T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/115 - 2025/238
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/115
KARAR NO\t: 2025/238
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
\t\t MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/10/2022
NUMARASI\t\t: 2022/80 E. - 2022/265 K.
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t
DAVALI\t
DAVANIN KONUSU\t: Marka ile İlgili Kurum Kararlarının İptali
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14/10/2022 tarih ve 2022/80 Esas - 2022/265 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ..., ... Gıda Koz. İtr. Temz. Ürün. San. ve Tic. Ltd.şti. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... Sağlık ve Gıda Ürünleri A.Ş.'nin 1980 yılından itibaren sağlık, gıda, temizlik, tarım ve hayvancılık gibi alanlarda faaliyette bulunan ... Şirketler Grubu'nun bünyesinde faaliyet gösteren şirketler olduklarını, 2015/56232, 2015/42661, 2003/21243 numaralı \"...\" markalarının sahibi olan müvekkilinin başta ıslak mendiller ve bebek bezleri olmak üzere 03. ve 05. sınıflarda pek çok tescilli markasının bulunduğunu, 2016 yılından beri ... firması tarafından yurt dışı hak sahibi dava dışı ...'den alınan yetki ile üretilen ıslak mendil ve bebek bezlerinin yurt dışı satışının müvekkili firma tarafından \"...+şekil\" markası ile yapıldığını, anılan markanın tescili için yapılan 2020/51107 sayılı başvurunun Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen reddedildiğini, karara yönelik davalı şirketin itirazının ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 2021-M-11246 sayılı kararı ile tescili istenen müvekkiline ait markanın davalı şirkete ait 2019/25574 sayılı markası ile yazım stili, renk, figüratif unsurlar ve bunların konumlandırma şekli itibariyle benzer görülerek kabulü ile 6769 sayılı SMK'nun 6/9 maddesi uyarınca müvekkilinin kötüniyetli addedildiğini ve başvurusunun reddedildiğini, hal böyle iken redde dayanak davalının 2019/25574 sayılı \"... ...\" markasının hükümsüzlüğüne yönelik müvekkilinin kardeş şirketi ... A.Ş. tarafından açılan davanın Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/33 E sayısı ile kabul edilmiş olup istinaf aşamasında olduğunu, bu itibarla müvekkilinin reddedilen markası üzerinde tescilden ve kullanıma dayalı üstün hakkından kaynaklanan hak sahipliğinin tartışmasız olduğunu, \"...\" markasının esas olarak müvekkilinin lisansa hakkına sahip olduğu dava dışı ... tarafından 2010 ve 2012 yıllarında tescil edilmek istenmişse de usuli eksikliklerden dolayı tescilin gerçekleşmediğini, ancak bu markanın AB Patent Ofisi nezdinde 2010 yılından beri tescilli olduğunu, davalının tescil edilen markasının tertip tarzının ... tarafından tescil edilmek istenen marka ile birebir aynı olduğundan asıl kötü niyetlinin davalı şirket olduğunu ileri sürerek YİDK'in 2021-M-11246 sayılı kararının iptali ile müvekkiline ait 2020/57107 numaralı markanın SMK md.6/9 uyarınca kötü niyetli başvuru olmadığının da tespiti ile tescil işlemlerinin, tescilinin talep edildiği tüm sınıflar yönünden kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı kurum vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili, müvekkiline ait markanın davacının iddia ettiği gibi 2019 yılından değil, 2004 yılından beri kullanılan bir marka olduğunu, müvekkili tarafından düzenlenen faturalar, irsaliyeler ve gümrük beyannamelerinin bu hususu açıkça ortaya koyduğunu, davacının 2016 yılında almış olduğu lisanstan sonra müvekkilinin 2019 yılında benzer bir marka yaratmaya çalıştığı algısını oluşturmaya çalıştığını, müvekkiline ait \"... ...\" markasının 3. sınıfta \"ıslak mendiller\" için tescilli olup incelemenin bu sınıftaki emtialar dahilinde yapılması gerektiğini, davacı adına tescilli 2003/21243 sayılı markanın 3. ve 31. sınıfta, 2015/42661 sayılı markanın ise 5. sınıfta tescilli olmasına rağmen emtialar arasında ıslak mendillerin yer almadığını, 2105/56232 sayılı markada ıslak mendiller emtiası yer alıyor ise de müvekkilinin marka ve logosunu bu tarihten çok önce kullanmaya başlaması nedeniyle önceye dayalı kullanım iddiasının kabul edilemeyeceğini ve müvekkiline ait marka ile davacının tescil ettirmek istediği markanın görsel ve işitsel olarak benzerliğinin açık olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
\t
