T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1689 Esas - 2024/1583 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2023/1689
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1583
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN\t\t: ...\t ...
ÜYE\t\t: ... \t ...
ÜYE \t\t: ...\t\t ...
KATİP\t\t: ...\t ...
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/06/2023
NUMARASI\t\t: 2018/180 Esas 2023/449 Karar
DAVACI \t:
VEKİLLERİ
DAVALI \t:
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 07/03/2018
KARAR TARİHİ\t: 27/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 27/12/2024
\tTaraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... ( ... San. ve Tic. AŞ) tarafından ihraç olunan Elüsler (Elektronik Ürün Senetleri)'in dava dışı ... Un Sanayi Yem. Nak. Gıda İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti tarafından müvekkili bankaya rehin olarak verildiğini ve bu rehin güvencesine istinaden müvekkili banka tarafından dava dışı ... Un Sanayi Yem. Nak. Gıda İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti'ne kredi kullandırıldığını, dava dışı şirketin borçlarının muaccel olması üzerine keşide edilen ... 2. Noterliğinin 30/01/2017 tarihli ihtarnamesine rağmen borcun ödenmediğini, müteselsil kefiller ... ve ... hakkında genel haciz yoluyla, borçlu şirket hakkında menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla, asıl borçlu firma ile ipotekli taşınmaz maliki sıfatıyla ... San A.Ş.hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipler başlatıldığını, ... San ve Tic A.Ş. Tarafından yapılan bildirim üzerine Gümrük ve Ticaret Başkanlığı müfettişlerince düzenlenen denetim raporu ile Elektronik Ürün Senetlerinin temsil ettiği ürünlerin/buğdayların ... San ve Tic A.Ş. depolarında fiilen mevcut olmadığının, bu ürünlerin Elekronik Ürün Senetlerinin iptal edilmeksizin ... Un Sanayi Yem. Nak. Gıda İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti tarafından kendi depolarından usulsüz olarak nakledildiğinin, teminat gösterilen ve rehin verilen Elektronik Ürün Senetlerinin karşılığı olan buğdayların başta 5300 sayılı Kanuna ve ilgili tüm mevzuata aykırı şekilde depolardan çıkarıldığının tespit edildiğini, anılan raporun Savcılığa intikal ettirilmesi üzerine ilgililer hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/135 E. sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, ... San. ve Tic. A.Ş silolarında fıziken mevcut olduğu tespit edilen 4.298.000 adedinin 12/05/2017 tarihinde, 498.000 adedinin 07/06/2017 tarihinde 568 adedinin 08/06/2017 tarihinde Konya Ticaret Borsasında satıldığını ve 3.608.114,33 TL tahsilat sağlandığını, Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 32. maddesi uyarınca müvekkili banka tarafından zararlarının tazmini için ... San A.Ş'ye ... 2. Noterliğinin 07/03/2017 tarihli ihtarnamesi ile yapılan başvuruya cevaben 5300 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca ... Sigorta AŞ tarafından açılan hasar dosyasına mudi sıfatıyla müdahil olunmasının uygun olacağının, muhtemel zararların karşılanmaması halinde 5300 sayılı Kanun hükümlerinden doğan hakların kullanılması gerektiğinin bildirildiğini, ancak müvekkilinin zararlarının karşılanmadığını, Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 27/2 maddesi uyarınca zararların giderilmesi amacıyla Konya Ticaret Borsasına ve ... Sigorta AŞ'ye yapılan başvurulardan sonuç alınamadığını, 5300 sayılı Kanun ve ... Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde müvekkilinin zararlarını gidermekle yükümlü olan davalıya yapılan başvuru üzerine davalı tarafından kredi borçlusu şirkete ait bilgi ve belgelerin başvuru ile ilgili değerlendirme yapılması ve cevap verilmesini teminen talep edildiğini, müvekkili banka tarafından istenilen tüm bilgi ve belgelerin ibraz edilmesine rağmen davalı tarafından müvekkilinin zararlarının tazmin edilmediğini ileri sürerek Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2017/3852-3853-3854 sayılı dosyalarına konu edilen ve diğer alacak hakları saklı kalmak kaydıyla 8.631.786,47 TL nakdi ve 32.280,00 TL gayri nakdi toplam 8.665.066,47 TL alacağın 24/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Ankara İdare Mahkemesi olup görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili Fonun kanunla kurulmuş olup yönetim kurulu üyelerinin Kanun gereğince ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca atanan kamusal bir kuruluş olduğunu, Fon kar amacı güden bir kuruluş olmayıp herhangi bir iş ve işlem gerçekleştirmediğini, lisanslı depoculuk sistemi kapsamında oluşabilecek maddi zararlarını tazmin etmek suretiyle kamu görevi ifa ettiğini, Fon tarafından yapılan iş ve işlemlerin idari işlem mahiyetinde bulunduğunu, rehin hakkı sahibi bankaların mudi tanımı kapsamında kalmadığını, 5300 sayılı Kanunun 25/f maddesi gereği mudinin zararının tazmin edildiğini, mudi olan ... Un Yem..Ltd. Şti. Tarafından müvekkili Fona zararın tazmini için başvurulmadığını, kaldı ki söz konusu şirket aynı zamanda ürünleri depolayan ...'