T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1537
KARAR NO: 2025/26
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/04/2021
NUMARASI: 2015/288 Esas - 2021/315 Karar
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkarılmaya İlişkin)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/01/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, müvekkili şirkette %40 hissedar olduğunu, ancak kuruluşundan bu güne kadar şirketin hiçbir faaliyetine, toplantısına katılmadığını, sorumluluk almadığını, davalının kayın biraderi ...'in şirketin müdürü olduğunu ve şirketi yönettiğini, davalının sadece kaydi ortak olduğunu, ...'in, şirketin yönetimi konusunda diğer ortaklarla anlaşmazlığa düştüğünü 2008 ve sonrasında şirketin faaliyetlerinde düşüşler olduğunu, markaların kullanımında hukuki ihtilaflar olduğunu, AVM mağaza kiralarını ödeyemez duruma geldiğini, 20 olan mağaza sayısının 4'e düştüğünü, bu durumların davalı ile diğer şirket ortakları arasında güven bunalımına yol açtığını ve ...'in ... ile iş akdinin 01.08,2013 tarihinde sonlandırıldığını, yaşanan sıkıntılı süreçte şirketin diğer ortaklarından ... tarafından şirkete 6.500.000 TL ödeme yapıldığını ve şirketin ayakta tutulmaya çalışıldığını beyan ederek, davalının müvekkili şirketten TTK 640/3 maddesi gereğince haklı sebeplere istinaden çıkarılmasına, tüm yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ortaklıktan çıkarılabilmesi için haklı sebeplerin varlığı ve bu sebepler nedeniyle şirketin zarara uğradığının kanıtlanması gerektiğini, müvekkilinin davacı şirketin suretten değil, gerçek ortağı olduğunu, şirket müdürü ... ile ilgili iddialar ve kötü yönetim sorumluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, müvekkilinin şirketi zarara uğratıcı hiçbir faaliyette bulunmadığını, şirketin diğer ortaklarının, müvekkilinin onayı olmadan şirketi ve şirketin mağazalarını başka bir şirkete geçirdiklerini, şirket ortaklarından ...'ın şirket üzerinden şahsına ve şahsına ait diğer şirketler lehine kredi kullandığını, şirket yöneticilerinin, müvekkilini şirket yönetiminden haberdar etmediklerini, şirketten uzaklaştırmak istediklerini, müvekkilinin, TTK.630 maddesi kapsamında şirket müdürünün azli ve şirket ile ilgili gerekli tedbirlerin alınması istemiyle dava açtığını beyan ederek, hukuksuz ve basiretsiz davranışları nedeniyle, şirket yöneticileri hakkında açmış oldukları marka devrinin iptali ve şirket müdürünün azlî davaları da dikkate alınarak, haksız ve yersiz davanın reddine, dava masraf ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...Mahkememiz dosyası arasına alınan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı şirketin Genel Kredi Sözleşmesinde davalının ve diğer ortağın müşterek ve müteselsil kefil olarak imzasının bulunmasına rağmen banka ödemelerinin dava dışı ortak tarafından yapılmış olduğu, davalıya dava dışı şirket müdürü tarafından (müdür sıfatı mevcut iken) herhangi bir zorunluluk olmamasına rağmen ödemeler yapılmış olduğu, davacı şirket ortağı ...’ın davalıya icra takiplerinde bulunduğu bu halin karşılıklı güveni ortadan kaldıracağı, davalının davacı şirket ile ortaklığının şirket bakımından huzursuzluğa neden olduğu anlaşıldığı, Davacı vekilinin son celsedeki \"şirketin değer ifade edebilecek çıkmaya esas payın değeri ile ilgili kaydi hiçbir mal varlığı yoktur, şirket faal olmasına rağmen zarardadır, davamızın kabulünü talep ediyoruz\" beyanı ile dosya üzerinde bilirkişilerce yapılan incelemeler neticesinde 15/10/2018 tarihli kök ve 01/03/2019 tarihli ek rapor mahkememizce hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek TTK 'nun 640. maddesi çerçevesinde davalının davacı şirketten çıkarılması şartlarının gerçekleşmiş olduğu hususları tespit edildiğinden, davanın kabulü ile davalının davacı şirketten TTK 640/3. Maddesi gereği haklı sebeplere istinaden çıkarılmasına,\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya sunulu ve birbirinden farklı sonuçları içeren bilirkişi raporlarındaki çelişki giderilmeden kurulan kararın hukuka, yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğundan ortadan kaldırılması gerektiğini, davalının şirketten çıkarılması için haklı sebep oluşturabilecek hiçbir somut delilin dosyada bulunmadığını, davalının ortağı olduğu diğer şirket olan ... Tic.Ltd.Şti. ile ilgili de 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde davalıya karşı haklı sebeplerle ortaklıktan çıkarma davası açıldığını, ancak davanın red edildiğini, kararın gerekçe kısmı ile hüküm kısmının çelişkili olduğunu, gerekçe kısmında belirtilen hususlara dikkat edilmeden hatta gerekçeye aykırı biçimde hüküm oluşturulmuş olduğundan kararın bozulması gerektiğini, dosyaya sunulan tüm dilekçe ve delillerinin değerlendirildiğinde, TTK.m.640/3 gereği davalının “haklı sebeplere istinaden” şirket ortaklığından çıkarılmasını gerektirir koşulların oluşmadığını ve bu konuda davacı tarafından hiçbir haklı gerekçe, somut delil ve bilginin dosyaya sunulmadığını, tüm itirazlara rağmen; hiçbir somut veriye dayanmadan sadece soyut kavramlarla ve hiçbir hukuki geçerliliği olmayan 15.10.2018 tebliğ tarihli ve de itirazlarının giderilmediği 2. Bilirkişi Raporuna dayanılarak oluşturulan Yerel Mahkeme kararının hukuka, yasaya, yerleşik içtihat kararlarına ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava; davalının TTK 640/3 hükmünce ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. İstinaf incelemesine konu uyuşmazlık, temelde davalının şirketten çıkarılmasını haklı kılacak bir sebebin bulunup bulunmadığı noktasındadır. Davacı şirketin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil numarası ile kayıtlı olup 100.000 TL sermayesinin bulunduğu, ortaklık yapısının ise ... 40.000TL ... 40.000 TL ve ... 20.000 TL sermayeye sahip oldukları, ana sözleşmenin 6 . Maddesi ile bu sermayenin her biri 25 TL kıymetinde 4.000 adet paya ayrıldığı görülmektedir. Şirkette temsil ve ilzam yetkisinin, 16.05.2012 tarihinde tescil olunan 07.10.2011 tarihli ortaklar kurulu kararı ile; şirket müdürlüğüne: şirket ortaklarından ... ile ... ve şirket ortakları dışından ...'in müşterek imza ile temsilinin kararlaştırıldığı, Şirket ortaklarından ... ve ...'ın katılımı ile (...'nin katılmadığı) 23.09.2013 tarihinde alınan ortaklar kurulu kararı ile, şirket müdürlerinden ...'in müdürlük görevine son verildiği ve temsil yetkisinin kaldırıldığı, şirkete yeni müdür atanmadığı, şirketi temsil ilzama şirket ortağı ve müdürü ...'ın tek başına yetkili kılındığı, davalının şirkette hiçbir zaman yönetici sıfatını kazanmadığı, ortak olarak kaldığı anlaşılmaktadır. Davacının davalıyı ortaklıktan çıkarılmasına gösterdiği haklı sebep özetle; davalının kaydi ortak olduğu, kayınbiraderi ...'in müdür olduğu, ...'den, 100 TL ve 300 TL gibi ödemeler aldığı, müdür ile ortaklar arasındaki uyuşmazlık nedeniyle sorunlar çıktığı, müdürün basiretsiz işleri nedeniyle şirketin zor duruma düştüğü, kiraları ödeyemez duruma geldiği, şirket ortağı olan davalı ...e ile ortak ...'ın şirketin kredi borçlarına müteselsil kefil oldukları, banka borçlarının ödenmemesi durumuna gelinmesi üzerine ortak ...'ın borçlardan bir kısmını şahsen ödediği, davalının herhangi bir ödeme yapmadığı, güven ortamının kalmadığı gerekçelerine dayanmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 640/3. Maddesi \"şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hâli saklıdır.\" düzenlemesini içermektedir. TTK'nın 616/1-h maddesinde ise, bir ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeden istemde bulunulması, genel kurulun devredilemez yetkileri arasında sayılmıştır. TTK'nın 621/1-h maddesinde de, bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması, önemli kararlar arasında sayılmış olup, bu genel kurul kararlarının, temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması hâlinde alınabileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 621/1-h maddesi emredici şekilde düzenlenmiş olup bir istisnası da öngörülmemiştir. Buna göre haklı sebeplerle çıkarma davası açılması için şirket genel kurulunda geçerli bir karar alınabilmesi, temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunmasına bağlıdır. Bu yeter sayı koşulu sağlanmayan genel kurul kararları yok hükmünde olup böyle bir karara dayalı olarak açılan çıkarma davasının da dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilir. Zira bu vasıftaki şirket genel kurul kararı, 6100 sayılı Kanun'un 114/2 nci maddesi anlamında çıkarma davası için aranan özel dava şartı niteliğindedir. Bu husus mahkemece yargılanmanın her aşamasında resen gözetilecek hususlardan biridir. Limited şirket ortağının çıkarılmasına ilişkin nitelikli nisapla alınmış bir genel kurul kararının bulunmaması halinde davanın 6100 sayılı Kanun'un 115/2 nci maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmelidir. Somut uyuşmazlıkta: istinaf aşamasında dosyaya sunulan 08/01/2024 tarih ve 43 numaralı genel kurul kararı ile \"ortak ...'nin ortaklıktan çıkarılması davası açılmasına\" karar verildiği, bahsi geçen kararın bu hükmünün ise genel kurul kararının ilan edildiği 6 şubat 2024 ve 7 şubat 2024 tarihli ticaret sicili gazetelerinde yayınlanmadığı görülmektedir. Davacı şirketin ana sözleşmesine göre sermayesi 100.000 TL olup her biri 25 TL YTL kıymetinde 4.000 adet paya ayrıldığı, davalının 100.000 TL şirket sermayesinin 40.000 TL lik bölümüne denk gelen 1.600 adet sermaye payı bulunduğu, davacı şirketin davalı dışındaki genel kurul kararını alan iki ortağının toplam 60.000 TL sermaye ile 2400 adet sermaye payı bulunduğu, payların oy hakkı konusunda TTK 618 kapsamında aksi bir düzenleme bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda davalının 1.600, davalı dışındaki ortakların ise 2400 oy hakkı bulunduğu, toplam oy sayısının 4000 olduğu, bunun 2/3 sinin 2.666.6 oy olduğu anlaşılmaktadır. Esas sermayenin tamamının salt çoğunluğu ise 50.025 TL karşılığı 2.001 oydur. Dava dışı iki ortağın 2.400 oyu bulunduğundan esas sermayenin tamamın salt çoğunluğu için yeterli olmakla birlikte, temsil edilen oyların en az 2/3 ü olan 2.666,6 karşılamadığından davalı dışındaki iki ortağın TTK 621 maddesinde sayılan çifte nisaplı önemli kararları alma imkanı yoktur. ( Prf.Dr. Hasan Pulaşlı Şirketler Hukuku Şerhi 3. cilt sayfa 2838 ve devamı) İbraz edilen 08/01/2024 tarih ve 43 numaralı genel kurul kararında davalının şirket ortaklığından çıkarılmasına ilişkin olarak geçerli nisaplarla karar alınamamıştır. Bir ortağın limited şirket ortaklığından haklı sebeplerle çıkarılmasına ilişkin olarak geçerli nisaplarla alınmış genel kurul kararının bulunması dava şartı olup, eldeki davada bu şart sağlanamadığından ilk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek kabulüne dair karar verilmesi isabetli değildir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece davanı kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Davanın 6100 sayılı HMK 114-2 ve 115 maddeleri gereği özel dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE, 3-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 27,70 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile 587,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacıya iadesine, 7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, c-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.16/01/2025