T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1204
KARAR NO:2025/205
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:24/02/2022
NUMARASI:2020/913 E. - 2022/221 K.
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:30/01/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalıya ait .. plakalı aracın satımı konusunda anlaştıklarını, davalıya kısmi ödemeler yapıldığı, bakiye kalan ödemeler içinde 2 adet çek keşide edildiğini, müvekkilinin maddi sıkıntılar çektiğinden çekleri vadesinde ödeyemediğini, davalıya çekleri ancak taksitler halinde ödeyebileceğini beyan etmesi üzerine davalının talebi üzerine iyi niyet kuralları gereğince borç ödendiğinde iade alınmak üzere teminat olarak 28.06.2018 tarih 35.300 TL bedelli, 28.07.2018 tarih 37.600 TL. bedelli, 28.08.2018 tarih 38.750TL bedelli olmak üzere toplam 111.650,00TL bedelli senet düzenlediğini, satıcı davalı karşılıksız çıkan çekleri ... sayılı dosyasından müvekkilin kız kardeşi ... aleyhine takibe konu etmiş ve borçludan icra taahhüdü alarak dosya borcunu yasal faiz ve masrafları ile birlikte tahsil ettiğini, satıcı davalı borç ödendikten sonra iade etmesi gereken ve teminat senedi olarak almış olduğu müvekkil sahsına ait senetleri de yine kötü niyetli olarak ... sayılı dosyasından müvekkili aleyhine takibe konu etmiş ve tahsil etmeye çalıştığını, bu senetler karşılığında davalıya hiç bir borcu bulunmadığını belirterek davalıya borçlu göründüğünü yukarıda belli işbu senetlere mukabil borçlu bulunmadığını menfi tespit yolu ile tespiti ve hükümsüzlükleri tüm neticeleri ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu senetlerin teminat olarak verildiğine dair iddiaların hiçbiri gerçeği yansıtmadığını, senetler alacaklı olduğunu ispat etmekte olup, davacı tarafın senetlerin karşılığının ödendiğini yazılı delillerle ispat etme külfeti bulunduğunu, davacı tarafından ikame edilen dava soyut ve farazi açıklamalar ile menfi tespit talebinde bulunduğunu, borçlu olmadığına, senetlerin teminat olarak verildiğine ilişkin dosyaya her hangi bir yazılı delil de sunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince \"Menfi tespit davasında borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer. Bono ödeme vaadinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir, sebepten mücerrettir. Senet aslı üzerinde yapılan incelemesinde teminat senedi olarak verildiğine dair bir ibarenin bulunmadığı, yine senedin teminat senedi olarak verildiğine dair başkaca sözleşme veya belgenin dosya içerisinde olmadığı, teminat senedi verilme sebebi olarak araç satım sözleşmesinin tarafı ile senetlerin borçlusunun farklı olması durumları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davaya konu senedin davalıya teminat senedi olarak verildiği ispatlanamamıştır. Bu sebeple davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Mahkememizce ihtiyati tedbir kararının uygulanmadığı, dolayısıyla davalı alacaklının alacağına geç kavuşması durumu söz konusu olmadığı hususları göz önünde bulundurularak, koşulları
oluşmadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına \" şeklindeki gerekçeleri ile;Davanın REDDİNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ve kız kardeşi ... ile davalı ...'nin ... Plakalı,... marka aracın satışı konusunda anlaşarak 01.03.2018 tarihinde davalıdan 182.000 TL (Yüzseksenikibin) bedelle aracı ... adına satın aldıklarını, müvekkilinin satış bedelinin 84.000 TL'sını ... Bankası A.Ş. Haramidere şubesinden davalı ... adına EFT yaparak, 16.000 TL.'sını satış sırasında noterde davalıya elden nakit ödeyerek kalan bakiyeyi ...bank ... şubesinin ... seri nolu 15.06.2018 tarihli 49.000 TL'yi ...bank ... şubesinin ... seri nolu 21.06.2018 tarih 49.000 TL tutarında çekleri keşide ederek ödediğini, müvekkili ve kız kardeşinin nakit satış bedeli 182.000 TL olan aracı vadeli ödeme yaptıklarından dolayı vade farkı ile beraber 198.000 TL olarak satın aldıklarını, satıcı davalının araç satış bedeli üzerinde kalan kısmı aldığı vadeli çeklerin vade farkına saydığını, müvekkilinin çeklerin günü geldiğinde ekonomik sıkıntılar sebebi ile ödeyemediği ve satıcı davalıya çekleri taksitler halinde ödeyebileceğini bildirdiğini, davalının