T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ\t: 20/02/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 06/11/2024
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ... -...- ...
VEKİLİ\t: Av. ...- ...
DAVALI\t: ...-
VEKİLİ\t: Av. ...-
DAVANIN KONUSU\t: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti ve Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona \t\tErmesi Nedeniyle)
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: 20/02/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Tasfiye ... Kooperatifinin ortağı olduğunu, kooperatif ortaklığını eski ortak ... ' ndan devir aldığını, buna dair belgeyi ekte sunduklarını, ayrıca müvekkil davalı kooperatifin, genel kurullarına katıldığını, o dönem kooperatif ortakları bir itirazda bulunmadığını, şimdi böyle bir itiraz hakkın kötüye kullanılması anlamına gelir kanısında olduklarını, ayrıca ortak olarak kooperatif genel kurullarına katılan müvekkile tasfiye payı ödenmediğini, bu nedenle davalı kooperatiften 35.000,00 TL tasfiye payı alacağının ticari faizi ile tahsiline ve müvekkilin ortak olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada hem tasfiye payının ödenmesi, hem de davacının kooperatife ortak olduğunun tespiti istendiğini, eda ve tespit davaları birlikte açılamayacağını, bu sebeple davanın bu açıdan usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, kooperatif ortaklığına kabul şartları kooperatif ana sözleşmesinin 10. ve 11. maddesinde düzenlendiğini, buna göre ortak olmak isteyen kişiler yazılı olarak yönetim kuruluna başvurmak gerektiğini, yönetim kurulunca gerekli araştırma yapıldıktan sonra ortaklığı kabul veya ret kararı ilgiliye 15 gün içinde yazılı olarak bildirileceğini, kooperatif ortaklığının devrine ilişkin şartlar ise kooperatif ana sözleşmesinin 17.maddesinde düzenlendiğini, buna göre ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle ortaklık şartlarını taşıyan kişiye devredilebileceğini, yönetim kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamayacağını, davacı tarafça bugüne kadar kooperatif ortaklığının başka bir ortaktan devir alındığına ilişkin müvekkil kooperatif yönetimine herhangi bir yazılı başvurusu olmadığını, zaten buna ilişkin bir yönetim kurulu kararı da mevcut olmadığını, davacı tarafça dosyaya sunulan ve tarafımıza tebliğ edilen devir sözleşmesi dava dışı ... ile ilgili olup dosya davacısı ile ilgili olmadığını, davacı taraf dava dilekçesinde davacının kooperatif ortaklığını eski ortak ... ndan devir aldığını iddia ettiğini, müvekkil kooperatife bu devire ilişkin herhangi bir yazılı başvuru olmadığını, bunun yanında kooperatif ortaklığını davacıya devir ettiği iddia edilen ... kooperatif yönetim kurulunun 20/05/2009 tarihli kararı ile ortaklıktan çıkarıldığını, çıkarma kararının kesinleştiğini, zaten ortak olmayan Şevket’in ortaklık devir etmeye hakkı olmadığını, davacı tarafın önceki yönetimlerce usulsüz bir şekilde toplantıya davet edilmesinin davacıya kooperatife ortak olma hakkı tanımadığını, kaldı ki davacı tarafın da imzasının olduğu 26/03/2020 tarihli yönetim kurulu kararının da usulsüz olduğunu, buna ilişkin davacının da içinde olduğu şüpheliler aleyhine Marmaris CBS nezdinde şikâyet yoluna başvurulduğunu, soruşturma derdest olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davacı tarafça satın alındığı belirtilen bağımsız bölümün maliki olduğu ileri sürülen ... tarafından her ne kadar vekaleten devir yapıldığı belirtilmiş ise de vekaletnamenin ibraz edilmediği, vekaleten devir belgesini imzalayan kişinin davacının eşi olduğu, kooperatif üyeliğinin devri hususunda usulüne uygun yapılmış bir devir sözleşmesinin bulunmadığı, davacının kooperatif ortaklığına hak kazanmak için gereken yasal şartların oluşmadığı, taşınmazı devraldığını beyan ettiği dava ... ... kooperatif üyeliğini davacıya devrettiğinin ispatlanamadığı, kooperatif üyeliğinin devri için salt taşınmaz devrinin de yeterli olmadığı gerekçesi ile \"Davanın REDDİNE,\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin tasfiye halinde S.S. ... ortağı olup 2002 yılından bu zamana kadar kooperatifin düzenlediği her yıl yapılan site ve kooperatif genel kurullarına, gerektiği durumlarda olağanüstü genel kurullarına, yönetim kurullarınca gönderilen davetiyelere uyarak zamanında varsa başka bir üyeye vekalet yazısıyla birlikte, hükumet yetkilisinin nezaretinde çift hazirun listesini hazırlayarak katılım sağladığını, iki dönem denetçi üyeliği seçilerek görev aldığını ve aidatlarını tam ve zamanında ödediğini, müvekkilin kooperatif ortaklığını eski ortak ... devir aldığını, bu belgenin dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, fakat bu belgenin kayıtlara geçmediğini, kaydedilmeyen belgenin sorumluluğunun davalı tarafa ait olduğunu, müvekkile davalı kooperatifin ortağı olduğundan tasfiye sonucu satılan mülkten payına düşen ödemenin yapılmadığını, aynı şekilde vekaletname ile satışı yapılanların ortak olarak sayılıp ödemelerini aldıklarını, davalı eşitlik ilkesine aykırı davranarak var olan ortaklığı göz ardı ettiğini, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulüne, usul ve yasaya aykırı olan Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2024 tarihli kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti ve tasfiye payının tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın yazılı gerekçe ile reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Somut dosyada, davacının kooperatif üyesi olan dava dışı ... 26/11/2011 tarihinde taşınmaz satın aldığı, yine davacı tarafından fotokopi belge niteliğinde 27/12/2011 tarihli, davalı kooperatif nezdinde bulunan taşınmazın davacıya satıldığı ve kooperatif hissesinin de davacıya devredildiği beyanını içeren, hisseyi devreden sıfatı ile Şevket İçağası'na vekaleten ... adlı şahıs tarafından imzalı ve hisseyi devralan sıfatı ile ise davacı tarafından imzalı belgenin mahkemeye sunulduğu, ilgili belgenin bilirkişi raporuna göre kooperatif kayıtlarında bulunmadığı, davacı tarafça ilgili belgenin aslının ve ilgili belgeyi ... vekili sıfatı ile imzalayan ... da vekaletname bilgilerinin mahkemece verilen kesin süreye rağmen dosyaya sunulamadığı, yine davacının kooperatif ortaklığını devraldığını ve ortaklığına kabulünü davalı kooperatife bildirir yazılı bir talebinin kooperatif kayıtlarında bulunmadığı, davalı kooperatifin 17/09/2007 tarihli yönetim kurulu kararında \"adları yazılı konut alıcılarının kooperatif ortaklık kayıtlarının intikaline, satıcıların kooperatif ortaklığından çıkarılmasına\" karar verildiği, verilen kararda konut alıcısı olarak davacının isminin, satıcısı olarak da ... isminin yazılı olduğu; yine kooperatifin 20/05/2009 tarihli yönetim kurulu kararında \"kooperatif ortağı iken konutunu satan, ancak kooperatifteki haklarını devretmediğini belirterek üyeliklerinin devam ettiğini ifade eden ..., ... , ....'ye kooperatifin tasfiye işlemlerini tamamlayabilmesi için kooperatif payını devrettiğine dair dilekçeyi imzalayarak göndermeleri veya evlerini sattıkları tarihten itibaren bugüne kadar ödenmeyen aidat borçlarının gecikme faizleri ile birlikte ödenmesi\" nin istenildiğini, ödeme ve cevap gelmeyen ...., ... , ... adlı ortakların ana sözleşmenin 14. Maddesi gereği ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiği, 22/05/2009 tarihli noter aracılığı ile de ortak ... aidat borçlarını ödememesi nedeni ile ana sözleşmenin 14. Maddesi gereği ortaklıktan çıkarıldığının bildirildiği, ve yine 17/09/2009 tarihli yönetim kurulu kararında da \"kooperatif ortağı iken konutunu 3. Kişilere satan ancak kooperatifteki haklarını devretmedikleri gerekçesi ile üyeliklerinin devam ettiğini belirten ve bugüne kadar da aidatlarını yatırmayan ...., ... , .... 'na ana sözleşmenin 14. Maddesi uyarınca gerekli ihtarların noter aracılığı ile yapılmış olduğunu, bu kişilerin ihtara rağmen ortaklık vecibelerini yerine getirmediklerini, bu ortakların ana sözleşmenin 14. Maddesi gereği ortaklıktan çıkarılmalarına\" karar verildiği ve kararın noter aracılığı ile ... bildirildiği, ortak ... 16/07/2009 tarihinde kooperatif yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunduğu, Marmaris Cumhuriyet Başsavcılığının 2009/5258 soruşturma nolu dosyası ile, incelenen dosya kapsamına göre şikayetçinin ana sözleşmenin 14/2.bent kapsamında ortaklıktan çıkarıldığı, şikayetçinin ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin ana sözleşmenin ilgili maddesinin gözetildiği, 1163 sayılı Kanunun ek-2/2 maddesinde düzenlenen suçun unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla; kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunun ikinci bölümünde, ortaklık sıfatının kazanılması ve kaybedilmesi üst başlığı ile, “8.” maddede ortaklığa girme şartları düzenlenmiştir. Birinci fıkrada, kooperatif ortaklığına girmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerinin bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvurulacağı, İkinci fıkrada, yönetim kurulunun, ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadığını araştırmak zorunda olduğuna yer verilmiştir.
Ayrıca kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının bu hususta alacağı açık bir kararla gerçekleşebileceği gibi, bu hususta açık bir karar olmasa bile kooperatifin bu kişi ile üyesi sıfatıyla yazışmalar yapması, kişiden aidat tahsilatı yapılması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsis ve teslim etmesi ve tadilata izin vermesi, tahliye etmemesi, ecri misil istememesi türünden kişiyi ortak olarak kabul eden işlemlerin yapılması suretiyle zımnen de ortaklık kaydının gerçekleşebileceği kabul edilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 11/11/2015 tarih 2014/23-649 Esas 2015/2597 Karar sayılı ilamı)
Mahkemece alınan ve kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılarak tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporlarında, davacının söz konusu kooperatif hissesini tüm hak ve vecibeleri ile
birlikte ... aldığını ve Kooperatif üyeliğine kaydedilmesini içeren
herhangi bir talep evrakına rastlanılmadığı, kooperatif yönetimi ile yapılan görüşmede eski yıllara ilişkin Hazirun Listeleri ve
Genel Kurul evraklarının Marmaris Ticaret Sicil Müdürlüğünde olduğunun bildirildiği, buraya
müzekkere yazılarak mevcut tüm Genel Kurul evraklarının (Hazirun Listeleri dahil) talep
edilmesi halinde davacının hangi yıllar Genel kurula katılıp katılmadığının tespit edilebileceğinin görüş ve mütalaa olunduğu, ayrıca ilgili raporlarda davalı kooperatifin davacıya genel kurullar için çağrı ve davetiye gönderip göndermediği, davacının katıldığı genel kurullarda imzasının bulunup bulunmadığı hususunda da bir değerlendirme olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yerel mahkemece yapılması gereken, 1163 sayılı KK’nun 8. maddesi ve anasözleşmenin 11. ve 17. maddeleri de birlikte değerlendirilerek ilgili Ticaret Sicil Memurluğunda bulunan özellikle davacının devir iddiasına konu 2001 yılı sonrası kooperatif Hazirun Listeleri ve
2001 yılı ile 2007 yılı arası genel kurul evrakları ile yönetim kurulu kararları da getirtilmek suretiyle davalı kooperatifin tüm kayıtları üzerinde yapılacak inceleme sonucunda; davalı kooperatifin davacıya genel kurullar için çağrı ve davetiye gönderip göndermediği, davacının hangi yılların genel kurullarına katıldığı, katıldığı genel kurullarda imzasının bulunup bulunmadığı, davalı kooperatifin 17/09/2007 tarihli yukarıda içeriği belirtilen yönetim kurulu kararından sonra, ... herhangi bir kooperatif toplantısına katılıp katılmadığı, denetçi üye olarak görev yapıp yapmadığı, devir iddiasına konu 2001 yılı sonrası davacıdan kooperatif aidatı alınıp alınmadığı, ayrıca davacı gibi taşınmaz devralan ve davalı kooperatifin 17/09/2007 tarihli yukarıda içeriği belirtilen yönetim kurulu kararında ismi geçen dava dışı kişilerin davalı kooperatifçe ortaklığa kabul edilip edilmediği, kendilerine tasfiye payı ödenip ödenmediği, kooperatifçe eşitlik ilkesine aykırı bir uygulama olup olmadığının da irdelenmesi için denetime elverişli bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre davalı kooperatifin davacıyı ortak olarak zımnen benimsediği iddiasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucuna göre bir karar verilmesi gereklidir.
O halde, uyuşmazlığın çözümü için yeterli araştırma yapılmaksızın davanın reddedilmiş olması isabetli olmayıp, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2024 tarih, ... sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.20/02/2025
\t\t\t\t
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.