T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2025/68 - Karar No:2025/209
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/68
KARAR NO\t: 2025/209
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/07/2022
NUMARASI\t\t: 2017/26 E-2022/633 K
DAVACI
DAVALI\t
DAVANIN KONUSU\t:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 19.02.2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 19.02.2025
\t
\tDavacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\t
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
\tDavacı vekili özetle; taraflar arasında 26.10.2015 tarihinde ... Projesi Mekanik Tesisat Projelendirme işi için sözleşmenin akdedildiğini, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında kendisine davalı tarafça teslim edilen mimari projelere göre paftaları teslim ettiği, davalının değişim istemlerini karşılayarak ifasını tekrar tamamladığı ve diğer bina projelerinin ise teslime hazır hale getirilerek davalının teslim talebinin beklediğini, 127.760,17 Euro (KDV dahil) bedelli faturaları düzenleyerek teslim ettiği ve buna karşılık davalının 123.938,93 Euro ödeme yaptığını , ancak bakiyesi olan 3.821,24 Euro’nun ödenmediğini, sözleşme gereği teslim edilen ve davalının üst işverene sunduğu ve hak edişe bağlanarak davalıya ödeme yapılan mekanik proje paftaları MR-08 hakedişi için 389,00 Euro + KDV, MR-09 hakedişi için 22.375,00 Euro + KDV ve MR-10 hakediş için 29.994,00 Euro + KDV olmak üzere toplam 52.058,00 Euro’nun davalıya ödenmiş olmasına karşın kendilerine ödeme yapılmadığını, MR-11 paftasının ise teslim edildiği ve karşılığında 40.438,00 Euro + KDV talep edildiğini, ancak hakedişe dahil edilip edilmediğinin taraflarınca bilinmediğini, ayrıca davalıdan kaynaklanan nedenlerle sözleşmeye uygun olarak hazırlanan ve teslim edilen mekanik proje paftalarının birçok kez yeniden hazırlanmak zorunda kalındığını, çok sayıda sözleşme dışı üretim yapmak zorunda bırakıldığını, davalıya teslim edilen ve üst işverene sunularak onaylanan VO1 projesi için 34.433,00 Euro + KDV, VO2 projesi için 8.750,00 Euro + KDV olmak üzere toplam 43.183,00 Euro + KDV alacağı bulunduğunu, ayrıca müvekkil tarafından davalıya teslim edilen mimari projelere göre hazırlanan sözleşme konusu hastanenin T2 - T3 ve T4 binalarına ait mekanik proje paftalarının 10.08.2016 tarihli mail, ihtarname ve diğer görüşmelerde davalı tarafa teslim alınması yönünde talepte bulunulduğu halde teslimden kaçınılan bu paftalarının sözleşmesel bedelinin yaklaşık 45.000,00 Euro + KDV olduğunu, söz konusu tüm bu alacakların ödenmesi için Ankara 63. Noterliğinin 07.12.2016 tarihli 42160 yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtar edildiği halde ödemelerin yapılmadığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ; teslim edilen faturalar karşılığı ödenmeyen bakiye alacak için 3.821,24 Euro'nun, davalıya teslim edilen üst işverence hak edişleri onaylanan ve ödemesi davalı yana yapılan mekanik işler projeleri için şimdilik 10.000,00 Euro, davalı yanın kusurundan kaynaklı istemi ve kabulü ile yapılan sözleşme dışı nitelikli değişim ve yeniden imalat kaynaklı VO projeleri fark alacağı için şimdilik 10.000,00 Euro , hazırlanan ancak teslim alınmayan binalara ilişkin projeler için şimdilik 10.000,00 Euro olmak üzere toplam 33.821,24 Euro 'nun, fatura için ödeme tarihi, hakedişler için davalıya yapılan ödeme tarihi, teslim edilen ek işler kaynaklı fark alacağı ve teslim alınmayan işler için ihtarın tebliğ tarihinden itibaren işleyecek Euro' ya uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 22.09.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle; ödenmeyen fatura bakiye bedeli 3.821,24 Euro bedeli dışındaki, sözleşme dışı değişim ve yeniden imalat alacağı VO alacakları için talep ettiği 10.000,00 Euro'yu, 43.183,00 Euro'ya, davalıya teslim edilen ve üst işverence davalının hakedişine bağlanan ancak müvekkiline ödenmeyen mekanik projeler alacak talebi 10.000,00 Euro'yu 59.555,12 Euro'ya olmak üzere toplam taleplerini 106.559,36 Euro'ya yükseltmiştir.
