T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t
ESAS NO: 2024/984
KARAR NO: 2025/72
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 09/10/2024
KARAR TARİHİ: 29/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkillerinin halka açık ve hisseleri borsada işlem görmekte olan -------- hissedarlarından olup, sahip oldukları hisseler, şirket sermayesinin yüzde 5,8’ine tekabül ettiği, şirket sermayesinin 1/20’sinden fazlasını ellerinde bulundurmaları nedeni ile Türk Ticaret Kanunu’nun 411. vd maddeleri uyarınca “azlık” oluşturmakta olduklarını, müvekkillerinin Türk Ticaret Kanunu’nun 348/1 maddesinde yer alan azlığa tanımış olan özel denetçi atanmasını talep etme hakkını kullanmak üzere, ------- tarihli ihtarnamesini keşide ederek, davalı şirket yönetiminden genel kurulu toplantıya davet etmesini talep ettiğini, davalı şirket tarafından gönderilen,----- tarihli cevabi ihtarnamede şirketin olağan genel kurul toplantısının yakın bir zamanda yapılacağı ve özel denetçi atanması taleplerinin bu toplantıda ileri sürülebileceği şeklinde dönüş yapıldığı. bunun üzerine taraflarınca ------- tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısına iştirak edilerek, özel denetçi atanması konusunun gündeme eklenmesinin talep edildiği, talepleri üzerine özel denetçi atanması konusunun görüşülmesi ve karara başlanması genel kurul gündemine eklendiği, yapılan oylamada söz konusu taleplerinin oyçokluğu ile reddedildiği, toplantı tutanağının 14. maddesinde “Pay sahiplerinden------- verilen “Türk Ticaret Kanunu’nun 438. Maddesi uyarınca, şirket hesapları ve sair belgeler üzerinde detaylı bir şekilde inceleme yapılması suretiyle, -----paylarının tamamının hisse karşılığında iştirak modeliyle kısmi bölünme suretiyle devir alınması işlemlerinin incelenmesi için özel denetçi atanması konusunun görüşülmesi ve karara bağlanması” ile ilgili talep, gündem maddesi olarak gündeme eklenmek suretiyle, müzakereye açıldı. Söz alan olmadı. Oya sunuldu. Yapılan oylama sonucu, özel denetçi talebinin 53.609.632,26 adet red oyuna karşılık 4.874.255 adet olumlu oy ile mevcudun OYÇOKLUĞLA reddine karar verildi” şeklinde kayda geçirildiği, özel denetçi atanması taleplerinin genel kurul tarafından reddedilmiş olması nedeni ile TTK'nın 439/1. Maddesi gereğince işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, davalı şirket Genel Kurul Toplantısında, özel denetçi atanması talebinin reddine dair verilen kararın açıkça hukuka aykırı olup mahkeme tarafından özel denetçi atanmasına karar verilmesi gerektiğini; davalı şirketin hisse değerleri, şirket yönetimi tarafından yapılan bilinçli eylemlerde / kasten düşürüldüğü, şirketin, borsada sürekli değer kaybeden, kâr datığımı yapmayan ve küçük hissedarların sürekli zarara uğradığı bir şirket haline getirildiği, bu durumun piyasa koşullarından değil, şirket yönetiminin kasti eylemlerinden ileri geldiği, bu durumun müvekkillerine de zarar etmesine sebep olduğunu; davalı şirket tarafından teknik iflas durumunda olan bir şirketin, kasıtlı olarak bilimsellikten uzak değerleme yönetemleri kullanılarak yapılan, gerçeğin çok çok üzerinde bir değerleme esas alınarak satın alındığı, hisse karşılığında kısmi bölünme şeklinde gerçekleşen bu devralma neticesinde, mevcut hissedarların hisse oranları kasten düşürüldüğünü; ---- hisseleri gerçek değerinin çok üzerinde bir bedelle alındığı, ---- biçilen değer, akıl dışı varsayımsal ve kabul edilemez olduğu, ------ şirketinin hiçbir zaman net işletme sermayesi olmadığını, varsayıma dayalı objektiften uzak veriler üzerinden bir değerleme yöntemi kullanılmak suretiyle şirketin yüksek değerlendirildiğini; kısmi bölünme yoluyla devralınan satın alınan ----- borca batak bir şirket olduğu, gerek kanın gerekse yerleşmiş Yargıtay kararları uyarınca özel denetçi atanmasına ilişkin nedenlerin varlığının kesin biçimde kanıtlanması gerekmekte ve bu konuda emarelerin bulunduğunun gösterilmesinin yeterli olduğunu; davalı şirketin ---- toplantısında alınan,---- yılına ait finansal tabloların onaylanmasına ilişkin ----iptalini, davalı şirketin --- tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan, -----dönemi faaliyet ve işlemlerinden dolayı ibra