T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/1989 - 2025/129
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1989
KARAR NO\t: 2025/129
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
\t\t MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/09/2022
NUMARASI\t\t: 2022/60 E. - 2022/273 K.
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Marka ve Tasarım Hakkına Tecavüz ile Haksız Rekabetin \t\t Tespiti, Önlenmesi, Men'i ve Ref'i, Manevi Tazminat, İlan
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/09/2022 tarih ve 2022/60 Esas - 2022/273 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ... ile ... Sağlık Kozmetik ve Temizlik Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili şirketin, adına tescilli \"...\" ve \"...\" markalarını yine tescilli şişe ve etiket tasarımı ile birlikte yoğun reklam ve tanıtım ile Türkiye’de pazar lideri konumuna getirdiğini, \"... ...\" markalı temizlik ürününün en önemli özelliği olan hızlı etkisinin reklam süresince çalışan bir saat ile tüketiciye güçlü şekilde bildirildiğini, davalılardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin www.....com alan adlı internet sitesindeki yayınlarında, sosyal medya hesaplarında \"...\" ve \"...\" ürünlerinin reklam ve tanıtımlarının yapıldığını, ayrıca ... adlı online satış platformları üzerinden de ürünlerin satışının gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, aynı davalının e-ticaret sitelerinden satışa sunulan ürünler üzerinde ürünün davalı ... adına davalılardan ... Sağlık Kozmetik ve Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından üretildiğinin anlaşıldığını, davalıların \"...\", \"...\" markası ile üretip/ürettirip satışa sunduğu yağ ve kir çözücü mamullerinin, piyasaya sunuluş şekilleri, şişe tasarımları ve etiket kompozisyon/dizayn özelliklerinin, müvekkilin, tescilli \"... ...\" markası ile satışa sunduğu yağ ve kir çözücü temizlik ürünlerinin tescilli şişe tasarımları ve tescilli etiket kompozisyonuna iltibas yaratacak şekilde benzer olduğunu; davalıların müvekkilinin markalarını, tasarımlarını ve ürünlerin sunuluş biçimlerini- ambalajlarını aynen taklit etmek suretiyle üretim ve satış yapmakta olduklarının Konya 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/33 D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini; davaya konu ürünleri üretip piyasaya arz edenler aleyhine Bakırköy C.Savcılığına yapılan şikayet sonrasında 2021/53715 Soruşturma dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporunda da \"şikayete konu olan ürünler üzerindeki marka kullanımları, '...' ibaresinin öne çıkartıldığı, dosyaya sunulu deliller uyarınca esasen şüphelinin markasının '...' markası olduğu şikayete konu ürünlerde '...' ibaresine '...' ibaresinin ek yapılarak kullanıldığı, ayrıca yazı sitili, iki yatay çizgi arasına gelecek şekilde marka ibaresine yer verilmesi gibi hususlarda da müştekiye ait ürün ile iltibas düzeyinde benzer olduğu\"nun tespit edildiğini; müvekkilinin Ankara 4.FSHHM'nin 2021/74 D.İş dosyasından delil tespiti ve bilirkişi incelemesi yaptırdığını ve bu dosyada alınan bilirkişi raporu ile de davalı şirket tarafından piyasaya sürülen dava konusu ürünlerin müvekkilinin \"... ...\" markalı ürünün marka ve tasarımıyla iltibasa ve karıştırılmaya sebep olacak düzeyde benzer olduğu görüşünün bildirildiğini ileri sürerek, davalı şirket tarafından müvekkil şirketin tanınmış \"...\" ve \"... ...\" markaları ve \"...\" ve\t\"... ...\" markalı ürünlerin piyasaya sunuluş şekilleri, ambalaj ve etiket tasarımları ile iltibas yaratacak şekildeki \"...\", \"...\", \"...\" markaları ile, üretilip/ürettirilen, reklam ve tanıtımı yapılarak satışa sunulan yüzey temizleyici ürünlerinin her türlü fiziki ve sanal mecrada, \"www.....com\" internet sitesinde, ... gibi sosyal medya hesapları ile ... gibi online alışveriş (e-ticaret) sitelerindeki silindirik şişe içinde \"...\", \"...\", \"...\" tanıtım işareti ile reklam ve tanıtımını ve satışını yapmak; arama motorlarında anahtar kelime olarak kullanmak suretiyle vaki fiillerinin, haksız olduğunun hükmen tespitine; davalıların böylece müvekkili şirket ile vaki haksız rekabetlerinin men’ine; davalıların müvekkilinin tescilli marka ve tasarımlarına tecavüzlerinin 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca da ref ve men’ine; davalıların, müvekkil ile yaptıkları haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını teminen; davalıların müvekkilinin tescilli \"... ...