T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/128 - 2025/54
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2023/128
KARAR NO\t: 2025/54
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 19.10.2022
NUMARASI\t\t: 2020/299 Esas 2022/629 Karar
DAVACILAR\t
VEKİLİ\t
DAVALILAR\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ\t: 23.01.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 21.02.2025
\tİlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI :
\tDavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 08.02.2017 tarihinde, davalı ... sevk ve idaresindeki, davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı, davalı ... Sigorta AŞ’ye ZMSS poliçesi ile, davalı ... Sigorta AŞ’ye İMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, karşıdan karşıya geçmekte olan, davacıların babası yaya ...’e çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın ve her bir davacı için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar verilmesini talep etmiş, talep açıklama dilekçesinde, maddi tazminat taleplerinin 1.000,00 TL’sinin cenaze ve defin giderine ilişkin, bakiye taleplerinin ise destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğunu beyan etmiş, 07.06.2022 tarihli dilekçesinde, manevi tazminat yönünden davalı ... Sigorta AŞ tarafından davacılara 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketini ibra ettiklerini, bakiye 80.000,00 TL manevi tazminatın diğer davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacıların destekten yoksun kalma yaşlarını geçtiklerinden tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı belirlenirken bilinen ücret belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücretin baz alınması gerektiğini belirterek açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... Turizm Tic.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; müteveffa yayanın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, davacıların destek ihtiyacı olmadığını, davacıların tedbir talebinin yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; manevi tazminat talebinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ..., dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
\tMahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, kaza tespit tutanağı ve ceza yargılamasına göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...’un %100 oranında kusurlu olduğu, davacıların yaşları dikkate alındığında destek olgusu ispat edilemediğinden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddi gerektiği, davalı ... Sigorta AŞ tarafından yargılama aşamasında davacılara 20.000,00 TL manevi tazminat ödemesi yapıldığı, davalı sigorta şirketinin ibra edildiği, poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu dikkate alındığında diğer davalıları da poliçe limiti kadar ibra ettiği, bu anlaşmanın müteselsil borçlu davalılara sirayet edeceği, davalı ... Sigorta AŞ yönünden manevi tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında olmadığı, cenaze defin giderinin 600,00 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile maddi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, 600,00 TL cenaze defin giderinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; manevi tazminatı yönünden, davalı ... Sigorta AŞ yönünden davanın konusuz kalmış olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın reddine, karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Tur Ltd.Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
\tDavacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; manevi tazminat yönünden davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan kısmi ödeme nedeniyle sadece anılan sigorta şirketini ibra ettiklerini, bu ibranın diğer davalılara sirayet ettirilerek diğer davalılar yönünden de manevi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalılar lehine de vekalet ücreti verilmesinin kabul edilebilir olmadığını, davalı ... Sigorta AŞ yönünden manevi tazminat taleplerinin kabul edilmemesinin hatalı olduğunu, poliçede manevi tazminatın teminat kapsamında olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; manevi tazminat talebinin konusuz kalması nedeniyle davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalı şirket lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
\t6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.
\tDava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
\t1-2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. maddesinde Zarar verenlerin birden fazla olması halinde “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde “ Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” denilmiş, 62. madde de ise “tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” düzenlemesi ile birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Türk Borçlar kanunun müteselsil borçluluk ve dış ilişki de borçluların sorumluluğu başlıklı 163. maddesinde “Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder” denilerek zarar verenlerin zarar görenlere karşı sorumluluğunun kapsamını düzenlemiştir.
\tTBK'nın 166. maddesi gereğince borçlulardan birinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde, bu oranda diğer borçlularda borçtan kurtulur. Aynı kanunun 168/2 maddesinde ise alacaklının diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirmesi halinde bunun sonuçlarına kendisinin katlanması gerekir.
\tSomut olaya bakıldığında; davalı ... Sigorta AŞ, davacılar desteğinin ölümüne neden olan aracın, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olup davacıların manevi tazminat talepleri yönünden davalı işleten ... Turizm İnş. Ltd. Şti. ve davalı sürücü ... ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı şekilde müteselsilen sorumludur. Davacılar vekili, davalı ... Sigorta AŞ tarafından yargılama aşamasında kendilerine kısmi ödeme yapıldığını, bu nedenle davalı sigorta şirketini ibra ettiklerini belirterek davalı ... AŞ’den manevi tazminat talep etmediklerini bildirmiş olup bu ibranın, poliçe limiti olan 100.000,00 TL miktar kadar davalı araç işleteni ve davalı sürücüye sirayet edeceğinin kabulü gerekir. Davacılar vekilinin, toplam manevi tazminat talebi poliçe limitini aşmadığından davacıların manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
\t2-Davalı ... Sigorta AŞ, desteğin ölümüne neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları KTK'nın 92/f maddesi gereğince manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığından davalı sigorta şirketi yönünden manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi isabetli olup davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
\t3-Davacılar vekili, manevi tazminat talebi yönünden, yargılama aşamasında yapılan ödeme nedeniyle davalıları ibra etmiş olup davacıların hakkın özünden feragati söz konusu değildir. Davacılar, alacaklarına yargılama sırasında kavuşmakla davalıları ibra ettiğinden dava konusuz kalmıştır. Bu durumda, davalılar, kendilerine karşı dava açılmasına sebebiyet verdiklerinden manevi tazminat talebi yönünden aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinde bir usulsüzlük yoktur.
\t4-Davalı ... Sigorta AŞ’nin, kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını düzenleyen şirket olduğu, sigorta şirketinin poliçe teminatı ve limitleri ile sorumlu olduğu KTK'nın 92/f. Maddesi gereğince manevi tazminattan sorumlu olmadığı, davalı şirket yönünden manevi tazminatın reddinin yasadan kaynaklandığı gözetildiğinde davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmesi isabetli olmamıştır.
\t5-Davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti. yönünden manevi tazminatın reddi nedeniyle, kendisini vekille temsil ettiren davalı şirket lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken bu hususta olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamış olması doğru değildir.
\tAçıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti vekilinin istinaf başvursunun, vekalet ücretleri yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve kesinleşen yönler korunarak vekalet ücretleri düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davacılar vekilinin ve davalı ... Turizm Tic. Ltd. Şti. vekilinin sair istinaf sebeplerinin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\tI-Davacılar vekilinin ve davalı ... Turizm Tic.Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
\tHMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
\tBuna göre;
\t1-Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİNE,
\tMaddi tazminat talebi yönünden, 600,00-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ..., ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
\ta) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan, dava açılışında alınan 358,63 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 277,93 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
\tb) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 1.161,60-TL'sinin davacıdan; 158,40-TL'sinin davalılar ..., ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
\tc) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 363,25 TL tebligat ücreti, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 1.417,65 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 170,12 TL'si ile iade sonrası kalan 80,70 TL harç toplamından oluşan 250,82 TL yargılama giderinin davalılar ..., ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
\td) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\te) Davalılar ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3. maddesi uyarınca hesaplanan 600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
\t2-Manevi tazminat talebi yönünden;
\tA) Davalı ... Sigorta AŞ yönünden davanın konusuz kalmış olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına,
\tDiğer davalılar yönünden davanın reddine,
\tb) Davacı ...'in yargılamada vekil ile temsil edildiği, davanın konusuz kalması nedeniyle reddine karar verildiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ...'tan alınarak bu davacıya verilmesine,
\tc) Davacı ...'in yargılamada vekil ile temsil edildiği, davanın konusuz kalması nedeniyle reddine karar verildiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ...'tan alınarak bu davacıya verilmesine,
\tç)Davalı ... Turizm İnşaat Tic.Ltd.Şti., yargılamada vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...’den alınarak davalıya verilmesine,
\td) Davalı ... Turizm İnşaat Tic.Ltd.Şti., yargılamada vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...’den alınarak davalıya verilmesine,
\t3) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
\tII - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
\t1-Davacı ile davalı tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talepleri halinde iadesine,
\t2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 222,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 220,70 TL istinaf başvurma harcının davalı ... Turizm Tic.Ltd.Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Turizm Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılan 72,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 220,70 TL istinaf başvurma harcının davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
\t4-Taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgililere iadesine,
\t5-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ikmali işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,\t
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 23.01.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.