edilmesine ilişkin ---no’lu kararının iptalini, davalı şirketin ----- toplantısında alınan, özel denetçi atanmasının reddine ilişkin ------- no’lu kararın hükümsüzlüğünün tespitini, ve/veya Mahkemenin takdirine göre kanuna ve esas sözleşmeye aykırı olarak alınan kararın iptalini, TTK.'nun 439. maddesi uyarınca özel denetçi atanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ---- çalışmalarını tamamlayıp, --- faaliyetlerine başladığı,----- tarihinde kamuya açıklanan son halka açık verilere göre müvekkili şirketin ---- faaliyet gösteren,----- mağaza sayısı bakımından en büyük ve erişilebilirlik açısından en yaygın firma olduğu, müvekkili şirketin ----mağaza ile faaliyetlerine başladığı. ------katkılarıyla güçlü bir ortaklık yapısına sahip olan müvekkili şirketin ---- halka arz işlemini sonuçlandırıldığı ve şirketin hisse senetlerinin ------- işlem görmeye başladığını, geleneksel perakende sektöründeki esnafı destekleyen ----- geleneksel perakendecilerin tedarikçi iş ortağı olarak bu yapıdaki bayii sayısını artırmayı hedeflediği, ayrıca ---- sektörünün öncü ve güçlü oyuncusu ---- alarak---- sektöründeki çalışmalarını geliştirmeyi hedeflediği,---stratejisini güçlendirmek amacıyla,--- sahibi olduğu yüzde 90 oranındaki ----- tamamını hisse karşılığı devir alarak, EDT sektöründe açık ara lider duruma gelmiş durumda olduğu, bu işlem ile ------ödenmiş sermayesi 60.000.000 TL’den 80.476.074 TL’ye yükselttiğini;. davacıların dava dilekçelerinde dava konusu ile ilgili olmayan çok sayıda gerçek dışı iddialar da ileri sürdükleri, davacının dava konusu ile hiçbir ilgisi olmayan bu iddialara yer vermesinin nedeninin haksızlığı açıkça ortada olduğu açıklayacakları nedenlerle doğrudan redde mahkum bir davayı mümkün olduğunca karmaşık hale getirmeye çalışıldığı bu nedenle dava konusu ile hiçbir ilgisi olmayan bu iddialara cevap verilmediğini, davacıların mahkemede açtığı davanın yasal ve haklı dayanağı bulunmadığı, yargılama sırasında toplanacak tüm bilgi ve belgeler ışığında davacıların davasının külliyen reddine karar verilmesini; davacıların azlık hakka sahip olduğunun teyidi gerektiğini: davacılar tarafından yasal şartların oluşmadan dava açıldığını, davacı tarafın öncesinde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmadığını; örnek emsal karar sunduklarını, kararlardan ve yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere davacılar tarafın özel denetçi atanması talebinin öncesinde ilgili işlemler ile ilgili varsa sorularını müvekkili şirkete ileterek bilgi talebinde bulunmuş olmasının yasal bir zorunluluk olduğu, ancak mevcut dava için yasanın aradığı şartlar, diğer bir ifade ile TTK md. 437 ve 438 uyarınca aranan şartlar davaya konu başvuru için bulunmamakta olup bu nedenle hak hiç doğmamış kabul edilmesi gerektiği, açılan işbu dava da kötüniyetli ve hukuka aykırı olup reddi gerektiğini; olağan genel kurul sürecinin kanuna ve şirket ana sözleşmesine uygun olarak tamamlandığını; özel denetim talebi istenen işlemlerin tümünün hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği özel denetçi gerektiren herhangi bir husus bulunmadığını; ilgili işlemlerin mevzuata uygun olarak ----- kuruluşların bilgi, kontrol, denetim ve onayı dahilinde gerçekleştirildiğini; davacıların---- genel kurula katılmadığı, herhangi bir itiraz veya başvuruda bulunmadıklarını; uzman kuruluş raporu, birleşme, ---- işlemine taraf şirketlerin birleşme işlemine esas finansal tabloları, bağımsız denetim raporları ve diğer tüm işlem belgeleri ---- tarafından incelenip işlem hukuka uygun bulunarak onaylandığı, ---- tarafından onaylanmış bir işlemin gerçeğe uygun olmayan bir rapor alınarak yapıldığına ilişkin iddiaları kabul edilemeyeceğini; MKK’dan alınacak bilgi kapsamında dava için asgari pay oranına sahip olunmadığının tespit ve teyidi halinde davanın reddini, azlık pay sahipliğinin teyidi halinde ise dava için diğer ön şart olan öncesinde bilgi alma hakkının kullanılmamış olması nedeniyle davanın reddini, bu yöndeki taleplerinin kabul görmemesi halinde neticede davacının dava dilekçesindeki taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davacının davasının külliyen reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizin ------ sayılı davasında davacı yan dava dilekçesi ile davalının cevap dilekçesi yukarıda özetlenmiştir. Yukarıdaki özetten de görüleceği üzere davacı davasında şirkete özel denetçi atanmasını talep etmiş, dava dilekçesinin tamamını bu hususta düzenlemiş, dava dilekçesinin 1. Sayfasında davanın konusunun genel kuruldaki özel denetçi atanması talebinin reddine dair kararın iptali ve şirkete özel denetçi atanmasına ilişkin olduğu belirtilmiş dilekçenin tamamı da bu minvalde özel denetçi atanmasının haklı nedenleri sıralanmak sureti ile yazılmıştır. Keza davalının cevap dilekçesi de şirkete özel denetçi atanması talebinin yerinde olmadığına ilişkindir. Mahkememizin---- dosyasının ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık tespiti yapılırken her iki taraf vekilinin yüzüne karşı \" 6102 Sayılı TTK'nın 438 ve 439. maddesi uyarınca dava dilekçesinde dile getirilen nedenlerden ötürü davalı şirkete özel denetçi atanmasının hukuken mümkün olup olmadığına, bu maddeye dair kararın hükümsüzlüğünün tespitine/ iptaline karar verilmesinin mümkün olup olmadığına ilişkin olduğu görüldü...\" uyuşmazlık tespiti yapılmış ve \"1-Davacıların genel kurulda oylanan 14 numaralı kararın iptalini talep etmekte hukuki yararları olmadığından bu talebin reddine,
2-Özel denetçi tayini talebi bakımından; Davacıların genel kurul öncesinde keşide ettikleri ihtarda gerekse de genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmadıkları, bu yola müracaat etmeden özel denetçi tayini talep ettikleri görülmekle bu talebin esastan REDDİNE, \" şeklinde karar verilmiştir. Bu kararın gerekçeleri ilgili dosyada yazılan gerekçeli kararda mübrez olup bu dosyanın konusu olmadığından alıntılanmayacaktır. Söz konusu dosyanın gerekçeli kararı yazılır iken davacının dava dilekçesinde genel kurulda alınan ------ numaralı kararların iptaline dair de istem olduğu görülmüş bu taleplerle ilgili olumlu olumsuz karar verilmemesi nedeni ile iş bu dosya yeni esas alarak taraflara duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş ise de 6100 sayılı HMK'nın 305/ A maddesinin taraflardan birinin nihai kararın tebliğinden itibaren yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda ek karar verilmesine ilişkin olduğu, madde lafzından anlaşılacağı üzere burada yargılaması yapılıp hakkında kısmen veya tamamen hüküm verilmeyen hususlarla ilgili talep üzerine karar verilmesine ilişkin düzenleme olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 294. Maddesi gereği hükmü veren mahkemenin davadan el çektiği ve artık yeni bir karar veremeyeceği, keza 6100 sayılı HMK'nın 140. Maddesinin 3. Fıkrası gereği ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konusu olarak tespit edilmeyen hususlarda karar verilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Esasen davacının ve davalının bu hususta yani davanın özel denetçi atanması davası olarak görülüp sonuçlandırılması hususunda hiçbir itirazı olmamıştır.tarafların iddia ve savunmaları da bu hususa ilişkindir. Esasen yukarıda da ifade edildiği üzere dilekçesinin tamamı da bu yöndedir ama neticei talebinde bu istem dışında bir istem de bulunmaktadır. Yukarıda yazıldığı üzere gerekçeli karar yazılır iken durum mahkememizce fark edilmiştir. Bilindiği üzere özel denetçi talepli davaların kabul veya reddine dair kararlara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurmak mümkün değildir. Davacının bahsi geçen davada genel kurulda alınan 2 tane kararın iptaline dair de istemi olduğu ve hakkın geçmemesi amaçlı iş bu esas alınmış ise de yürürlükteki usul yasaları gereği bu taleplere dair yargılama yapılması mümkün değildir.Davalının bu husustaki 22.01.2025 tarihli dilekçesindeki haklı itirazları nazara alınarak karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Karar verilmesine yer olmadığına,
2- İş bu gerekçeli kararın masrafı karşılandığı taktirde taraf vekillerine tebliğine,
3- Tarafların yatırdıkları gider/delil avansının istekleri halinde kendilerine veya ahzu kabza yetkili vekillerine iadesine
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı istinaf yolu kapalı olmak üzere kesin olarak oy birliği ile karar verildi. 29/01/2025