bu durumu müvekkili kendisine teminat senedi vermesi halinde yapabileceğini beyan ettiği ve 06.2018 tarih 35.300 TL. bedelli, 28.07.2018 tarih 37.600 TL bedelli, 28.08.2018 tarih 38.750 TL bedelli, toplamda 111.650 TL tutarında şahsi senetleri borca istinaden teminat senedi olarak elden teslim aldıklarını, satıcı davalının müvekkilinin iyi niyetini suistimal ettiğini ve vadeli ödeme yapmasını beklemeksizin karşılıksız çıkan çekleri ... sayılı dosyasından müvekkilinin, kız kardeşi ... aleyhine takibe konu etmiş ve borçludan icra taahhüdü alarak dosya borcunu yasal faiz ve masrafları ile birlikte tahsil ettiğini, davalı araç satış bedelini tahsil ettiğini ve müvekkili ve kız kardeşinden herhangi bir hak ve alacağı kalmadığını, ... dosyasının bunun açıkça ispatı mahiyetinde olduğunu, satıcı davalının borç ödendikten sonra iade etmesi gereken ve teminat senedi olarak almış olduğu müvekkilinin sahsına ait senetleri de yine kötü niyetli olarak iadeden imtina ettiğini, ve ... sayılı dosyasından müvekkili aleyhine icra takibine konu ettiğini, işbu senetlerin teminat senedi mukabilinde tanzim ile davalı alacaklı'ya verildiğinden senetler karşılığında davalıya hiçbir borcu bulunmadığını, bilirkişi incelemesine tabi tutulmaksızın verilen kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini bedelsiz olan işbu senetlerin kendilerine bila-bedel iade edilmediğinden davalının ve/veya emruhavalesi'nin hiçbir şekilde mezkur senetlerden dolayı alacaklı sıfatının bulunmadığını beyan ederek,Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/913 Esas, 2022/221 Karar Sayılı 24/02/2022 tarihli kararı'nın kaldırılarak karar verilmesine veya ilk derece mahkemesine kararın kaldırılarak gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE:İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır. ... (...) sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlu aleyhine bonoya istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır.Takibe konu bonolarda keşide tarihi 05/06/2018, vade tarihi 28.06.2018 tarih 35.300 TL bedelli, 28.07.2018 tarih 37.600 TL. bedelli, 28.08.2018 tarih 38.750TL bedelli bonolar olduğu bonoda malen kaydının bulunduğu davacının keşideci davalının lehtar olduğu görülmüştür.B. Çekmece ... Noterliği' nin 01/03/2018 tarihli araç satım sözleşmesinde satıcının davalı alıcının davacının kardeşi araç satım bedelinin 182.000,00 TL olduğu ve bedelin peşin olarak ödendiği belirtilmiştir.Davacı tarafından kardeşinin aldığı araca ilişkin olarak kardeşi tarafından verilen senetlerin ... sayılı dosyasına ödendiğini davalının kendisinden araç satış sözleşmesine istinaden icra takibine konu senetlerin teminat olarak alındığını ileri sürmektedir.Senedin teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılamıyor ise senedin sözleşme ile bağlantısı kanıtlanmalıdır. Sözleşmede senedin vade, tanzim tarihi ve miktarlarına açık bir şekilde atıf bulunmalıdır. Senede açıkça atıf bulunan sözleşmede senedin teminat amacıyla verilmiş olduğu belirtilmiş olabilir. Nitekim bu hususlar Hukuk Genel Kurulunun 15.09.2020 tarihli ve 2017/12-269 E., 2020/591 K. sayılı kararında da benimsenmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, kambiyo senetleri kural olarak mevcut bir borç için düzenlendiklerinden, teminat maksadıyla düzenlenmeleri istisnaidir ve bu durumun da soyutlukla yakından ilişkisi bulunmaktadır. Nitekim senet metnine teminat amacıyla verildiğinin yazılması hâlinde senedin soyutluğu ortadan kalkmakta ve devir kabiliyeti sınırlanmakta, bu ibarenin yazılmaması hâlinde ise keşidecinin teminat iddiasının ispatlanması, lehtarla sınırlı olmak üzere, yazılı delile ihtiyaç göstermektedir.Somut olayda davacı tarafından dava konusu senetlerin davalı ile kardeşi arasında yapılan araç satım sözleşmesine istinaden teminat olarak verildiği ileri sürülmüş ise de davacının iddiasının yazılı olarak ispat etmesi gerektiği davacı tarafından iddiasının yazılı belge ile ispat edilmediği davalı tarafından davacının iddiaları kabul edilmediğinden mahkemece davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2022 tarih ve 2020/913 E., 2022/221 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/01/2025