi planlanan idari işlemin iptalini, (dava satış işleminin iptaline yönelik olup, mahkeme aksi kanaatte olursa; Islah ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik dava değeri 10.000 TL olarak kabul edilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68,69 ve 70. maddeleri gereğince, gerekli olan 500 TL (acil tebligat gideri) masraf dosya hesabına yatırılmış olup, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı idare üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Dava henüz taraf teşkili aşamasında olup, davalı cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı vekili, bu dava ile satış ilanı ve satış ilanına konu ihale yoluyla satış kararına ilişkin idari işlemin iptalini, yürütmesinin durdurulmasını, anayasaya aykırılık iddiasının kabulü ile anayasa mahkemesine müracaat edilmesini talep ettiği, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle adli yargı mercilerinin görevli olup olmadığı hususu incelenmesi gerekmiştir.
6758 sayılı Kanun'un 19/3. maddesinde, kendisine kayyım atanan şirketlerin, soruşturma ve kovuşturma sonuna kadar, ...'nin gözetiminde, ...'nin ilişkili olduğu Bakanın atadığı yöneticiler tarafından ticari teamüllere uygun olarak ve basiretli tüccar gibi yönetileceği, bu şirketlerin mali durumu, ortaklık yapısı, piyasa koşulları veya diğer sorunları nedeniyle mevcut halin sürdürülebilir olmadığının tespit edilmesi durumunda, şirketin yahut varlıklarının veya 5271 sayılı Kanunun 128/10 maddesinde belirtilen mal varlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine ilişkili olduğu Bakan tarafından karar verilebileceği,19/9. maddesinde, ...'nin kayyımlık görevini yürüttüğü şirketlerin genel kurullarının yetkilerinin, 6102 sayılı TTK hükümlerine tabi olunmaksızın ...'nin ilişkili olduğu Bakan tarafından kullanılabileceği, 10. fıkrada ise, ilişkili Bakanın, yetkilerini kısmen veya tamamen ... Başkanına veya Fon Kuruluna devredebileceği kabul edilmiştir.
Kanun'un 20/1. maddesinde de, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ... tarafından devralınan şirketler ve bunların varlıkları ile ilgili olarak Fona verilen yetkilerin, bu Kanun ile TMSFna verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde, bu şirketlerin yahut bunların sahiplerinin Fona borçlu olup olmadığına ve varlıkları üzerinde Fon haczi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir.
6758 sayılı Kanunun 19. maddesi kapsamında hazırlanan Yetki Devri Yönergesi’nin “Devredilen Yetkiler” başlıklı 5’inci maddesinin c ve ç bentleri ile “şirketin yahut varlıklarının veya mal varlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine karar verme yetkisi” ve \"gerektiğinde TTK hükümlerine tabi olmaksızın genel kurul yetkilerini kullanabilme yetkisi\" Fon Kuruluna devredilmiştir.
Davalı idare ...'nin ... — web sayfasında yayınlanan ilana göre; ... A.Ş.'ye ait 60 parça menkul malın 24.000.000.-TL (YirmidörtmilyonTürkLirası) muhammen bedel ile 27/05/2022 Cuma günü saat 15.00'te satış ve tasfiyesi planlandığı, ihale tarihinde ihalenin yapıldığı, ihalede 65.000.000 TL bedel karşılığı menkullerin ... AŞ.'ye 16.06.2022 tarihinde devredildiği anlaşılmıştır.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 111. maddesi uyarınca kurulun ... kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kuruluştur. 2557 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesine göre de, idari işlemin iptali ile idari eylem ve işlemlerden dolayı açılan tam yargı davaları idari davalardır.
... Fon Kurulu'nun ... A.Ş.'ye ait 60 parça menkul malın satış kararı tek taraflı olarak alınmış idari bir karar olup, uyuşmazlığın çözümünde TTKdeğil, 6758 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun Fona verilen yetkilere ilişkin hükümler kıyasen uygulanacağından ...'ye karşı açılan eldeki dava adli yargının görev alanında değildir.
HMK'nın 115/1. maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir.
HMK'nın 114/1-b maddesine göre Yargı yolunun caiz olması dava şartlarındandır.
Dava konusu ... A.Ş.'ye ...'nin kayyım tayin edildiği anlaşılmıştır.
CMK'nın 133/3.maddesinde ilgililer atanan kayyım işlemlerine karşı görevli Mahkemeye TMK ve TTK hükümlerine göre başvurulabileceği düzenlenmiş olup, görevli Mahkemenin hangi Mahkeme olduğuna dair açık ve kesin bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun maddesinde TMK ve TTK hükümlerine göre başvuru yapılacağının düzenlenmiş olması işlemin Ticaret Hukukundan kaynaklandığı ve bu nedenle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu anlamına gelmemektedir.