\" markasından bu marka ile piyasaya arz olunan ürünlerin ticari taktim-sunuluş şekillerinden doğan haklarına tecavüz etmek suretiyle üretip satışa sundukları \"...\", \"...\", \"...\" tanıtım işaretli ürünlerin üretim ve satışlarının durdurulmasına, bu ürünlerin bulundukları yerden toplatılmasına, ambalajlarının imha edilmesine, davalının müvekkilinin tescilli sınai haklarına tecavüz teşkil eden ürünlerin reklam ve pazarlamasının yapıldığı katalog, broşür, tabela gibi her türlü tanıtım vasıtalarının toplatılmasına; fiziki ve sanal olarak yapılan reklam ve tanıtımlara son verilmesine; davalılardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin reklam ve tanıtımlarının yapıldığı \"www.....com\" alan adlı internet sitesinde ve ... gibi sosyal medya hesaplarında başka eklerle dahi olsa \"...\", \"...\", \"...\" tanıtım işaretini taşıyan ürünlerin reklam ve tanıtımlarının ve dahi satışlarının yapıldığı yayınların ve yayınlara erişimin engellenmesine; her türlü online (e-ticaret) satış platformlarında bu meyanda ... online alışveriş sitelerinde \"...\", \"...\", \"...\" markalı ürünlerin satışlarının engellenmesine; 50.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyecek banka reeskont faizi ile birlikte tahsiline; karar özetinin bütün Türkiye’de yayınlanan bir gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılardan ... Sağlık Kozmetik ve temizlik Ürünleri Ltd. Şti. vekili, müvekkilin yalnızca numune olarak dava konusu ürünleri ürettiğini, ... isimli siteden gelen siparişte dahi \"...\", \"SARI\" ve \"KIRMIZI\" ifadeleri olmayan \"...\" ürünlerinin gönderildiğini, dava bakımından \"...\", \"...\" isimli ürünlerin piyasaya sürüldüğüne ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, şişe ve etiket tasarımlarının iltibas oluşturacak düzeyde benzer olduğu iddialarını da kabul etmediklerini, zira SMK'nın 56. maddesi hükmüne göre tasarımların açıkça yeni ve ayırt edici olması halinde korunduğunu, salt tescilin korumaya yetmediğini, SMK'nın 56/4. maddesi uyarınca tescilli tasarımın dahi yeni ve ayırt edici özelliğe sahip olduğunun kabulü için dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerektiğini, ancak dava konusu şişe tasarımı için bu hususun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacıya ait ürünün tasarımının, dünyanın hemen her yerinde benzer olarak kullanılmakta olduğu ve ayırt ediciliğinin bulunmadığını, ayrıca \"...\" ve \"...\" markalarında kullanılan tasarımın davacının tasarımından farklı olduğunu, müvekkil şirket tarafından diğer davalıların siparişi üzerine imal edilmiş olan ürünler ile davacı tarafa ait ürün detaylıca incelendiğinde dava konusu ürünler arasında şişe ve etiket tasarımı açısından ayırt edilemeyecek raddede, ayniyet derecesinde bir benzerlik bulunmadığını, \"...\" ve \"...\" markaları arasında fonetik ve görsel olarak karıştırılma ihtimali oluşturacak derecede benzerlik bulunmamadığı davacı taraf vekilince sunulan dava dilekçesindeki iddialarına dayanak olarak Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi bilirkişi raporlarının davacı tarafın iddialarının kabulü için yeterli olmadığını, davalılardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin \"...\" adlı markanın tescilini almak ... nezdinde başvuru yaptığını, bu başvuruya yapılan itiraz üzerine davacı tarafa ait markadan haberleri olduklarını, bu durumun kendilerine bildirilmesi üzerine müvekkilince numune imalatın durdurulduğunu ve ürünlerin yeni isim ve yeni etiketler ile üretilmeye başlandığı, binaenaleyh dava konusu ürünlerin hiçbir zaman satışının gerçekleşmediğini, müvekkilinin markaya tecavüz ettiğini ve hatta SMK'nın 29/3 maddesi uyarınca \"müvekkilin markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiğini\" kabul etmenin ve davacının markasına iltibas yoluyla tecavüz ettiğinin kabulünün mümkün olmadığı, müvekkilinin kusurunun bulunmadığından manevi tazminat talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, benzerlik ve karıştırılma ihtimali yönünden yapılan incelemede, diğer unsurlar dikkate alınmadığında, davalıların kullanımlarına ait ürünler üzerinde kullanılan \"...\", \"...\", \"...\", \"...\", \"...\", \"...\" ibareleri ile davacı adına tescilli olan 2011/38529, 2018/113735, 2020/43207, 2020/91800, 2021/57242 sayılı \"...\", \"...\", \"...\", \"...\", \"... ...\" markalarının kavramsal ve işitsel yönlerden karıştırılacak düzeyde benzer olmadığı sonucuna varıldığı; buna rağmen, davalıların kullanımları arasında bulunan \"...\" markalı ürün üzerinde kullanılan \"...\" ibaresinin, davacı adına 2018/113735, 2021/57242 sayılarla tescilli markalarda, 2020/02864 sayılı tasarımda ve davacı tarafından piyasaya sürülen ürünlerde olduğu gibi, hemen hemen aynı yazı karakterinde, aynı renkte, şişenin aynı bölgesinde ve aynı eğimle kullanıldığının görüldüğü; ayrıca, tespit isteyen tarafından piyasaya sürülen ürünlerde kullanılan \"...\" markasına benzer şekilde, \"...\" markasının altında \"...\" ibaresinin siyah renkli olarak kullanıldığı, \"...\" ve \"...\" ibareleri arasındaki renk, yazı karakteri ve konumlandırma benzerliğinin yanısıra ilk üç harfleri ile son harflerinin da aynı olduğu, \"...\" ve \"...\" ibareleri arasında da kavramsal benzerlik bulunduğunun açık olduğu, ek olarak, bu markalar altında, davacının şişe tasarımı ile aynıya yakın düzeyde benzer olan bir şişe tasarımı içinde, aynı sarı renkli temizlik sıvısının ticarete konu edildiği; açıklanan tüm bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, \"...\" ibarelerinin sarı renkli temizlik sıvısı üzerindeki bahse konu kullanımlarının davacı adına 2018/113735 ve 2021/57242 sayılarla tescilli olan \"...\" ve \"... ...\" markaları, 2020/02864 sayı ile tescilli etiket tasarımı ve tespit isteyen tarafından piyasaya sürülen \"... ...\" markalı ürünün marka ve tasarımıyla iltibasa ve karıştırılmaya sebep olacak düzeyde benzer olduğu, davacının 2018/113735 ve 2021/57242 sayılarla tescilli olan \"...\" ve \"... ...\" markalarına tecavüz teşkil ettiği kanaatine ulaşıldığı; davacı vekili davasını SMK hükümleri uyarınca tescilli markadan kaynaklanan hakları ile birlikte TTK'nın 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine de dayandırdığı, aynı eylemle birden fazla yasa ile korunmakta olan hakların ihlali iddiasının varlığı halinde, hakların yarışması hali söz konusu olup, hak sahibinin bu halde koruma talebi bakımından seçimlik hakkının bulunduğu, somut uyuşmazlıkta da davacı tarafın davasını, daha özel bir düzenleme olan 6769 sayılı SMK'ya da dayandırdığından haksız rekabet ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği; özellikle \"... Yağ ve Kir Sökücü\" ürününün bulunduğu şişe tasarımı ile davacıya ait 2019/04505 sayı ile tescilli bulunan şişe tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenim itibariyle ayniyet derecesinde benzer olduğu, ancak dava konusu ambalaj (şişe) tasarımına ilişkin davalı savunmasındaki beyanları doğrultusunda bilirkişi heyetince resen yapılan araştırma neticesinde tespit edilen dava dışı ... ... firmasına ait 002236547 sayılı ve 14.05.2013 tarihli Avrupa tasarım tesciline rastlanılmış olup bununla ilgili bilirkişi heyetince aynı ürünle ilgili Youtube’da yayınlanmış olan 27.11.2015 ve 12.01.2016 tarihli videolarına ait şişeleri gösterir ekran görüntüleri incelendiğinde; davacıya ait tescilli 2019/04505 nolu tasarım ile resen tespit edilen \"...\" ibareli etiketli şişe tasarımının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, dolayısıyla da davacıya ait tasarımın 22.07.2019 olan koruma başlangıç tarihi dikkate alındığında çok daha öncesinde benzerlerinin dava dışı firmalarca piyasaya sunulmuş olması ve SMK'nın mutlak yenilik ilkesi babında davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edici niteliğinin olmadığı; ayrıca davacının 2020/02864 nolu etiket tasarımı için davalı taraflarca kullanıldığı belirtilen web siteleri ve e-ticaret platformlarında tespit edilerek tespit raporuna yansıtılmış ürün görselleri üzerindeki etiketlerin benzer olmadıkları; tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 20.000,00.-TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalıların \"...\" ibarelerinin sarı renkli temizlik sıvısı üzerindeki bahse konu kullanımlarının davacı adına 2018/113735 ve 2021/57242 sayılarla tescilli olan \"...\" ve \"... ...” markalarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, davalıların, davacı adına tescilli 2018/113735 ve 2021/57242 sayılı markalara tecavüzlerinin 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca da ref ve men’ine, \"...\" tanıtım işaretli ürünlerin üretim ve satışlarının durdurulmasına; bu ürünlerin bulundukları yerden toplatılmasına, ambalajlarının üzerindeki markanın silinmesine, mümkün değilse imha edilmesine, ambalajın içindeki ürünün sahiplerine iadesine, \"...\" tanıtım işaretli bu ürünlerin reklam ve pazarlamasının yapıldığı katalog, broşür, tabela gibi her türlü tanıtım vasıtalarının toplatılmasına; fiziki ve sanal olarak yapılan reklam ve tanıtımlara son verilmesine; davalılardan ...'nın reklam ve tanıtımlarının yapıldığı www.....com alan adlı internet sitesinde ve ... gibi sosyal medya hesaplarında \"...\", tanıtım işaretini taşıyan ürünlerin reklam ve tanıtımlarının ve dahi satışlarının yapıldığı yayınların ve yayınlara erişimin engellenmesine; her türlü online (e-ticaret) satış platformlarında bu meyanda ... online alışveriş sitelerinde \"...\" markalı ürünlerin satışlarının engellenmesine; 20.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyecek banka reeskont faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, mahkeme kararının özetinin, masrafı sonradan davalılardan alınmak koşulu ile ulusal çapta yayınlanan bir gazetede bir defa ilanına, haksız rekabet talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, ilk derece mahkemesi kararındaki değerlendirmelerin hatalı olduğunu, 2022-M-8749 sayılı YİDK kararında taraf markalarının benzer olarak değerlendirilmediğini, \"...\" harflerinin aspirin grubu temizlik malzemelerini işaret ettiğini, sektörde sıklıkla kullanıldığını, ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, \"...\" ve \"...\" ibareleri arasında da benzerlik kurulamayacağını, bilirkişi raporu ile şişe tasarımının ihlal edilmediğinin kanıtlandığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ... Sağlık Kozmetik Temizlik Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin fason üretim sözleşmesi kapsamında yalnızca numune ürettiğini, ürünün etiketlenmesi ve satışa sunulması aşamalarında bulunmadığını, bu nedenle ürünün adının ne olacağını bilmesinin mümkün olmadığını, manevi tazminata hükmedilebilmesi için kusur izafe edilebilmesinin gerektiğini, müvekkili aleyhine manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kararda fason üretim sözleşmesinin tartışılmadığını, müvekkilinin adının hangi ürünün etiketinde yer aldığının da belirtilmediğini, aksi kanaatte olunması halinde davalı markasındaki \"...\" ibaresinin aspirin grubuna işaret ettiğini, bu ibarenin ve sarı rengin ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, şişe yönünden davacı tasarımının ihlal edilmediğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, marka ve tasarım hakkına tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, men'i ve ref'i, manevi tazminat, ilan istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, \"...\" ibarelerinin sarı renkli temizlik sıvısı üzerindeki kullanımların davacı adına 2018/113735 ve 2021/57242 sayılarla tescilli olan \"...\" ve \"... ...\" markaları, 2020/02864 sayı ile tescilli etiket tasarımı ve tespit isteyen tarafından piyasaya sürülen \"... ...\" markalı ürünün marka ve tasarımıyla iltibasa ve karıştırılmaya sebep olacak düzeyde benzer olduğu, bu durumda davacının 2018/113735 ve 2021/57242 no ile tescilli olan \"...\" ve \"... ...\" markalarına tecavüz teşkil ettiği; öte yandan, her ne kadar davalı ... Sağlık Kozmetik Temizlik Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından müvekkilinin ürünün etiketlenmesi ve satışa sunulması aşamalarında bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, dosyaya sunulan fason üretim sözleşmesine göre, sözleşmenin kapsamında ambalajlamanın de yer aldığı anlaşılmakla, davalılar ... ile ... Sağlık Kozmetik ve Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davalılar ..., ... Sağlık Kozmetik ve Temizlik Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Harçlar Kanunu uyarınca davalılar ... ile ... Sağlık Kozmetik ve Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'den ayrı ayrı alınması gereken 1.366,20-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, davalılar tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı yatırılan 341,55-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 1.024,65-TL'nin anılan davalılardan ayrı ayrı tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t3-İstinaf aşamasında davalılar ..., ... Sağlık Kozmetik ve Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıların uhdesinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 24/01/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 23/02/2025\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.