\tDavalı vekili özetle; davacının sözleşmeye aykırı hareket ederek, sözleşmede kararlaştırılan kişileri sahada bulundurmayarak, gerekli bilgi ve talimatları alamayarak , proje çözüm ve tasarım hususunda eksik kalarak, üst işverenin devamlı ikazları sonucu ara sıra göstermelik olarak sahaya bir mühendis yollayarak, üstlendiği işleri gereği gibi yerine getiremediğini, dava dilekçesi ekine sunulan projelerin üst işverene teslim edildiğini ve alınan hakedişlerin davacıya ödendiğini, ancak projelerin onaylanmadığını, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre tasarımlardan ve çözümlerden tatmin olmayan üst İşverenin, davacının kusurlu ve sürelere riayet etmemesinden ötürü, müvekkili şirket ile olan ve davacı şirkete yaptırılan Mekanik Tasarım Projesi Sözleşmesini haklı olarak feshettiğini, tasarım projesinin davacı şirkete yaptırılması hususunda müvekkili şirketin gayretlerinin olumsuz sonuçlandığını, iş sahibi tarafından hem tasarımcının değiştirildiğini, hem de bu konuda müvekkili şirket ile akdedilen sözleşmenin feshedildiğini, müvekkil şirketin işbu sözleşmeden doğan ve almış olduğu tüm hakkedişlerini geri ödemek zorunda kaldığını ve bu hususun davacı şirkete hem yazılı olarak hem de bilahare noterden bildirildiğini, davacı şirketin iddiasının aksine müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmamasına rağmen sadece davacının gerekli ihtimam ve özeni göstermemesi sonucu akdin fesih olduğunu ve alınan hakedişleri iade etmek zorunda kaldıklarını, davacı faturalarından dolayı 3.808,41 Euro’nun eksik ödendiğini , nedenini ise tüm proje bedelinin %5 oranında olan avans niteliğinde işe başlarken verilen ve hakedişlerden %5 oranında kesilerek geri tediyesi yapılması gereken 19.500,00 Euro için yapılan mahsup olduğunu , işin haklı olarak fesih edildiği nazara alınarak, ödenen avansında iadesinin gerektiği gözetilerek, tüm istemlere yönelik davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.\t
\tİlk Derece Mahkemesince; tüm dosya kapsamı, dava, cevap alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında 26.10.2015 tarihli ve 390.000 Euro bedelli Mekanik Tasarımcı Sözleşmesi imzaladığı, davacı tasarımcının bu sözleşme kapsamında mekanik projeler hazırlayıp danışman davalıya sunduğu ve 7 adet faturadan dolayı 412.826,80 TL tutarındaki alacağa karşılık, davalı şirketten 403.883,18 TL (123.898, 43 Euro ) tahsilat yaptığı ve bakiye alacağının 3.821,24 Euro olduğu, yine davacı tarafından hazırlanan M8, M9, M10, M11 mekanik projelerin davalıya teslim edildiği, davalının üst işverenine sunarak hak edişe bağlandığı ve bunlardan dolayı ödemesi gereken toplam KDV dahil 58.555,12 Euro yu ödemediği, ayrıca davalı talebiyle yapılan V001 ve V002 proje değişikliği için de bunların davalıya teslim edildiği bedelinin 43.183,00 Eour olduğu, davacının bu bedelleri ihtarname göndererek talep ettiği halde ödemediğinin anlaşıldığı, davalının ödeme talebine karşılık olarak, M8, M9, M10, M11 mekanik projelerinin uygulamaya uygun olmadığı, işlerin ayıplı olduğu, bu işler için üst işverenin ödeneni geri aldığı ( başkaca alacaklarından mahsup ettiği) yönündeki itirazları ile ilgili olarak herhangi bir yazılı bir bildirim ya da noter vasıtasıyla yapılmış bir uyarısı olduğuna dair herhangi bir belgeyi sunamadığı, yine proje değişikliklerin (VO) uygun olmadığına ait yazılı bir bildirim, yazılı bildirimin kabul edilmemesi durumunda noter kanalıyla yapılmış uyarı, bilgilendirme, ihtar gibi somut belgenin olmadığını, davacının sözleşme kapsamında yükümlü olduğu işleri yerine getirdiği halde davalının üst işveren tarafından yapılan işlerin istenildiği ölçüde olmadığı gerekçe gösterilerek sözleşme fesih edildiği ve bu feshin haklı olmadığının görüldüğü, ayrıca davacı dava dilekçesinde hazırlanan ancak teslim alınmayan binalara ilişkin projeler hususundaki talebini ispat edilemediği ve bu yöndeki alacak isteminin ise reddi gerektiğinin anlaşıldığı, davacının, sözleşme kapsamında yaptığı işler vede davalı talebi üzerine yaptığı proje değişiklikleri nedeniyle ödenmeyen toplam alacağı 105.559,36 Euroyu talep edebileceği, davalı temerrütünün, ihtarnamenin tebliği ve verilen 7 günlük sürenin 17.12.2016 tarihinde dolduğu da nazara alınarak, bu tarihten itibaren ve alacağın yabancı para olduğu dikkate alınarak 3095 SY nun 4/a maddesinde belirtilen şekilde faiziyle birlikte tahsili yönünde karar vermek gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile; sözleşme gereğince tanzim edilerek davalı yana teslim edilen faturalar karşılığı ödenmeyen bakiye alacak 3.821,24 EURO, davacı tarafından teslim edilen üst işverenlerce hakedişi onaylanan ve ödemesi davalı yana yapılan ancak davacıya ödenmeyen işler karşılığı hakediş alacağı 58.555,12 Euro'nun, davalı yanın kusuru kaynaklı istemi ve kabulü ile yapılan sözleşme dışı nitelik değişim ve yeniden imalat kaynaklı VO fark alacağı için 43.183,00 Euro olmak üzere toplam 105.559,36-Euro'nun temerrüt tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının 1 yıllık euro üzerinden açılan mevduat alacağına uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, karar verilmiştir.