6758 sayılı Kanunun 20.maddesinde; \"5411 sayılı kanun ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ... ne verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde, bu şirketlerin veya bunların sahiplerinin Fona borçlu olup olmadığına bakılmaksızın kıyasen uygulanır. \"
6758 sayılı kanunun 19.maddesinin uygulanmasına ilişkin esaslara ilişkin yönetmeliğin 7. (1)maddesinde; ... Mali durum, ortaklık yapısı, piyasa koşulları veya diğer sebepler nedeniyle şirketin mevcut halinin sürdürülebilir olmaması halinde şirketin, şirket varlıklarının veya malvarlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine Bakan tarafından karar verilebilir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere göre ; TTK hükümleri ile bağlı olmaksızın genel kurulun yetkilerinin Fon Kurulu tarafından kullanılabileceği, kaynağı suç soruşturması olan ve ceza yargılamasının konusunu teşkil eden nedenler ile uyuşmazlığın TTK hükümlerine dayalı olarak çözümünün mümkün olmadığı, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği şirketlere kayyım atanma sebebinin 6102 sayılı TTK da düzenlenen hususlardan kaynaklanmadığı, kayyımların yaptığı işlemlerin TTK kapsamında denetlenemeyeceği, Fonun TTK hükümlerine bağlı olmaksızın şirketin genel kurulunun yetkilerine haiz olduğu, buna göre davalı ... tarafından alınan satış kararı ve yapılan işlemlerin davalı ...'nin idari bir kurum olması nedeniyle idari işlem ve karar niteliğinde bulunduğu, idari yargılama usulü kanunu hükümleri çerçevesinde idari işlem ve karar niteliğindeki dava konusu karar ve işlemlerinin iptaline yönelik davanın çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemeleri olduğu ve dolayısıyla Mahkememizin Yargı yolu yönünden görevsiz olduğu anlaşılmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD'nin ... E.... K sayılı ilamı, ...Esas - ... Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 13. HD'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı, İzmir BAM 20. HD'nin ... Esas - ...Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 11. HD'nin... Esas - ... Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.
İzmir Bölge İdari Mahkemesi 6. İdare Dava Dairesinin ...Esas - ...Karar sayılı ilamında; \"...Yasayla kurulan ve kamu tüzel kişiliğine sahip ... 'nca tek taraflı kamu gücü kullanılarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olduğu ve dolayısıyla bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde idare mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır...\" gerekçesi ile görevli Mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.
Davamız ile benzer mahiyetteki ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ...Karar sayılı, ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas...karar sayılı dosyasında da İdare Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davaların usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Sonuç itibariyle; davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği ... A.Ş.'ye kayyım olarak ...'nin atandığı, ...'nin kamu kurumu olduğu, dava konusu şirkete ait mekullerin satılmasına ilişkin kararın idari işlem niteliğinde olduğu, yasayla kurulan ve kamu tüzel kişiliğine sahip ...'nin tek taraflı kamu gücü kullanılarak tesis edilen satış işleminin ve diğer işlemlerin idari işlem niteliğinde olması nedeniyle bu işlemlerin iptaline yönelik incelemenin İdari Mahkemelerince yapılması gerektiği ve dolayısıyla bu işlemin iptali istemiyle açılan davada İdare Mahkemelerinin görevli olduğu, Mahkememizin bu davada görevli olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince Yargı Yolu caiz olmamasından dolayı dava şartı yokluğundan davalı ... hakkında açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş bu kapsamda ... Satış Komisyonu Başkanlığı tarafından düzenlenen ... A.Ş.'ye ait 60 parça menkul malın 24.000.000.-TL (YirmidörtmilyonTürkLirası) muhammen bedel ile 27/05/2022 Cuma günü saat 15.00'te satış ve tasfiyesi Satış İlanı” ve bu satış ilanına konu ihale yoluyla 27.05.2022 tarihli olarak belirlenen satış kararının yürütülmesinin durdurulması yönündeki isteminin de görevsiz olan mahkememizce değerlendirilemeyeceğinden aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın, HMK.nın 114/1-b ve 115/2. Maddeleri gereğince Yargı Yolunun caiz olmamasından dolayı usulden REDDİNE,
2-6100 S HMK gereğince ve Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcı olan 615,40 TL 'nin davacıdan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tarafların yokluğunda, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır