TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
DAVA\t: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 24/02/2025
KARAR TARİHİ\t: 25/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı müvekkil, 500.000,00TL alacağından dolayı ... bank, ...ödeme tarihli, ...No'lu ...bedelli bir çek aldığını, sözü edilen çek, müvekkilinin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, buna karşın müvekkil ...tarihinde çek iptali davası açtığını, (Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, ...Esas). Dava aşamasında çekin davalı ...Bankası A.ş.'ye ibraz edildiği öğrenildiğini, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, ...Esas numaralı dosyasında ...tarihli ara kararı gereğince davacı vekiline, zayi nedeniyle iptali talep edilen ...seri numaralı 500.000,00 TL bedelli çeki bankaya ibraz eden .... Ltd. Şti.' (VD:...)'ne karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun758/1. Maddesi gereğince istirdat davası açması için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi taktirde davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına (ihtaratın ara kararın tebliği ile birlikte yapılmış sayılmasına), şeklinde karar verildiğini, açıklanan nedenlerle ve duruşmalar sırasında re’sen nazara alınacak sair nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile dava konusu edilen ...bank, ...ödeme tarihli, ...No'lu ...bedelli çekin davalı’den istirdadına ve müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Dava, davacı tarafından hamili olduğu çekin rızası hilafına elinden çıktığından bahisle çeki elinde bulunduran davalıya karşı borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
Çek niteliği itibarıyle kambiyo senedi niteliğinde olup eldeki davanın çekten dolayı menfi tespit ve istirdat istemine dayalı olarak açıldığı anlaşılmakla, 6100 sayılı TTK'nun 4.maddesine göre dava mutlak ticari dava niteliğindedir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise \"(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2)Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.\" şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.
...tarihinde yürürlüğe giren ...tarihli ve ...sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A/1 uyarınca iş bu menfi tespit ve istirdat davası arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır. Bir an için davanın 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı davası olduğu kabul edilse dahi, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ...tarih ve ....-.... Sayılı ilamında da, çek istirdadı davalarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurunun zorunlu olduğu ve bu hususun dava şartı olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda, davanın ...tarihinde açıldığı, dava açılırken arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir ibareye yer verilmemiştir. Bu durumda aralubulucuya başvuru yapılmadan davanın açıldığı anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafından alınması gereken 615,40TL peşin harcın başlangıçta yatırılan 8.538,75 TL harçtan mahsubu sonucu bakiye kalan 7.923,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tHakim