ın ortağı olup her iki şirketin de sahibi ve ürünlerin depolardan çıkarılması sürecindeki yönetim kurulu üyesi olan ...'nın ürünleri depolardan Kanuna aykırı şekilde çıkarmaktan dolayı dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçlarından ceza yargılamasının ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/135 Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, davacı bankanın ürünleri depolayan ... ve depodaki ürünlerin sahibi olan ... Un Yem..Ltd. Şti. Aynı şahsın şirketleri olduğunu bilmesine ve ürünlerin anılan şahıs tarafından depolardan çıkarılabileceğinin öngörülebilir olmasına rağmen söz konusu şirkete ELÜS rehni karşılığı kredi kullandırdığını, davacı bankanın basiretli tacir gibi davranmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; uyuşmazlığın, 5300 sayılı Lisanslı Depoculuk Kanunu ve Yönetmeliğine göre Elektronik Ürün Senedi üzerinde rehin hakkına sahip olan davacı bankanın işbu kanun hükümlerine göre mudi olarak kabul edililip edilemeyeceği, dolayısıyla kredi asıl borçlusu ve sigorta şirketi tarafından karşılanmayan zararının Depoculuk Kanunu'nun 25. ve 3/K maddeleri gereği davalı Fon'dan tahsil edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı, Lisanslı Depoculuk Kanunu'nda mudi kavramının tanımlandığı 3/k maddesinde gerekse Lisanslı Tazmin Fonu Yönetmeliği'nin 4/k maddesi gereği, elektronik ürün senetlerini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek ya da tüzel kişinin mudi olarak kabul edileceği düzenlenmiş ise de; zarar görenlerin müracaat hakkını düzenleyen gerek Depoculuk Kanunu'nun 25. maddesinin gerekçesinin ikinci paragrafında açıkça \" ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunmasını \" denilmek sureti ile 25. maddedinin ürünü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının karşılanmasının amaçlandığı belirtildiği, bu nedenle tanımlardan öte zarara ilişkin madde uygulanacağına göre 25. maddenin kapsamının gözetilmesi gerektiği, bu kanun hükümleri gerekçeleri ile ve Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 27. maddesi birlikte değerlendirildiğinde açıkça zarara uğrayan kişiden kast edilenin ürün sahibi veya ürünü depoya teslim eden kişi olarak vurgulandığı, bu durumda mevzuata göre elinde bulunduran tanımının bu kapsamda değerlendirilmesi, ürün sahibi veya ürünü depoya teslim eden kişi saptamasının mevzuata uygun olarak belirlenmesinin amaçlandığı, tanımlar başlıklı 3. maddedeki mudi tanımındaki \"Depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi\" tanımlamasının depoya teslim eden sıfatı ile uyuşmadığı, Lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran tanımlamasının tek başına yorum yapmaya yeterli olmadığından kanunun amacı ve diğer maddeler bütün halde gözetilerek yorum yapılması gerektiği, öte yandan davada zarar tazmini istendiğine göre buna ilişkin 25. madde ve gerekçesi bu husustaki özel madde olduğundan bu maddede kastedilen mudi-zarar gören sıfatının 25. madde ve gerekçesine göre saptanacağı ve anılan maddenin gerekçesinde de açıkça ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunması amacı iziah edildiğine göre 25. maddenin kapsamına ancak ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının girdiği, zaten yönetmelikteki 27. maddede kanunun bu amacına göre teminat olarak alınan ürün senetlerinin satılmasına ilişkin ayrı bir yöntemi düzenlediği, basiretli tacir olan davacı bankanın kanun metni ve gerekçesi ile yönetmelikle tamamlanan rehin sahibinin haklarına ilişkin düzenlemeyi bilmediğinin ileri sürülemeyeceği, bu durumda dava konusu ELÜS'leri elinde bulunduran davacı bankanın, elinde bulunan ELÜS'lerin temsil ettiği ürünün sahibi olmadığından veya ürünü dava dışı ...'a teslim eden kişi sıfatını haiz bulunmadığından anılan Kanunun 25. maddesi ve Yönetmeliğin 27. maddesi gereği davalı Fona müracaat hakkı bulunan mudi olarak kabul edilemeyeceği (ayı yönde karar için bkz.Ankara BAM 21. HD'nin 2021/323 E.-2022/557 K.sayılı ilamı) ve Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca ELÜS'leri elinde bulunduran davacı bankanın sadece bu senetleri borsada satma hakkı bulunduğu, nitekim dava dışı ...'