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; M11 hakedişi talep edilen bedelin 40.438,07 Euro olduğu, bu bedelin 1.1158 katsayısı ile çarpılarak 45.120,80 Euro olarak bulunduğu, 45.120,80 Euro tutarındaki rakamın oluşmasına sebep olan M10 hakedişinde refüze edilen ve M11 hakedişinde teslim edilen yüzdeleri oluşturan işlerin tamamının davalıya, davalı tarafından da ortağına, ortağı tarafından da üst işverene (müteahite) teslim edildiği, dava dosyasında da bulunan “911_2016_09_28_gelen mail_TT.pdf“ isimli mail teslimin ispat edildiği, bu mail ile hesaplanan 45.120,80 Euro tutarındaki farka sebebiyet veren ve M11 hakedişine dahil edilmemiş işlerin dava dosyasında bulunan 748-769 arası teslim dokümanlarına ek olarak davalı tarafından alınıp kabul edildiği, mahkemenin kararına dayanak bilirkişi raporunda M11 hakedişi olarak bahsi geçen 175,69 Euro yerine 45.120,80 Euro bedeli üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, açıklanan nedenlerle iş bu talep ile kararın sınırlı olarak kaldırılması, inceleme yapılmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdi, neticede harcın ikmalini müteakip talepleri gibi karar verilmesi gerekçesi ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
\tDavalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamındaki delillerden anlaşılacağı üzere, davacı tarafın hazırladığı projelerin ayıplı olduğu, üst iş verenler tarafından kabul görmediği ve fiilen uygulanmadığı, karşılığında da davalıya da herhangi bir hakediş ödemesi yapılmadığı, bu nedenle sözleşmenin haklı olarak feshedildiği, projelerin ayıplı olduğu hususunda davacıya herhangi bir yazılı bildirim yapılmadığı değerlendirmesinin doğru olmadığı, davacı tarafça hazırlanan projelerin fiilen uygulandığına dair somut bir tespit bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan “Mekanik Tasarımcı Sözleşmesinin 7/b-6 maddesinde; ödemelerin, üst işveren tarafından müvekkil şirkete ödenmesinin akabinde yapılacağının açıkça belirtildiği, ödemesini alınmadığı için projeler için davacı tarafa ödeme yapmasının mümkün olmadığı, davacının işi gereği gibi yapmaması nedeni ile mekanik proje işlerinin kapsamdan çıkarıldığı ve ödenen toplamda 121.446,53 Euro’nun üst işveren ...'ye geri ödendiği, MR-11 hakedişinin mekanik tasarım projesi için ise zaten, şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığı, VO (değişiklik talepleri) ödemesi talebi için ise, üst işverenler tarafından mekanik tasarım projeleri ile ilgili olarak VO'lara ilişkin hiçbir şekilde onay verilmemiş ve ödeme yapılmadığı, bu nedenle sözleşmenin 7/b-6 maddesi gereği üst işverenden alınmayan ödemenin davacıya yapılmasının mümkün olmadığı, hükme esas alınan ek raporda taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemenin taraflar arasındaki gerçek alacak-borç ilişkisini gösterdiği, bunun dışında davacı tarafın hazırladığını ve teslim ederek uygulandığını iddia ettiği proje ve değişikliklerin gerçekte uygulanmadığı mahkemesince eksik inceleme yapılarak uyuşmazlığın çözümü için tespiti gerekli olan davacı tarafın hazırladığını ve teslim ederek uygulandığını iddia ettiği proje ve değişikliklerin fiilen uygulanıp uygulanmadığı, bu projeler karşılığında hakediş bedellerinin üst işverenler tarafından müvekkil davalı şirkete ödenip ödenmediği ve yine projelerin başkasına yaptırılıp yaptırılmadığı hususlarında ara kararlarda vurgulanmasına rağmen yeterli bir inceleme ve araştırma yapılmadan, yüzeysel ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporlarındaki değerlendirmeler olduğu gibi gerekçeye aktarılmak suretiyle davacının hakediş bedellerine hak kazandığı şeklindeki kabulü usul ve yasaya uygun olmadığından kararın kaldırılmasını talep etmiştir.\t
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir. Davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDairemizin 27.12.2024 tarih, 2022/1121 E -2024/1063 K sayılı geri çevirme kararı gereğince eksiklik mahal mahkemesince ikmal edildikten sonra, istinaf edilen kararın esası incelenmiştir.\t
\tMahkemesince, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
\t2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 T harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına, \t
\t3-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 53.206,80 TL istinaf karar harcından peşin alınan 13.301,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 39.905,10 TL harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ve ödedikleri istinaf başvuru harçlarının kendileri üzerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 19.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t
Başkan Üye \t Üye Katip