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, YİDK kararında dava konusu marka başvurusu ile itiraza mesnet 2019/25574 sayılı markanın renk, şekil ve tasarım itibariyle ayniyete varan oranda benzer oldukları, bu derece benzer bir markanın tesadüfi olarak seçiminin çok olası olmadığı ve davalı şirket ile aynı/benzer alanda faaliyet gösteren davacının davaya konu markanın seçiminde davalının markasından haberdar olarak bu markadan esinlendiği ve başvurunun iyi niyetle yapılmış bir başvuru olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmış ise de, dava konusu marka başvurusu ile itiraza mesnet 2019/25574 sayılı marka görsel, işitsel ve kavram olarak yüksek düzeyde benzer olmakla birlikte, davacının ticari dürüstlük kurallarına aykırılık oluşturacak şekilde; spekülasyon, engelleme, şantaj, tuzak, yedekleme amaçlı olarak davaya konu marka tescil başvurusunda bulunduğuna ilişkin marka işlem dosyasında somut ve objektif niteliği haiz delil bulunmadığı, markalar arasında bir kısım emtialar bakımından SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmasının tek başına dava konusu marka başvurusunu bir bütün halinde kötü niyetli hale getirmeyeceği, 4721 sayılı TMK'nun 3. maddesi hükmü uyarınca aslolanın iyi niyet olduğu ve bu itibarla marka işlem dosyasına göre davacı yanın marka tescil başvurusu esnasında kötü niyetli olarak hareket ettiği hususuna ilişkin yeterli ispat aracı bulunmadığından davanın kabulü ile; 2021-M-11246 sayılı YİDK kararının davalı şirketin itirazının kabulüne ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı TÜRKPATENT vekili, başvuru markası ile itiraza mesnet markanın renk, yazım stili, tertip tarzı, şekil unsurları, konumlandırılış şekli itibariyle ayniyet derecesinde benzer olduğunu, her iki markada da sarı tonlarındaki zemin üzerinde, kırmızı renkte ve aynı yazım stilinin kullanıldığı “...” ibaresinin yer aldığını, bu ibarenin önünde de üç adet beyaz papatyadan oluşan şekil unsurunun mevcut olup görsel açıdan markaların ayniyet derecesine varacak nitelikte benzer olduğunu, ibareler arasındaki küçük farklılıkların yeterli ayırt ediciliği sağlamaktan uzak olduğunu markalarla karşı karşıya kalan ortalama tüketicinin her iki markayı birbirinden ayırmasının mümkün olmadığını, bu tespitler ışığında başvuru markası ile itiraz gerekçesi markanın görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere iltibasa yolaçabilecek derecede benzerliğin mahkemenin de kabulünde olduğunu, 6769 sayılı SMK'nın 6/9 maddesinde, \"Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.\" düzenlemesinin mevcut olduğunu, aynı Kanun'un 25/1. maddesi uyarınca bu hususun hükümsüzlük nedeni olarak düzenlendiğini, yine 4721 sayılı Medeni Kanun'un 2. maddesinde kişilerin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorunda olup hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzeni tarafından korunmayacağı hususunun düzenlendiğini, davaya konu somut olayda başvuru konusu marka ile itiraza mesnet 2019/25574 sayılı markanın renk, şekil ve tasarım itibariyle ayniyete varan oranda benzerlik ve benzer alanda faaliyet gösterdikleri hususu göz önüne alındığında, davacının davalının markasından haberdar olduğu, başvuru markasının seçiminde bu markadan esinlendiği ve bu derece benzer bir markanın tesadüfi olarak seçildiğinden söz edilemeyeceğinden başvurunun iyi niyetli olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Şirket vekili, istinaf başvuru dilekçesinde YİDK kararının doğru olduğunu ve mahkemece cevap dilekçesindeki itirazları incelenmeden, bilirkişi incelemesi de yaptırılmadan davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, YİDK kararının iptali ile markanın tescili istemlerine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tİşlem dosyasının incelenmesinden; davacı ... İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret A.Ş.' tarafından 03/06/2020 tarihinde 2020/57107 sayılı \" şekil+... ibareli marka başvurusunda bulunulduğu, marka kapsamında 5. sınıflardaki emtiaların yer aldığı, başvurunun ilanına davalı Şirket tarafından 2004/07300, 2004/07301, 2010/04552, 2019/25574 sayılı \"... baby\" ibareli markalara dayalı olarak itiraz edildiği, itiraza gerekçe olarak SMK'nın 6/1, 6/3, 6/6 ve 6/9 maddelerine dayanıldığı, Markalar Dairesi Başkanlığınca SMK m.6/1 hükmü uyarınca marka tescil başvurusundan “Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Bebek bezleri, hijyenik pedler, hasta bezleri.” nin çıkarılmasına ve tescil işlemlerinin kalan emtialar için devam ettirilmesine karar verildiği, davacı ve davalı şirket tarafından yapılan itiraz sonrasında YİDK'in 2021-M-11246 sayılı kararıyla davalı ... Gıda Koz. İtr. Temz. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin itirazının kabulüyle başvurunun kötü niyetli olduğu gerekçesi ile reddine, başvuru sahibi davacı şirket tarafından yapılan itirazın ise reddine karar verildiği ve iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.\t
\t6769 sayılı SMK'nın 6/1. maddesinde, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvurunun reddedileceği belirtilmiştir. Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409).
\tYapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; dava konusu başvuru sarı zemin üzerinde kırmızı renkli, özel karakterle yazılmış\" ...\" ibaresi ve üç adet beyaz papatyadan oluşmaktadır. Davacının itirazına mesnet 2019/25574 sayılı marka ise sarı zemin üzerinde kırmızı renkli, aynı özel karakter ile aynı boyutta yazılmış \"...\"ibaresi ve bu ibarenin altında oldukça küçük punto ile yazılan \"...\" ibaresi ve üç adet beyaz papatyadan oluşmaktadır. Buna göre dava konusu başvurunun esas unsuru \"...\" ibaresi ve itiraza mesnet markanın esas unsuru ise \" ...\" ibaresidir. Taraf markalarında \" ...\" ibaresinin ortak olarak esas unsur biçiminde kullanılması, \"...\" ve \"...\" ibarelerinin yazım stili itibariyle birbirinden ayırt edilemeyecek kadar benzetilmiş olması, markaların bütünsel olarak aynı görünümde/renkte/yazım karakterinde bulunması ve aynı sınıftaki emtialara ilişkin bulunmaları hususları birlikte gözetildiğinde, taraf markaları arasında karıştırılmaya yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğu kanaatine varılmış olup bu husus esas olarak yerel mahkemenin de kabulündedir.
Davalılar, istinaf taleplerinde başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürmüştür.
6769 sayılı SMK’nın 6/9. maddesi uyarınca kötü niyetle yapılan marka başvuruları reddedilir. SMK’nın 25/1. maddesine göre kötü niyet aynı zamanda bir hükümsüzlük sebebidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.04.2023 tarih ve 2021/11-945 E.-2023/295 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere ne 556 sayılı KHK'da ne de 6769 sayılı SMK'da hangi hallerin kötü niyetli marka başvurusu sayılacağı belirtilmemiştir. Ancak genel olarak hak sahibi olmadığını bilmesine rağmen dürüstlük kuralına aykırı şekilde tescil için başvuruda bulunulması veya başvurunun tescil ettirilmesinin kötü niyetli marka başvurusu olarak tanımlanabileceği gibi başkası tarafından kullanılan bir markanın aynısını veya benzerini bilerek ve haklı bir neden olmaksızın sırf rakibini engellemek amacı taşıyan engelleme markaları da kötü niyetli marka başvurusu olarak değerlendirilebilecektir. Yine başkasının markasından haksız olarak yararlanma veya gerçekte kullanılmayıp yedekleme ve marka ticareti yapma ya da şantaja yönelik başvuruda bulunma ve tescil ettirmenin de kötü niyetli olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davalarında kötü niyet iddiası ileri sürülmüş ise 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereğince kötü niyetin korunması söz konusu olamayacağından, her somut olayın özellikleri göz önüne alınarak açıkça kötü niyetle gerçekleştirildiği belirlenen marka tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalardan sonra somut uyuşmazlığa bakıldığında, davalı Şirket başvuru konusu markanın aynı sınıfta bulunan itiraza mesnet markası ile olan benzerliği nedeniyle dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürmüştür. Markalar Dairesi Başkanlığı bu hususu yerinde görememiş ise de, YİDK markanın renk şekil ve tasarım itibariyle aynıyete varan oranda benzer olduğu ve başvuru sahibi ile itiraz sahibinin aynı alanda faaliyette bulunmakta olup bu benzerliğin tesadüfi olamayacağı gerekçesi ile başvurunun kötü niyetli olduğu kanaatine varmıştır. YİDK kararında gerekçesi açıklandığı ve yerel mahkemenin de kabulünde olduğu üzere dava konusu marka başvurusu ile itiraza mesnet 2019/25574 sayılı marka umumi intiba olarak karşılaştırıldığında; görsel, işitsel ve kavram olarak yüksek düzeyde benzer oldukları, bu benzerliğin markalarda kullanılan renklerde ve şekillerde bile nerede ise birebir aynılık düzeyinde olduğu, bu düzeyde bir benzerliğin tesadüf sonucu oluştuğunun kabulünün mümkün olmadığı gözetildiğinde başvurunun kötü niyetli olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla, ilk derece mahkemesince yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse \"düzelterek yeniden esas hakkında\" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalılar ... vekili ile ... Gıda Koz. İtr. Temz. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Davalılar ... vekili ile ... Gıda Koz. İtr. Temz. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14/10/2022 gün ve 2022/80 Esas - 2022/265 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
\t2-Davanın REDDİNE,
\t3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70-TL’nin düşümü ile kalan 534,70-TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
\t4-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 40.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
\t5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
\t6-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine,
\t7-İstinaf aşamasında davalı ... Gıda Koz. İtr. Temz. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
\t8-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine, (HMK m.333),\t
\t9-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\t10-Davalılar tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı yatırılan 80,70'er-TL istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalılara ayrı ayrı iadesine,\t
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 06/02/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. \t
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2025\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.