ın silolarında bulunan ürünlerin temsil eden ELÜS'lerin bir kısmınının davacı banka tarafından borsada satıldığı, ne var ki dava dışı ... tarafından elden çıkarıldığı için davacı bankanın elinde kalan ELÜS'lerin karşılığı ürün olmadığından borsada satılamayan senetler yönünden ise davacı bankanın Kanunun 25. maddesinin gerekçesi uyarınca mudi sayılamayacağından bir zararı doğmuş olsa bile davalı Fon'dan tazmin etme hakkı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın, rehinli Elüs'ler yönünden mudi sıfatına haiz olduğunu, ayrıca zarar gören müvekkilinin davalı Fon'a başvurma hakkı bulunduğunu, müvekkili ile rehin veren ... Un San. Yem. Nak. Mak. Gıda İnş. Pet. Ve Tic. Ltd. Şirketi arasında akdedilen Elektronik Ürün Senedi Rehin Senedi başlığını taşıyan sözleşme ile doğmuş, doğacak, kefalet dahil tüm borçlarının teminatı olarak TRXCKRB21515 ISIN Kodlu elektronik ürün senedi ve bu ürün senedinde tanımlanan ürünü müvekkili bankaya rehin verdiğini, sözleşmenin 2.maddesinde müvekkili bankanın rehin konusu ürünü (buğday) ilgili yasal mevzuata uygun olması koşuluyla, ilgili lisanslı depo işletmesine (...) başvurması halinde Elüs'ün borsada satılacağını, müvekkili bankanın istediği zaman ve yerde ürünü dilediği kişiye satma yetkisinin bulunduğunu, yine rehinli ürünlerin satılması halinde elde edilecek gelir üzerinde müvekkili bankanın yine rehin hakkı sahibi olduğunu, mahkemenin aksi yönde gerekçesinin hatalı olduğunu, Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin \"Ürün Senetlerinin Teminat Olarak Gösterilmesi\" başlıklı 27.maddesinde düzenlenen yöntemin rehin sahibi müvekkili bankanın mudi sıfatını değiştirmeyeceğini, teminat olarak alınan Elüs'lerin satışının yalnızca Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 27.maddesi uyarınca değil, Elektronik Kayıt Kuralları ve başka mevzuat uyarınca da mümkün olduğunu, yönetmeliğin 27.maddesinin teminat olarak gösterme yöntemlerinden yalnızca birisi olduğunu, mahkemenin yaptığı yorumun eksik incelemeye dayalı olduğunu, diğer mevzuat hükümlerinin gözetilmediğini, yapılan icra takiplerinin kesinleştiğini, ancak Elüs'lerin silolarda bulunmaması sebebiyle Fon'a başvuru yapılması gerektiğini, Elüs'lerin icra müdürlüğü eli ile paraya çevrilemediğini, verilen kararın hakkaniyete aykırı olduğunu, İDM kararının oy çokluğuyla alınmış bir karar olduğunu, alınan bilirkişi raporu uyarınca da müvekkili bankanın zararı olduğunu ve Fon'dan alacaklı olduğunun tespit edildiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; davacı bankanın dava dışı asıl borçlu şirkete kullandırdığı kredinin ödenmemesi sebebiyle işbu kredi karşılığında dava dışı lisanslı depoculuk şirketi tarafından teminat amaçlı olarak verilen elektronik ürün senedi karşılığında depoda ürün bulunmaması sebebiyle uğranılan zararın davalı ...'ndan tahsili istemine ilişkindir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tDavacı banka ile dava dışı ... Un San. Yem. Nak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti arasında genel kredi sözleşmeleri, davacı banka ile yine dava dışı ... Un San. Yem. Nak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan 17/03/2017 tarihli Elektronik Ürün Senedi Çerçeve Sözleşmesi, ihtarnameler, bilirkişi raporları, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/135 Esas 2019/292 Karar sayılı kararı, Elektronik Ürün Senedi Alım Satım Belgeleri, taraflar arasındaki yazışmalar, Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2017/3852 Esas sayılı, 2017/3853 Esas sayılı ve 2017/3854 Esas sayılı dosyaları, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün müfettişlerince düzenlenen 21/12/2016 tarih 211-C/06 sayılı denetleme raporu ve sair deliller dosya arasında mevcuttur.
\tDosya kapsamından, davacı banka ile dava dışı ... Un San. Yem. Nak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti arasında genel kredi sözleşmeleri akdedildiği, yine davacı banka ile dava dışı ....(... San. Ve Tic. A.Ş arasında ihraç olunan Elüsler (Elektronik Ürün Senetleri)'in dava dışı ... Un San. Yem. Nak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... tarafından ihraç olunan 13.193.710 adet Elüs'ün davacı bankaya rehin olarak verildiği, işbu rehin güvencesine istinaden de davacı banka tarafından, ... Un San. Yem. Nak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd.Şti.'ne kredi kullandırıldığı, dava dışı ... Un San. Yem. Nak. Mak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı bankaya olan borçlarının muaccel hale gelmesine rağmen ödenmemesi üzerine ... 2. Noterliği'nini 30.01.2017 tarih ve 00787 yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide ve tebliğ edildiği, dava dışı ... Un San. Yem. Nak. Mak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti. kendisine keşide edilen ihtarnameye rağmen davacı bankaya olan borçlarını ödememesi ve temerrüde düşmesi nedeniyle bankaca şirketin kefilleri ... ve ... hakkında 16.02.2017 tarihinde Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2017/3854 Esas sayılı dosyasından genel haciz yoluyla, şirket hakkında 16.02.2017 tarihinde Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2017/3853 Esas Sayılı dosyasından menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ve asıl borçlu şirket ile ipotekli taşınmazın maliki sıfatıyla ... Tarım Ürünleri Lisanslı Depo.San. Ve Tic. A.Ş. hakkında 16.02.2017 tarihinde Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2017/3852 Esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipler başlatıldığı,
\tAyrıca, davacı bankaca ...'a keşide edilen ... 2. Noterliğinin 07/03/2017 tarih ve 1728 numaralı ihtarnamesi ile 13.193.710 adet Elüs'ün temsil ettiği buğdayın kredi alacağına yeter kısmının davacı bankaya teslim edilmesi veya borsada oluşmuş rakamlarının esas alınmak suretiyle hesaplanacak bedelin %5'i üzerindeki rakamın ödenmesinin mudi sıfatıyla talep edildiği,
\t... tarafından Şabanözü Noterliğinin 09/03/2017 tarihli 00417 yevmiye no'lu ihtarnamesi ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün müfettişlerince düzenlenen 21/12/2016 tarih 211-C/06 sayılı denetleme raporunun davacı bankaya tebliğ edilerek, anılan raporda Elüs'lerin temsil ettiği ürünün / buğdayın ... depolarında fiilen mevcut olmadığı, bu ürünlerin 5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 21. maddesi uyarınca iptal edilmeksizin ... Un San. Yem. Nak. Mak. Gıda. İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi depolarına usulsüz olarak nakledildiği teminat gösterilen ve rehin verilen Elüs'lerin karşılığı olan buğdayların 5300 Sayılı Kanun ile ilgili mevzuata aykırı şekilde depolardan çıkarıldığının tespit edildiğinin bildirildiği,
\tT.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrük ve Ticaret Müfettişliği'nin 211-C/06 sayılı 21/12/2016 tarihli raporunda ve ilk derece mahkemesine hitaben Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ'nin 17/11/2016 tarih ve 5444 sayılı cevabında da belirtildiği üzere 13.193.71 ton ürünün (13.193.710 adet Elüs) ürünün davacı bankaya rehinli olduğu ve Konya Ticaret Borsasının ilk derece mahkemesine hitaplı yazılarında da belirtildiği üzere sistemde ... depolarında / silolarında 15.348.430 kg ürün bulunması gerekirken fiziki yapılan tespite göre 5.303.900 kg ürün bulunduğunun tespit edildiği, silolarda bulunmayan Elüs'ler sebebiyle oluşan zararın tazmini için davacı tarafından ... 2. Noterliğinin 22/03/2017 tarih 2137 yevmiye numaralı ve 30/05/2017 tarihli 4003 yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ... Sigorta AŞ'ye yapılan başvurulara karşın herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine davacı yanca ... 1. Noterliğinin 17/03/2017 tarih ve 031137 yevmiye no'lu ihtarnamesi ile zararın giderilmesi hususunda Konya Ticaret Borsasına başvurulduğu, herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
\tDosyadaki Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi 17.12.2014 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örneğine göre; ... San. Ve Tic. AŞ'nin ortakları ... Un Yem. Ltd. Şti. ve ...'ya ait olduğu, ... Un Yem ..Ltd. Şti.'nin %99 hissesinin ...'ya, %1 hissesinin ...'ya ait olduğu, 17.11.2015 tarihinde hissesini ...'ya devrettiği görülmüştür.
\t... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 26.11.2019 tarihli ve 2017/135 Esas-2019/292 Karar sayılı kararının incelenmesinde; davacı banka ile dava dışı ...'ın katılan, sanıklar ..., ... (... işletme müdürü) ve ... Un Yem..ltd. Şti.'nin olduğu, ... Un'un ve ...'ın sahibi olan ... ile ...'ın işletme müdürü olan ...'nun ... Un..Ltd. Şti.'ye ait buğdayları ... silolarına kabul edip girişlerini yapıp ... Un adına Merkezi Kayıt Kuruluşu MKK nezdinde elektronik ürün senetlerinin ELÜS tanzim edilmesinden sonra aralarındaki bu hizmet ilişkisine aykırı davranarak kayıt dışı ve ELÜS'ler iptal edilmeksizin söz konusu buğdayları ... silolarından çekmeleri şeklinde olayın gerçekleştiği, davalı ... ile davalı ...'in ... Un şirketi ile ... arasındaki hizmet ilişkisine aykırı davranılarak söz konusu eylemin gerçekleştirildiği, sanıkların eylemlerinin hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğu, sanıkların üzerine atılı dolandırıcılık suçundan beraatlerine, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan cezalandırılmalarına, davalı ... Un..Ltd. Şti hakkında güvenlik tedbiri uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
\tAyrıca, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı davacı bankaya hitaben bila tarihli 437.01.99 sayılı yazısının incelenmesinde; teftiş kurulu inceleme raporunda \"öncelikle bankacılık mevzuatına ve genel hükümlere göre ... ve ... Un..Ltd. Şti .hakkında icra takibini başlatmaları, bunun sonuçsuz kalması veya sonuçsuz kalacağının anlaşılması halinde kredi veren kuruluşlar olarak bankaların teminat aldıkları/rehnettikleri ELÜS'ler bakımından 5300 sy. Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelikler çerçevesinde tanınan haklarını da kullanabilecekleri, lisanslı depoculuk sisteminde öngörülen güvence mekanizmalarına başvurabilecekleri 5300 sy. Kanunun 25. Ve ... Yönetmeliğinin 26. maddesinde mudinin/ rehin alan mudi olarak banka zararının sigorta kapsamında ödenmemesi halinde bu maddelerde gösterilen usule göre gerekli müracaatlar yapılacağının ve zararın tazmin edileceğinin öngörüldüğü, rehnedilen ELÜS\"lerin temsil ettiği ürünlerin silolarda bulunmamasından ...'ın doğrudan sorumlu olduğu\" ifadelerine yer verildiği belirtilmiştir.
\tDavacı yan, dava dışı ... Un..Ltd. Şti. ne genel kredi sözleşmesine istinaden kullandırmış olduğu kredi borcunun karşılığında asıl borçlu şirket ait tarım ürünlerini teslim alan Lisanslı Depo İşletmesi ... San A.Ş. ile davacı banka arasında imzalanan elektronik senet rehin sözleşmesi ile 13.193.710 adet elektronik ürün senedinin rehin alındığını, ... depolarında / silolarında 15.348.430 kg ürün bulunması gerekirken fiziki yapılan tespite göre 5.303.900 kg ürün bulunduğunun tespit edildiği, ... Un Sanayi Yem. Nak. Mak. Gıda İnş. Pet ve Tic. A.Ş. silolarında bulunmayan buğdaya ilişkin olarak müvekkili bankanın oluşan zararının tazmininin ... Sigorta A.Ş’den ve Konya Ticaret Borsasından ihtarname ile talep edilmesine rağmen sigorta tarafından banka zararının tazmininin mümkün olmadığının bildirildiğini, 5300 Sayılı Tarım Ürünleri ... Yönetmeliği ve sair ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ... Un Sanayi Yem. Nak. Mak. Gıda İnş. Pet ve Tic. Ltd. Şti.’nin kullanmış olduğu kredilerin tazmini isteminde bulunmuş olup davalı idare tarafından ise dava konusu elektronik ürün senetleri üzerinde rehin hakkı sahibi olan davacı bankanın 5300 sayılı Yasa'nın 3/k ve 25. maddeleri kapsamında mudi olarak kabul edilemeyeceğinden davasının reddi gerektiğini savunmuştur. \t
\tUyuşmazlık, 5300 sayılı Lisanslı Depoculuk Kanunu ve Yönetmeliğine göre Elektronik Ürün Senedi üzerinde rehin hakkına sahip olan davacı bankanın işbu kanun hükümlerine göre mudi olarak kabul edililip edilemeyeceği, dolayısıyla kredi asıl borçlusu ve sigorta şirketi tarafından karşılanmayan zararının Depoculuk Kanunu'nun 25. Ve 3/K maddeleri gereği davalı Fon'dan tahsil edilip edilemeyeceği, noktasında toplanmaktadır.
\tKanunun bir bütün olarak değerlendirilmesi gereği ve tanım maddesindeki mudi tanımı ile yasanın zarar tazminine ilişkin 25. madde ve gerekçesi birlikte yorumlanmalıdır. Ancak zarar tazmininine ilişkin 25. maddede kastedilen mudi-zarar gören sıfatı 25. madde ve gerekçesine göre saptanmalıdır. Yorumun işin içine girdiği durumlarda Kanunun lafzi ile birlikte ruhu da dikkate alınacaktır. Kanuni düzenlemenin amacının açıklandığı gerekçesinin yok sayılması kanunun yorumlanmasına ilişkin metotlara aykırı olacaktır. Bu anlamda; Zarar görenlerin müracaat hakkını düzenleyen gerek Depoculuk Kanunu'nun 25. Maddesinin gerekçesinin ikinci paragrafında açıkça \" ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunmasını \" denilmek sureti ile 25. Maddedinin ürünü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının karşılanmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Bu nedenle tanımlardan öte zarara ilişkin madde uygulanacağına göre 25. Maddenin kapsamı gözetilmelidir. Kanun metninin yoruma muhtaç olduğu hallerde yorum yolu ile gerekçesine göre uygulama yapılmalıdır.
Kanun hükümleri gerekçeleri ile ve Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 27. maddesi birlikte değerlendirildiğinde açıkça zarara uğrayan kişiden kast edilenin ürün sahibi veya ürünü depoya teslim eden kişi olarak vurgulanmıştır. Bu durumda mevzuata göre elinde bulunduran tanımının bu kapsamda değerlendirilmesi, ürün sahibi veya ürünü depoya teslim eden kişi saptamasının mevzuata uygun olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlar başlıklı 3. Maddedeki mudi tanımındaki \" Depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi\" tanımlaması depoya teslim eden sıfatı ile uyuşmaktadır. Lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran tanımlaması tek başına yorum yapmaya yeterli olmadığından kanunun amacı ve diğer maddeler bütün halde gözetilerek yorum yapılmalıdır. Öte yandan davada zarar tazmini istendiğine göre buna ilişkin 25. madde ve gerekçesi bu husustaki özel madde olduğundan bu maddede kastedilen mudi-zarar gören sıfatı 25. madde ve gerekçesine göre saptanacaktır. Anılan maddenin gerekçesinde de açıkça ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunması amacı iziah edildiğine göre 25. maddenin kapsamına ancak \" ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararları girmektedir. Zaten yönetmelikteki 27 maddede kanunun bu amacına göre teminat olarak alınan ürün senetlerinin satılmasına ilişkin ayrı bir yöntemi düzenlemektedir.
Basiretli tacir olan davacı bankanın kanun metni ve gerekçesi ile yönetmelikle tamamlanan rehin sahibinin haklarına ilişkin düzenlemeyi bilmediği ileri sürülemez. Zaten banka yönetmeliğin 27. maddesine göre bir kısım ürün senedini paraya çevirdiğine göre yasa ve yönetmeliğin kendisine tanıdığı hakları bilebilecek durumdadır. Bu nedenle de bankanın bakanlığın yazısına dayanması mümkün olmadığı gibi (ki sözkonusu yazı sadece teftiş raporunu özetlemekte görüş bildirmemektedir) Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü davalı Fon'dan ayrı bir tüzel kişilik olup, fonun dosyaya ibraz cevabi yazılarında talebin değerlendirmeye alınacağı belirtilmiş bankanın zararın karşılanacağına dair bir taahhüte yer verilmemiştir.
Bu durumda dava konusu ELÜS'leri elinde bulunduran davacı banka, elinde bulunan ELÜS'lerin temsil ettiği ürünün sahibi olmadığından veya ürünü dava dışı ...'a teslim eden kişi sıfatını haiz bulunmadığından anılan Kanunun 25. Maddesi ve Yönetmeliğin 27. Maddesi gereği davalı Fona müracaat hakkı bulunan mudi olarak kabul edilemeyecektir. Bu bağlamda Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği'nin 27. Maddesi uyarınca ELÜS'leri elinde bulunduran davacı bankanın sadece bu senetleri borsada satma hakkı bulunmaktadır.
\tÖncelikle belirtmek gerekirse, ... Yönetmeliği'nin 6. Maddesine göre Fon tüzel kişiliği haiz ve Kanunla düzenlenmemiş bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.
\t5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunun 3/a maddesinde; Ürün Senedi: ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, Lisanslı Depo İşleticisine nama veya emre düzenlenmiş teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve bu kanunda ön görülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tabi olan kıymetli evrak “ olarak tarif edilmiş, 5300 Sayılı Kanunun 24.ncü maddesi ve Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 5.nci maddesinde fonun görevi; Lisanslı Depo İşletmesinin kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı ortaya çıkan ve sigorta kapsamında karşılanamayan “ mudi” zararlarını tazmin etmek olarak tarif edilmiş, fonun mudi zararlarını öncelikle ilgili lisanslı depo işletmesinin lisans kapsamındaki depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin %15’nden az olmamak üzere Ticaret Bakanlığınca belirlenen ve fona teslim edilen teminatından bu teminatın yeterli olmaması halinde ise fon kaynaklarından tazmin etmesinin öngörüldüğü mudi zararlarının tazmin edilme usul ve esasları 5300 Sayılı Kanunun 25. maddesinde belirtilmiştir.
\t5300 sayılı yasanın 25. Madde gerekçesinde; \".. lisanslı depoculuk ve ürün senedi ticaretinin güven ve istikrarlı bir şekilde işlemesinin ve başta mudinin haklarının garanti edilmesini teminen; sigorta kapsamında da ödenme imkânı bulunmayan herhangi bir zararın ortaya çıkması durumunda, bu zararın tazmini için birbirini takip eden ve hepsi çok kısa sürelere bağlanmış (lisanslı depo işletmesine başvuru, sulh, borsa bilirkişi incelemesi, Bakanlık ödeme tebligatı, Fon, borsa hakem heyeti marifetiyle) bir çözüm süreci öngörülmüştür. Bu husus, yani ihtilafların ve zararların çok hızlı ve sağlam bir süreçle giderilmesi, çok önemli olup, bu sistemde yer alan kişilerin temel güvencesidir. Bu sayede bu sektöre büyük katılım ve yatırım olabilecektir. Aksi takdirde bir zarar anında mevcut hukuk sistemimizdeki genel hukuk yollarına başvurulması ve bir davanın sonuçlanmasının yıllar alması lisanslı depoculuk sistemine olan güveni kaldırarak, doğmadan ölmesine yol açacaktır.
\tBurada önemli olan bir diğer husus da, ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunmasını takiben, zarara yol açan ilgililerden bunun tahsili için dava açma da dahil olmak üzere yasal takibat yapma görevinin Fon yönetimine verilmesidir. Böylece mudi yalnız bırakılmamış, maddî ve manevi külfete maruz bırakılmamış, kusurlu tarafın karşısına da zararın tazmini açısında güçlü bir Fon tüzel kişiliği çıkarılmıştır.\" açıklaması yapılmıştır. (https://www5.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss701m.htm)
\tAynı yasanan \"Yasak faaliyetler\" başlıklı 33. maddesinde;
\t\"Lisanslı depo işletmeleri, bu Kanunda ve mudî tarafından izin verilmedikçe kendilerine tevdi olunan başkalarına ait ürünler üzerinde hiçbir şekilde alım, satım, rehin gibi tasarruflarda bulunamaz, ürünlerin niteliklerini değiştirecek herhangi bir işlem yapamazlar.\"
5300 sayılı Kanunun yönetmeliğinin 27. maddesinde ürün senetleri teminat olarak gösterilebileceği; kredi veya avans karşılığında teminat olarak gösterilen ürün senedi borcu vadesinde ödememesi halinde kredi veya avans veren kuruluşun yazılı.talebi üzerine mudiye bilgi verilmek kaydıyla borsada satılacağı, bunun için Kanunun 33.ncü maddesi hükmü gereği mudinin yazılı izninin, ürün senedinin teminat olarak gösterilmesinden önce alınması gerekir”
5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanlı Depoculuk Kanunu'nun 3/c maddesinin birinci bölümü “Tanımlar” başlıklı 3. Maddesinin ”k” bendinde mudi; depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya Lisanslı Depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi temsil eder”
Dördüncü bölümün “ürün senedi düzenlenmesi başlıklı “15. Maddesinde “ Bir ürünün Lisanslı Depoculuk İşletmesine teslim veya kabul edilmesi halinde söz konusu ürün için ürün senedi düzenlenir. Teslimat sırasında ürün senedi dışında düzenlenen tartım makbuzu ve delil niteliğine haiz benzer belgelerde ürünün mülkiyetinin ispatında kullanılabilir ürün senedi veya delil niteliğine haiz diğer belgeler ürünün aynı miktar, cins, sınıf ve kalitede mudiye geri verilmesini garanti eder ve bu teslim satış değil vedia anlamındadır. Ürün senedinin içeriği şekli veya muhafazasına ilişkin hususlar yönetmelikte düzenlenir. Basılı ürün senetleri hükmünde olmak üzere elektronik ortamda da ürün senetleri oluşturulabilir. Elektronik ürün senetlerinin düzenlenmesine muhafazasına güvenliğine bu hizmetleri yürütecek kuruluşların lisans almalarına, faaliyetlerine denetimlerine ve diğer hususlarına ilişkin usul ve esasları ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla yönetmelikle düzenlenir.”
Altıncı bölümün “ ... ve zarar görenlerin müracaat hakkı “ başlığı altındaki 24. Maddesinin 1. Fıkrasında “ Lisanslı Depo İşleticisinin bu kanunda ve mudiler ile yapacağı sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı ortaya çıkan zararların tazmin edilebilmesi amacıyla tüzel kişiliğe haiz ...” kurulacağı ve zarar görenlerin müracaat hakkı başlığı altındaki 25. Maddesinde ise “zarar sigorta kapsamında ödenemezse Lisanslı Depo İşleticisinin bu kanunda öngörülen yükümlülüklerinin her hangi bir nedenle yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkmışsa; aşağıda gösterilen usule göre gerekli müracaatlar yapılır ve zarar tazmin edilir.\"
Yine, ... Yönetmeliğinin; 3/d maddesinin 1)Bölümünün “ tanımlar” başlıklı 4. Maddesinin “ k” bendinde “Mudi” depolama hizmetleri için ürününü Lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi temsil eder.
2)Bölümünün “ fonun görev ve yetkileri” başlıklı 5. Maddesinin “g” bendinde lisanslı depo işletmesinin kanun ve mudilerle yapacağı sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı ortaya çıkan sigorta kapsamında karşılanamayan mudi zararlarını tazmin etmek ve bu amaçla lisanslı depo işletmesinin verdiği nakit ve nakde kolayca dönüştürülebilir teminatları paraya çevirmek, bu teminatların zararın tazminine yetmediği durumlarda kalan kısmı ile sigorta mevzuatından kaynaklanan zorunlu muafiyetler nedeniyle sigorta kapsamında karşılanamayan zararları fon kaynaklarından ödemek”.
a) bölümünün “ mudi zararlarının karşılanma usul ve esasları” başlıklı 26. Maddesinin “a” bendinde zarar görenler noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla ya da lisanslı depo işleticisiyle mudi tarafından imzalı durumu gösterir bir tutanakla zararın tazmini için lisanslı depo işletmesine başvurulur.
Elektronik ürün senedi yönetmeliğinin; 3/e maddesinin Birinci bölümün “ kapsam” başlıklı 2. Maddesinde “ bu yönetmelik depolanan ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehinini temin eden, teminat olarak verebilen kıymetli evrak hükmündeki elektronik ürün senetlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.” “ Tanımlar” başlıklı 4. Maddesinin “g” bendinde ilgili taraflar; Mudi, Borsa, Tazmin Fonu lisanslı depo işletmesi, yetkili.sınıflandırıcı, aracılar ve elektronik ürün senedi karşılığında kredi veren bankaları ile Bakanlıkça belirlenen kişi veya kuruluşları” ve “ı” bendinde “mudi”; depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi temsil eder.
İkinci bölümünün “ Elektronik ürün senedinin düzenlenmesi ve iptali” başlıklı 5. Maddesinin 2. Bendinde; \"elektronik ürün senetleri basılı ürün senedi hükmünde olup, bu ürün senediyle aynı hak ve yükümlülükleri doğurur elektronik ürün senedi veya dokuzuncu fıkrada belirtilen belge, aksi mevzuatta belirtilmedikçe ürünün aynı miktar, cins, sınıf ve kalite mudiye geri verilmesini garanti eder” hükümleri mevcuttur.
Somut olayda, davacı banka ile dava dışı ...'ın silolarında bulunan dava dışı kredi asıl borçlusu ... Un..Yem. Ltd. Şti.'nin buğdayları için eletronik ürün senedi çıkarılarak bu senetler üzerinde davacı banka lehine 11/07/2016 tarihinde rehin hakkı tesis edilmiş olup bu senetlerin bir kısmını davacı banka Konya Ticaret Borsası'nda satmış, siloda bulunamadığı için uğranılan zarar sebebiyle davalı Fon aleyhine dava açmıştır. Yukarıda yer verilen gerek Lisanslı Depoculuk Kanunu'nda mudi kavramının tanımlandığı 3/k maddesinde gerekse Lisanslı Tazmin Fonu Yönetmeliği'nin 4/k maddesi gereği, elektronik ürün senetlerini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek ya da tüzel kişinin mudi olarak kabul edileceği düzenlenmiş ise de;
Zarar görenlerin müracaat hakkını düzenleyen gerek Depoculuk Kanunu'nun 25. Maddesinin gerekçesinin ikinci paragrafında açıkça \" ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunmasını \" denilmek sureti ile 25. Maddedinin ürünü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının karşılanmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Bu nedenle tanımlardan öte zarara ilişkin madde uygulanacağına göre 25. Maddenin kapsamı gözetilmelidir. Kanun metninin yoruma muhtaç olduğu hallerde yorum yolu ile gerekçesine göre uygulama yapılmalıdır.
Kanunun \"Tanımlar\" başlıklı maddesinin (ı) maddesinde;
ı) Ürün senedi: Ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisanslı depo işleticisince nama veya emre düzenlenmiş, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve bu Kanunda öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tâbi olan kıymetli evrakı, maddesinde de teminat olarak verilebilen ürün senedi de tanımlanmış olup mülkiyeti ile teminat fonksiyonlarını açıkça ayırt etmiştir. Ürün senedinin kendisinin mülkiyeti temsil ettiği ve rehnini temin ettiği ve teminat olarak verilebileceği izah edilmiştir.
Kanun açıkça mülkiyet, rehin ve teminat fonksiyonları ayırt ederek tanımlama yapmıştır.
Bu kanun hükümleri gerekçeleri ile ve Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 27. Maddesi birlikte değerlendirildiğinde açıkça zarara uğrayan kişiden kast edilenin ürün sahibi veya ürünü depoya teslim eden kişi olarak vurgulanmıştır. Bu durumda mevzuata göre elinde bulunduran tanımının bu kapsamda değerlendirilmesi, ürün sahibi veya ürünü depoya teslim eden kişi saptamasının mevzuata uygun olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlar başlıklı 3. Maddedeki mudi tanımındaki \" Depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi\" tanımlaması depoya teslim eden sıfatı ile uyuşmaktadır. Lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran tanımlaması tek başına yorum yapmaya yeterli olmadığından kanunun amacı ve diğer maddeler bütün halde gözetilerek yorum yapılmalıdır. Öte yandan davada zarar tazmini istendiğine göre buna ilişkin 25. madde ve gerekçesi bu husustaki özel madde olduğundan bu maddede kastedilen mudi-zarar gören sıfatı 25. madde ve gerekçesine göre saptanacaktır. Anılan maddenin gerekçesinde de açıkça ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararlarının çok kısa sürede giderilmesi ve haklarının korunması amacı iziah edildiğine göre 25. maddenin kapsamına ancak \" ürününü depoya teslim eden veya ürün sahibi olan mudinin zararları girmektedir. Zaten yönetmelikteki 27 maddede kanunun bu amacına göre teminat olarak alınan ürün senetlerinin satılmasına ilişkin ayrı bir yöntemi düzenlemektedir.
Basiretli tacir olan davacı bankanın kanun metni ve gerekçesi ile yönetmelikle tamamlanan rehin sahibinin haklarına ilişkin düzenlemeyi bilmediği ileri sürülemez. Zaten banka yönetmeliğin 27. maddesine göre bir kısım ürün senedini paraya çevirdiğine göre yasa ve yönetmeliğin kendisine tanıdığı hakları bilebilecek durumdadır. Bu nedenle de bankanın bakanlığın yazısına dayanması mümkün olmadığı gibi (ki sözkonusu yazı sadece teftiş raporunu özetlemekte görüş bildirmemektedir) Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü davalı Fon'dan ayrı bir tüzel kişilik olup, fonun dosyaya ibraz cevabi yazılarında talebin değerlendirmeye alınacağı belirtilmiş bankanın zararın karşılanacağına dair bir taahhüte yer verilmemiştir.
Bu durumda dava konusu ELÜS'leri elinde bulunduran davacı banka, elinde bulunan ELÜS'lerin temsil ettiği ürünün sahibi olmadığından veya ürünü dava dışı ...'a teslim eden kişi sıfatını haiz bulunmadığından anılan Kanunun 25. Maddesi ve Yönetmeliğin 27. Maddesi gereği davalı Fona müracaat hakkı bulunan mudi olarak kabul edilemeyecektir. Bu bağlamda Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği'nin 27. Maddesi uyarınca ELÜS'leri elinde bulunduran davacı bankanın sadece bu senetleri borsada satma hakkı bulunmaktadır. Nitekim dava dışı ...'ın silolarında bulunan ürünlerin temsil eden ELÜS'lerin bir kısmını davacı banka borsada satmıştır. Ne var ki dava dışı ... tarafından elden çıkarıldığı için davacı bankanın elinde kalan ELÜS'lerin karşılığı ürün olmadığından borsada satılamayan senetler yönünden ise davacı banka Kanunun 25. Maddesinin gerekçesi uyarınca mudi sayılamayacağından bir zararı doğmuş olsa bile davalı Fon'dan tazmin etme hakkı bulunmamaktadır. O halde ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
\tTüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davacıdan alınması gerekli olan 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
\t3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, \t
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda\tHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/12/2024
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...